Güneş Altın, Kültür ve Turizm Bakanlığı'na Kürtçe şarkıların Türkçeleştirilmesini sordu

DEM Parti Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın, Türkçeye çevrilen ve derlenen Kürtçe eserlere ilişkin, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un yanıtlaması istemiyle yazılı soru önergesi verdi.

Önerge, 23 Ekim 2026 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu ve 7/52087 esas numarasıyla kayda girdi.

Güneş Altın, önergesinde şunları kaydetti:

“Mezopotamya ve Anadolu coğrafyası, çok sayıda halkın dilleri, kültürleri ve birlikte yaşam pratikleriyle şekillenmiş zengin bir tarihsel, kültürel birikime sahiptir. Ancak bu çok kültürlü yapıya rağmen, erken Cumhuriyet döneminden itibaren uygulanan tektipleştirici politikalar, başta Kürt halkının dili ve kültürü olmak üzere birçok dili ve kültürü doğrudan hedef almış; toplumsal hafızanın taşıyıcısı olan pek çok kültürel unsurun yasaklanmasına, tahrip edilmesine, dönüştürülmesine veya görünmez kılınmasına yol açmıştır. Köy ve yer adlarının değiştirilmesinden anadilin kamusal alandan dışlanmasına, sözlü kültürün kayıt altına alınmamasından müzikal birikimin Türkçeleştirilerek "yeniden üretilmesine" kadar uzanan bu süreç, Kürt halkının hem bugününe hem tarihine hem de kültürel mirasına dışarıdan tahripkar bir müdahale niteliğindedir.”

Güneş Altın, önergede Kültür ve Turizm Bakanı Ersoy'a şu soruları yöneltti:

1. Bakanlığınızın, Kürtçe eserlerin Türkçeleştirilmesi, özgün kaynaklarının ve üreticilerinin görünmez kılınması ile kültürel aidiyetlerinin silikleştirilmesine ilişkin uygulamalar hakkında yürüttüğü herhangi bir araştırma veya inceleme bulunmakta mıdır? Varsa sonuçları nelerdir?
2. Müzikolog Veysi Varlı'nın 28 bin şarkı üzerinden yaptığı incelemede en az 4 bin 971 Kürtçe şarkının Türkçeleştirildiğine ilişkin tespiti ile Bakanlığınız kayıtlarındaki veriler örtüşmekte midir?
3. Bakanlığınıza bağlı arşivlerde, Kürtçe eserlerin Türkçeleştirilmesine, derlenmesine ve yayımlanmasına ilişkin hangi kayıtlar bulunmaktadır? Bu kayıtlar, eserlerin özgün kaynaklarını, üreticilerini ve tarihsel bağlamlarını içermekte midir? Bakanlığınızın desteklediği veya yürüttüğü derleme, arşivleme ve yayın çalışmalarında Kürtçe eserlerin özgün dilinin, kaynaklarının ve üreticilerinin belirtilmesine ilişkin hangi ölçütler uygulanmaktadır? Bu ölçütlerin uygulanmasını denetleyen bir mekanizma bulunmakta mıdır?
4. Türkçeleştirilen eserlerin özgün kaynaklarının ortaya çıkarılması ve arşivlerin araştırmacıların erişimine açılması için Bakanlığınız hangi somut adımları atacaktır?
5. Kürtçe eserlerin Türkçeleştirilmesine ilişkin tarihsel sürecin, bu süreçte rol oynayan kişi ve kurumların ve kamusal kaynaklarla yürütülen derleme çalışmalarının ortaya çıkarılması amacıyla kapsamlı bir inceleme başlatılacak mıdır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/52087 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c2763f8b-6d6b-4d02-9129-01a17c6b8a47

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia