Tanal, Adalet Bakanlığı'na iki dönemin harcama farklarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Adalet Bakanı Akın Gürlek'e yönelik yazılı soru önergesi verdi. Tanal, Bakanlık bütçesinden 4 Haziran 2023'ten bu yana yapılan harcamaların denetlenebilir hale getirilmesi gerektiğini belirtti.

Harcamaların karşılaştırılabilir olması gerekliliği

Adalet Bakanlığının kamu kaynaklarını kullanımının denetlenebilir dönemlerinde gerçekleşen harcamaların karşılaştırılabilir hale getirilmesi için farklı yönetim veriler üzerinden ortaya konulması gerektiğini belirten Tanal, "Yılmaz Tunç'un görev yaptığı 4 Haziran 2023—10 Şubat 2026 dönemi ile Akın Gürlek'in 11 Şubat 2026 tarihinde başlayan görev dönemi arasında harcama tutarlarının, günlük ortalama maliyetlerin, bütçe kalemlerinin ve devralınan mali yükümlülüklerin karşılaştırılması önem taşımaktadır. Bu karşılaştırmada görev sürelerinin farklılığı, enflasyon, personel ve hizmet kapasitesindeki değişimler ile önceki dönemde üstlenilen yükümlülükler nedeniyle sonraki dönemde yapılan ödemeler ayrı değerlendirilmelidir." ifadelerini kullandı.

Mali hesap verebilirlik ve yasal çerçeve

Kamu harcamalarının doğru kaydedilmesi ve mali hesap verebilirliğin sağlanmasının esas olduğunu hatırlatan Tanal, "Anayasa'nın 2'nci, 98'inci ve 161'inci maddeleri ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8'inci, 41'inci, 50'nci, 51'inci ve 71'inci maddeleri uyarınca kamu harcamalarının doğru kaydedilmesi, kamu kaynaklarının ekonomik ve verimli kullanılması ve mali hesap verebilirliğin sağlanması esastır." açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Adalet Bakanı Gürlek'e şu soruları yöneltti:

1. 4 Haziran 2023—10 Şubat 2026 Yılmaz Tunç dönemi ile 11 Şubat 2026önergenin cevaplandırıldığı tarih Akın Gürlek döneminde, Adalet Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatınca gerçekleştirilen toplam bütçe harcaması ayrı ayrı ne kadardır? Her dönemin toplam gün sayısı, yıllık ve aylık harcama tutarları nedir? 11 Şubat 2026 tarihindeki görev değişikliği nedeniyle harcamaların iki döneme ayrılmasında hangi muhasebe kayıtları ve tarihler esas alınmıştır?
2. Her iki dönemde personel giderleri, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderleri, mal ve hizmet alımları, cari transferler, sermaye giderleri, sermaye transferleri ve diğer bütçe kalemleri için ne kadar harcama yapılmıştır? Bu tutarların merkez ve taşra teşkilatı ile ceza infaz kurumları ve diğer hizmet birimleri itibarıyla dağılımı nedir? Ayrı bütçeli bağlı veya ilgili kurumların harcamaları karşılaştırmaya dâhil edilmiş midir? Edilmişse kurumlar arası aktarmaların mükerrer sayılması nasıl önlenmiştir?
3. Her iki dönemin toplam bütçe harcaması fiili görev süresindeki takvim günü sayısına bölündüğünde günlük ortalama harcama kaç Türk lirasıdır? Günlük ortalamalar üzerinden hesaplanan 30 günlük eşdeğer harcama tutarı her dönem için ne kadardır? İki dönem arasında nominal olarak günlük ve 30 günlük harcamalar kaç Türk lirası ve yüzde kaç farklılaşmıştır? SiS6bi Her iki dönemde gerçekleşen aylık harcamalar, TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi esas alınarak aynı baz ayın fiyatlarına dönüştürüldüğünde, günlük ve 30 günlük ortalama harcamalar ne kadardır? Enflasyondan arındırılmış tutarlar arasındaki fark kaç Türk lirası ve yüzde kaçtır? Hesaplamada kullanılan baz ay, endeks değerleri ve yöntem nelerdir? Harcama türlerinin fiyat değişimlerinin genel TÜFE'den farklılaştığı alanlarda karşılaştırmayı etkileyen unsurlar nelerdir?
4. Akın Gürlek döneminde tamamlanan her takvim ayının harcamaları ile Yılmaz Tunç dönemindeki bir önceki yılın aynı ayına ait harcamalar karşılaştırıldığında personel, sosyal güvenlik primi, mal ve hizmet alımları, transfer ve yatırım giderleri kaç Türk lirası ve yüzde kaç değişmiştir? Bu değişimlerin fiyat artışları, personel sayısı, hizmet miktarı, yeni yatırımlar ve teşkilatın kapsamındaki değişikliklerden kaynaklanan bölümleri ayrı ayrı ne kadardır?
5. Yılmaz Tunç döneminde ihalesi yapılan, sözleşmeye bağlanan veya mali yükümlülüğü üstlenilen işlerden Akın Gürlek döneminde ödemesi gerçekleştirilenlerin toplam tutarı nedir? Bu tutarların hizmet ve yatırım türleri itibarıyla dağılımı nedir? Akın Gürlek döneminde ilk kez başlatılan işlerden doğan yeni mali yükümlülükler ile önceki dönemden devralınan yükümlülükler ayrı ayrı ne kadardır? Sözleşme tarihi, hizmetin gerçekleşme tarihi, tahakkuk ve ödeme tarihleri karşılaştırmada nasıl ayrıştırılmıştır?
6. Her iki dönemde yürürlükte bulunan başlangıç bütçe ödenekleri ile fiilen gerçekleşen harcamalar arasında ne kadar fark oluşmuştur? Yıllar ve bütçe kalemleri itibarıyla yapılan ödenek ekleme, aktarma ve diğer bütçe değişikliklerinin tutarları, tarihleri, gerekçeleri ve yetkili makamları nelerdir? Özellikle 11 Şubat 2026 tarihinden sonra yapılan bütçe değişikliklerinin ne kadarı önceki dönemden devralınan yükümlülüklerden, ne kadarı yeni harcama kararlarından kaynaklanmıştır?
7. Her iki dönemde Adalet Bakanlığının yürüttüğü hizmetler için Bakanlık bütçesi dışında diğer kamu kurumlarının veya ayrı bütçeli bağlı ve ilgili kuruluşların kaynaklarından karşılanan harcamalar bulunmakta mıdır? Varsa bunların yıllar, kurumlar, hizmet türleri ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Bu ödemeler Bakanlığın bütçe harcamalarından ayrı gösterildiğinde ve mükerrer kayıtlar ayıklandığında her iki dönemin toplam kamu maliyeti ile günlük ortalama maliyeti ne kadardır?
8. Her iki dönemde Adalet Bakanlığı harcamalarına ilişkin iç kontrol, teftiş ve mali denetimlerde fazla ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, mevzuata aykırı harcama veya kamu zararı tespit edilmiş midir? Tespit edilen işlemlerin dönem, gider türü, işlem sayısı ve tutar itibarıyla dağılımı nedir? Bunların ne kadarı kesinleşmiş, ne kadarı tahsil edilmiş, ne kadarı takip aşamasında kalmıştır? Sorumlular hakkında hangi idari veya adli işlemler başlatılmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51562 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/71706d38-6f54-459a-9faf-01a163af4943

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia