Tanal, Adalet Bakanlığı'na ilan ve reklam harcamalarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Adalet Bakanlığı tarafından yapılan medya harcamalarına ilişkin yazılı soru önergesi verdi. Tanal, Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı kuruluşlarının medya harcamalarının açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirtti.

Medya harcamalarının incelenmesi gerekliliği

Bakanlığın mali kayıtları çerçevesinde gerçekleştirilen hizmet alımlarının incelenmesi gerektiğini belirten Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarının ve döner sermayelerinin, kendi mali kayıtları ve yetki alanları çerçevesinde gerçekleştirdiği ilan, reklam, tanıtım, abonelik, içerik ve diğer yayın hizmeti alımlarının incelenmesi gerekmektedir. Bu kapsamda kapanan, devredilen veya ticaret unvanı değişen yayıncı şirketlerin de dikkate alınması; doğrudan ödemelerle aracılar üzerinden yapılan işlemlerin ayrıştırılması önem taşımaktadır." ifadelerini kullandı.

Tasarruf tedbirleri ve harcamaların ayrıştırılması

Harcamaların mevzuat ve tasarruf tedbirleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Tanal, "Özellikle 17 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe giren 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin basın ve yayın giderlerine ilişkin hükümleri karşısında yapılan alımların somut hizmet gereklerinin ortaya konulması kamu yararınadır." dedi.

Kamu kaynaklarının kullanımı ve denetim

Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflığın önemine değinen Tanal, "kuruluşlara, hangi hizmetler karşılığında ve hangi tutarlatda yapıldığının açıklığa kavuşturulması, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık bakımından önem taşımaktadır. eşitlik ve hesap verebilirlik" açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Adalet Bakanı Gürlek'e şu soruları yöneltti:

1. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar, Adalet Bakanlığının merkez ve taşra teşkilatı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşları ve döner sermayeleri tarafından hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ilan, reklam, tanıtım, abonelik, sponsorluk, organizasyon, içerik ve diğer yayın hizmetleri karşılığında ödeme yapılmıştır? Her kuruluşun yayın adı, ödeme alan şirketin ticaret unvanı, yıllık ödeme tutarı ve ilgili idarenin toplam medya harcaması içindeki payı nedir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren kuruluşlara yapılan ödemeler hangi şirket kayıtlarıyla ilişkilendirilmiştir?
2. Bu işlemlerin her biri bakımından ödemeyi yapan birim veya kuruluş, alıcı şirket, yayın mecrası, sözleşme tarihi, hizmet konusu, sözleşme bedeli ve fiilen ödenen tutar nedir? Reklam ajansı, organizasyon şirketi veya başka aracılar üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde nihai yayın kuruluşuna aktarılan bedel, aracılık komisyonu ve diğer giderler ne kadardır? Doğrudan ve aracılı ödemelerin yıllar itibarıyla ayrı toplamları nedir? kalı Basın İlan Kurumu aracılığıyla yayımlanan resmi ilanlar, adli ilanlar, icra ve satış ilanları ile doğrudan satın alınan reklam ve tanıtım hizmetleri için yıllar itibarıyla ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu tutarların ne kadarı Bakanlık ve ilgili kuruluş bütçelerinden, ne kadarı adli dosyalara yatırılan gider avanslarından veya ilgili kişilerden tahsil edilen bedellerden karşılanmıştır? Doğrudan kamu kaynağından karşılanan ilan giderlerinin yayın kuruluşları, ilan sayıları, birim fiyatları ve toplam tutarları nedir?
3. Bakanlığın merkez ve taşra teşkilatı, ceza infaz kurumları, işyurtları ve eğitim birimlerince gazete, dergi, kitap, haber ajansı aboneliği, dijital yayın ve diğer süreli yayınlar için yıllar itibarıyla ne kadar harcama yapılmıştır? Bu alımların yayın kuruluşu, adet, abonelik süresi, birim fiyat ve toplam bedel itibarıyla dağılımı nedir? Ceza infaz kurumlarında hükümlü ve tutukluların kendi kaynaklarından karşılanan yayın giderleri ile kamu bütçesinden yapılan alımlar nasıl ayrıştırılmıştır? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonraki gazete, abonelik ve yayın alımlarının 2024/7 sayılı Genelge hükümlerine uygunluğu hangi kayıtlarla denetlenmiştir?
4. Adalet hizmetlerinin tanıtımı, yargı reformları, arabuluculuk, uzlaştırma, adli yardım, mağdur hakları, adalete erişim ve kamuoyu bilgilendirme kampanyaları kapsamında hangi televizyon, gazete, haber ajansı ve dijital yayın kuruluşlarından hizmet satın alınmıştır? Her faaliyetin yılı, konusu, hizmet sağlayıcısı, sözleşme bedeli ve fiilen ödenen tutarı nedir? Yayın kuruluşlarının seçiminde hangi yazılı tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve birim fiyat ölçütleri uygulanmıştır? Bedelsiz kamu spotları ile ücret karşılığı yayımlanan içerikler hangi kayıtlarla ayrıştırılmıştır?
5. Basın ve yayın kuruluşlarından yapılan alımlarda hangi ihale ve satın alma usulleri uygulanmıştır? Doğrudan temin, pazarlık ve istisna kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin yıllar itibarıyla sayıları, tutarları, hukuki dayanakları, alınan geçerli teklif sayıları ve varsa ihale kayıt numaraları nelerdir? Rekabetçi teklif alınmayan işlemlerde hizmet bedellerinin piyasa koşullarına uygunluğu hangi belgelerle doğrulanmıştır? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonra yapılan ilan, reklam ve tanıtım harcamalarında Genelge kapsamındaki zorunluluk veya doğrudan görev bağlantısı hangi somut gerekçelerle belirlenmiştir?
6. Adalet Bakanlığının koordinasyonunda yürütülmesine veya Bakanlık faaliyetlerinin tanıtımına yönelik olmasına rağmen, İletişim Başkanlığı veya başka kamu kurumlarının bütçelerinden finanse edilen basın, yayın ve tanıtım hizmetleri bulunmakta mıdır? Varsa finansmanı sağlayan kurumlar, hizmetten yararlanan Bakanlık birimleri, ödeme yapılan yayın kuruluşları, sözleşme konuları ve yıllık tutarlar nelerdir? Bu ödemelerin Bakanlık ve ilgili kuruluşların kendi harcamalarıyla mükerrer sayılmasını önleyen kayıtlar hangileridir?
7. Bakanlık ve kapsamındaki diğer idareler tarafından ödeme yapılan yayıncı şirketlere veya aynı şirketler topluluğunda bulunduğu mevcut ticaret sicili ve kurum kayıtlarından belirlenebilen diğer şirketlere, medya ve yayın hizmetleri dışında hangi mal ve hizmet alımı işleri verilmiştir? Bu işlerin konuları, yüklenici şirketler, sözleşme tarihleri, satın alma usulleri, sözleşme bedelleri ve fiilen yapılan ödemeler nelerdir? Aynı şirketler topluluğuyla farklı hizmet alanlarında gerçekleştirilen' alımlarda çıkar çatışması ve rekabetin sınırlandırılması risklerine karşı hangi kontroller uygulanmıştır? SİSbo Basın ve yayın kuruluşlarına veya bunların aracılarına para ödemesi dışında ayni destek, bedelsiz mal veya hizmet kullanımı, takas, kullanım hakkı ya da başka ekonomik menfaat sağlanmış mıdır? Varsa yararlanan kuruluşlar, işlemlerin yılları, hukuki dayanakları ve kayda esas ekonomik değerleri nelerdir? Satın alınan yayın ve tanıtım hizmetlerinin gerçekten yerine getirildiği hangi yayın kayıtları, erişim verileri, teslim belgeleri ve kabul işlemleriyle doğrulanmıştır? Eksik, hiç sunulmayan veya sözleşmeye aykırı hizmetler nedeniyle yapılan kesintiler, uygulanan cezalar ve geri alınan ödemelerin yıllar ile şirketler itibarıyla tutarları nedir?
8. Adalet Bakanlığı ile bağlı, ilgili ve ilişkili kuruluşlarının basın ve yayın kuruluşlarıyla gerçekleştirdiği doğrudan veya aracılı mali işlemlere ilişkin iç kontrol, teftiş ve mali denetimlerde hangi aykırılıklar tespit edilmiştir? Emsal fiyatların üzerinde ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, yetkisiz harcama veya kamu zararı olarak değerlendirilen işlemlerin yıllar, idareler, şirketler, işlem sayıları ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Bu tespitler üzerine ne kadar kamu zararı tahsil edilmiş, sorumlular hakkında hangi idari veya adli işlemler başlatılmış ve hangi düzeltici tedbirler uygulanmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51560 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/87323b46-8bd1-4779-806e-01a15f3798d3

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia