Tanal, Cumhurbaşkanlığına basın ve yayın ödemelerini sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a yönelik yazılı soru önergesi verdi. Tanal, 2003 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı tarafından medya kuruluşlarına yapılan ödemelerin şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri çerçevesinde açıklanmasını talep etti.

Medya harcamalarında şeffaflık ve hesap verebilirlik

Cumhurbaşkanlığı tarafından basın ve yayın kuruluşlarına yapılan ödemelerin açıklığa kavuşturulmasının önemine değinen Tanal, "Cumhurbaşkanlığı tarafından basın ve yayın kuruluşlarıfa yapılan ödemelerin hangi kuruluşlara, hangi hizmetler karşılığında ve hangi mal kaynaklardan gerçekleştirildiğinin açıklığa kavuşturulması, kamu kaynaklarının kuttanımında şeffaflık, eşitlik ve hesap verebilirlik bakımından önem taşımaktadır." dedi.

Yapısal değişiklikler ve aracı kuruluşlar incelenmeli

Yapılan mali işlemlerin incelenmesi gerektiğini belirten Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar Cumhurbaşkanlığı teşkilatında meydana gelen yapısal değişiklikler dikkate alınarak televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve diğer dijital yayın kuruluşlarıyla gerçekleştirilen mali işlemlerin incelenmesi gerekmektedir. Bu incelemede Cumhurbaşkanlığının önceki ve mevcut teşkilat birimleri tarafından yapılan doğrudan ödemelerin yanı sıra aracı kuruluşlar üzerinden gerçekleştirilen işlemlerin, başka kamu kurumlarınca finanse edilen faaliyetlerin ve yayıncı şirketlerle bağlantılı diğer ticari ilişkilerin ortaya konulması kamu yararınadır." ifadelerini kullandı.

Tasarruf tedbirleri ve harcamaların hukuki dayanağı

Tasarruf tedbirleri genelgesi kapsamında harcamaların sorgulanması gerektiğini ifade eden Tanal, "Özellikle 17 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe giren 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin basın ve yayın giderlerine getirdiği sınırlamalar karşısında bu tarihten sonraki harcamaların somut hizmet gereklerinin ve hukuki dayanaklarının açıklanması gerekmektedir." açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz'a şu soruları yöneltti:

1. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar, İletişim Başkanlığının kendi bütçesinden yaptığı harcamalar hariç olmak üzere Cumhurbaşkanlığının merkez teşkilatı, önceki Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ve İdari İşler Başkanlığı ile Cumhurbaşkanlığı bütçesinden harcama yapan diğer birimler tarafından hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ödeme yapılmıştır? Her kuruluşun yayın adı, ödeme alan şirketin ticaret unvanı, yayın türü, yıllık ödeme toplamı ve Cumhurbaşkanlığının aynı yıl gerçekleştirdiği toplam medya harcaması içindeki payı nedir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren kuruluşlara ilişkin ödemeler hangi şirket kayıtlarıyla ilişkilendirilmiştir?
2. Söz konusu ödemelerin her biri bakımından harcamayı yapan Cumhurbaşkanlığı birimi, ödeme alan şirket, sözleşme tarihi, hizmetin konusu, sözleşme bedeli ve fiilen ödenen tutar nedir? Reklam ajansı, organizasyon şirketi veya başka aracı kuruluşlar üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde nihai yayın kuruluşuna aktarılan tutarlar ile aracılık komisyonları ve diğer giderler ne kadardır? Doğrudan ve aracılı ödemelerin yıllar itibarıyla ayrı toplamları nedir? SİSİS Basın İlan Kurumu aracılığıyla verilen ilanlar, doğrudan satın alınan reklamlar, basılı ve dijital yayın abonelikleri, toplu yayın alımları, sponsorluklar ve içerik hizmetleri için yıllar itibarıyla ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu işlemlerin yayın kuruluşu, adet, süre ve birim fiyat itibarıyla dağılımı nedir? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonra yapılan gazete, abonelik ve reklam harcamalarının 2024/7 sayılı Genelge karşısındaki somut hizmet gerekleri ve dayanakları nelerdir? • Cumhurbaşkanlığı etkinlikleri, resmi ziyaretler, açılışlar, özel yayınlar ve kamuoyu bilgilendirme kampanyaları kapsamında hangi yayın kuruluşlarından hangi hizmetler satın alınmıştır? Her faaliyet için ödenen tutarlar ve yayın kuruluşlarının seçiminde uygulanan yazılı tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve birim fiyat ölçütleri nelerdir? Bedelsiz kamu spotları ile ücret karşılığı yayımlanan içerikler hangi kayıtlarla ayrıştırılmaktadır? Aynı içerik veya yayın hizmeti için birden fazla ödeme yapılmasını önleyen kontroller nelerdir? • Cumhurbaşkanlığının medya kuruluşları ve yayıncı şirketlerle gerçekleştirdiği alımlarda hangi ihale veya satın alma usulleri uygulanmıştır? Yıllar itibarıyla doğrudan temin, pazarlık ve istisna kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin sayıları, tutarları, hukuki dayanakları, alınan geçerli teklif sayıları ve varsa ihale kayıt numaraları nelerdir? İhale veya rekabetçi teklif süreci işletilmeyen alımlarda hizmet bedellerinin piyasa koşullarına uygunluğu hangi belgelerle doğrulanmıştır? • Cumhurbaşkanlığının tanıtım, basın, yayın ve iletişim faaliyetleri için İletişim Başkanlığı dâhil başka kamu kurumlarının bütçelerinden ödeme yapılmış mıdır? Yapılmışsa finansmanı sağlayan kurumlar, hizmetten yararlanan Cumhurbaşkanlığı birimleri, ödeme yapılan yayın kuruluşları, sözleşme konuları ve yıllık ödeme tutarları nelerdir? Bu ödemelerin Cumhurbaşkanlığı bütçesinde yer alan harcamalarla mükerrer sayılmasını önleyen kayıtlar hangileridir?
3. Türkiye Varlık Fonu ile portföyündeki kamu bankaları ve diğer şirketlerin faaliyette bulundukları dönemlere ilişkin olarak, 6741 sayılı Kanun kapsamındaki Cumhurbaşkanlığına sunulan denetim raporları ve mevcut kurumsal kayıtlar çerçevesinde, basın ve yayın kuruluşlarına yapılan reklam, ilan, sponsorluk, tanıtım ve içerik hizmeti ödemelerinin şirket, yayın kuruluşu ve yıl bazında tutarları nedir? Bu şirketlerin Cumhurbaşkanlığı iletişim faaliyetleri kapsamında doğrudan veya dolaylı olarak finanse ettiği işlemler bulunmakta mıdır? Varsa bunların tutarları ve diğer kurumlarca bildirilen ödemelerden ayrıştırılma yöntemi nedir? • Cumhurbaşkanlığı tarafından ödeme yapılan yayıncı şirketlere veya aynı şirketler topluluğu içerisinde bulunduğu ticaret sicili ve mevcut kurum kayıtlarından belirlenebilen diğer şirketlere, medya ve yayın hizmetleri dışında hangi mal ve hizmet alımı işleri verilmiştir? Bu işlerin konuları, yüklenici şirketler, sözleşme tarihleri, satın alma usulleri, sözleşme bedelleri ve fiilen ödenen tutarları nelerdir? Medya hizmeti alınan şirketlerle diğer ticari sözleşmeler arasındaki çıkar çatışması riskleri hangi kontrol mekanizmalarıyla değerlendirilmiştir? SİS1x
4. Basın ve yayın kuruluşları ile bunların aracılarına doğrudan para ödemesi dışında mal, hizmet, kullanım hakkı, ayni destek, takas veya başka ekonomik menfaat sağlanan işlemler " bulunmakta mıdır? Varsa yararlanan kuruluşlar, işlemlerin hukuki dayanakları, yılları ve kayda esas ekonomik değerleri nelerdir? Bu işlemlerin mali kayıtlarda hangi hesaplarda izlendiği ve parasal ödemelerden nasıl ayrıştırıldığı nedir?
5. Yayın kuruluşlarından satın alınan reklam, ilan, tanıtım, içerik ve diğer hizmetlerin sözleşmeye uygun biçimde gerçekleştirildiği hangi yayın kayıtları, erişim verileri, teslim belgeleri ve kabul işlemleriyle doğrulanmıştır? Yayınlanmayan içerikler; eksik yayın süresi, gerçeği yansıtmayan erişim verileri veya sözleşmeye aykırı hizmetler nedeniyle yapılan kesintilerin, uygulanan cezaların ve geri alınan ödemelerin yıllar ile şirketler itibarıyla © tutarları nedir?
6. Cumhurbaşkanlığının basın ve yayın kuruluşlarıyla gerçekleştirdiği doğrudan veya aracılı mali işlemlere ilişkin iç kontrol, teftiş ve mali denetimlerde hangi aykırılıklar tespit edilmiştir? Emsal fiyatların üzerinde ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, yetkisiz harcama veya kamu zararı olarak değerlendirilen işlemlerin yıllar, şirketler ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Bu tespitler üzerine ne kadar kamu zararı tahsil edilmiş, hangi idari veya adli işlemler başlatılmış ve hangi kontrol tedbirleri uygulanmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51545 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2020ee2e-4f00-4f6d-8126-01a15f48ae67

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia