Tanal, Dışişleri Bakanlığına basın ve yayın harcamalarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Dışişleri Bakanı Hakan Fidan'a yazılı soru önergesi verdi. Tanal, Bakanlığın merkez ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı kuruluşlarının medya harcamalarının şeffaflık ve hesap verebilirlik kapsamında incelenmesini talep etti.

Harcamaların kapsamı ve denetim gerekliliği

Yapılan alımların detaylı incelenmesi gerektiğini belirten Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar gerçekleştirilen ilan, reklam, tanıtım, abonelik ve yayın hizmeti alımlarının; yurt dışı temsilciliklerin döviz cinsinden ödemeleri, diğer kurumlarla ortak yürütülen faaliyetler ve aracı şirketler üzerinden gerçekleştirilen işlemler de dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir. Türkiye'de yayın yapan veya yapmış kuruluşlarla birlikte dış temsilciliklerin hizmet aldığı yabancı yayın kuruluşlarının da ayrı gösterilmesi önem taşımaktadır." dedi.

Kamu kaynaklarının kullanımı ve mevzuat vurgusu

Kaynakların hukuka uygun kullanılması gerektiğini hatırlatan Tanal, "Anayasa'nın 2'nci, 10'uncu ve 98'inci maddeleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 8'inci ve 71'inci maddeleri, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun uygulanabilir hükümleri, yurt dışı alımlara ilişkin özel düzenlemeler ve 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi uyarınca kamu kaynaklarının hukuka uygun, ekonomik ve denetlenebilir biçimde kullanılması esastır." açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Dışişleri Bakanı Fidan'a şu soruları yöneltti:

1. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Bakanlığınızın merkez ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşları tarafından hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ödeme yapılmıştır? Yayın kuruluşlarının adları, alıcı şirketlerin ticaret unvanları, ödeme yapan birimler, sözleşme tarihleri, hizmet konuları, sözleşme bedelleri, fiili ödemeler ve toplam medya harcamalarındaki payları yıllar itibarıyla nedir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren kuruluşların ödemeleri hangi kayıtlarla ilişkilendirilmiştir?
2. Reklam ajansı, organizasyon şirketi veya başka aracılar üzerinden yapılan ödemelerde nihai yayın kuruluşlarına aktarılan tutarlar, aracılık komisyonları ve diğer giderler ne kadardır? Doğrudan ve aracılı ödemelerin yıllık dağılımı nedir? Nihai alıcıya yapılan ödemeler hangi sözleşme ve mali belgelerle doğrulanmıştır?
3. Basın İlan Kurumu aracılığıyla verilen ilanlar, doğrudan reklamlar, basılı ve dijital abonelikler ile toplu yayın alımlarının yıllık tutarları, adetleri ve birim fiyatları nedir? Yayın kuruluşlarının seçiminde hangi yazılı tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve fiyat ölçütleri uygulanmıştır? Bedelsiz kamu spotları ile ücretli yayınlar nasıl ayrıştırılmıştır? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonraki alımlarda Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamında hangi hizmet gerekleri esas alınmıştır? Be : Sİsd6 Büyükelçilikler, başkonsolosluklar ve diğer dış temsilcilikler tarafından basın, yayın, abonelik, reklam ve tanıtım hizmetleri için hangi şirketlere ödeme yapılmıştır? Bu ödemelerin ülke, temsilcilik, yayın kuruluşu, yıl, döviz cinsi, döviz tutarı, ödeme tarihi ve ödeme tarihindeki Türk 1lirası karşılığı nedir? Döviz kuru ve kur farklarının muhasebeleştirilmesinde hangi yöntem uygulanmıştır?
4. Türkiye'nin dış politikası, kamu diplomasisi ve uluslararası etkinliklerinin tanıtımı amacıyla hangi yayın kuruluşları ve ajanslardan hizmet alınmıştır? Faaliyetlerin yılları, hizmet sağlayıcıları, sözleşme bedelleri ve fiil? ödeme tutarları nedir? İletişim Başkanlığı veya diğer kamu kurumlarıyla ortak finanse edilen projelerde Bakanlığınızın payı, diğer finansörler ve nihai yayın kuruluşlarına ödenen tutarlar nelerdir? Mükerrer ödeme ve kayıtlar nasıl önlenmiştir?
5. Bakanlığınızın yurt içi ve yurt dışı medya alımlarında hangi ihale ve satın alma usulleri uygulanmıştır? Doğrudan temin, pazarlık ve istisna kapsamındaki işlemlerin yıllık sayıları, tutarları, hukuki dayanakları, geçerli teklif sayıları ve varsa ihale kayıt numaraları nedir? Yurt dışı temsilciliklerde özel satın alma usulleriyle yapılan işlemlerin fiyat uygunluğu hangi piyasa araştırmaları ve onay belgeleriyle doğrulanmıştır?
6. Bakanlığınız ve ilgili kuruluşlar tarafından medya hizmeti satın alınan yayıncı şirketlere veya aynı şirketler topluluğunda bulunduğu mevcut kayıtlardan belirlenebilen diğer şirketlere medya dışında hangi mal ve hizmet alımı işleri verilmiştir? Bu işlerin konuları, yüklenicileri, sözleşme bedelleri ve fiili ödeme tutarları nedir? Çıkar çatışması ve rekabetin sınırlandırılması risklerine karşı hangi kontroller uygulanmıştır?
7. Yayın kuruluşlarına para ödemesi dışında ayni destek, takas, bedelsiz kullanım veya başka ekonomik menfaat sağlanmış mıdır? Varsa yararlanan kuruluşlar, işlemlerin hukuki dayanakları ve ekonomik değerleri nedir? Satın alınan yayınların gerçekleştiği hangi kayıtlarla doğrulanmış; eksik veya sözleşmeye aykırı hizmetler nedeniyle hangi kesinti, ceza ve tahsilatlar uygulanmıştır?
8. Bakanlığınızın merkez ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının medya harcamalarına ilişkin denetimlerde emsal bedelin üzerinde ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, mevzuata aykırı işlem veya kamu zararı tespit edilmiş midir? Varsa yıllar, kuruluşlar, şirketler ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Ne kadar kamu zararı tahsil edilmiş, sorumlular hakkında hangi idari veya adli işlemler başlatılmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51586 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ff93b089-8641-44d8-8f3d-01a15f3908c7

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia