Tanal, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığına medya harcamalarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile bağlı kuruluşların medya harcamalarına ilişkin soru önergesi verdi. Tanal, 2003 yılından bu yana gerçekleştirilen harcamaların açıklığa kavuşturulmasını talep etti.

Medya harcamalarının açıklığa kavuşturulması talebi

Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık vurgusu yapan Tanal, "10.2026 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarfnın, kamu işletmelerinin ve iştiraklerinin basın ve yayın kuruluşlarına yaptığı ödemelerin Mangi şirketlere, hangi hizmetler karşılığında ve hangi kaynaklardan gerçekleştirildiğinin açıklığa kavuşturulması, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından önem taşımaktadır." dedi.

Harcamaların detaylı incelenmesi gerekliliği

Harcamaların kapsamına dikkat çeken Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar gerçekleştirilen medya harcamalarının; kamu enerji ve madencilik şirketlerinin ödemeleri, enerji projelerinin tanıtım giderleri ve yüklenici sözleşmelerine yansıtılan maliyetler dâhil olmak üzere incelenmesi gerekmektedir." ifadelerini kullandı.

Yayın kuruluşlarına yapılan ödemeler

Bakanlığın geçmiş dönem kayıtlarına değinen Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Bakanlığınızın merkez ve taşra teşkilatı ile önceki teşkilat yapılarından devralınan kayıtlar kapsamında hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ilan, reklam, tanıtım, abonelik, sponsorluk, organizasyon ve içerik hizmetleri karşılığında ödeme yapılmıştır? Yayın kuruluşlarının adları, ödeme alan şirketlerin ticaret unvanları, yıllık tutarlar ve toplam medya harcamalarındaki payları nelerdir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren kuruluşların ödemeleri nasıl izlenmiştir?" diye konuştu.

Kamu işletmelerinin reklam ve tanıtım giderleri

Kamu kuruluşlarının harcamalarını soran Tanal, "BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ, TKİ, TTK, Eti Maden, MTA, MAPEG ve ilgili diğer kamu kuruluşları tarafından basın, yayın, reklam ve tanıtım hizmetlerine yıllar itibarıyla ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu harcamaların kurum, yayın kuruluşu, hizmet türü ve finansman kaynağı itibarıyla dağılımı nedir? Bakanlığınızın mevcut kayıtları ve denetim yetkisi kapsamında kamu işletmelerinin bağlı ortaklık ve iştiraklerinin medya harcamalarının şirket bazındaki tutarları nelerdir?" açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Bayraktar'a şu soruları yöneltti:

1. 10.2026 Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarfnın, kamu işletmelerinin ve iştiraklerinin basın ve yayın kuruluşlarına yaptığı ödemelerin Mangi şirketlere, hangi hizmetler karşılığında ve hangi kaynaklardan gerçekleştirildiğinin açıklığa kavuşturulması, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından önem taşımaktadır. 1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar gerçekleştirilen medya harcamalarının; kamu enerji ve madencilik şirketlerinin ödemeleri, enerji projelerinin tanıtım giderleri ve yüklenici sözleşmelerine yansıtılan maliyetler dâhil olmak üzere incelenmesi gerekmektedir. Anayasa'nın 2'nci, 10'uncu ve 98'inci maddeleri, ilgili dönemlerde yürürlükte bulunan mali mevzuat, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun uygulanabilir hükümleri, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, ilgili kuruluşların özel mevzuatı ve 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi çerçevesinde kamu kaynaklarının hukuka uygun, ekonomik ve denetlenebilir biçimde kullanılması esastır. Bu bağlamda;
2. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Bakanlığınızın merkez ve taşra teşkilatı ile önceki teşkilat yapılarından devralınan kayıtlar kapsamında hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ilan, reklam, tanıtım, abonelik, sponsorluk, organizasyon ve içerik hizmetleri karşılığında ödeme yapılmıştır? Yayın kuruluşlarının adları, ödeme alan şirketlerin ticaret unvanları, yıllık tutarlar ve toplam medya harcamalarındaki payları nelerdir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren kuruluşların ödemeleri nasıl izlenmiştir?
3. Bu işlemlerde ödeme yapan birimler, alıcı şirketler, sözleşme tarihleri, hizmet konuları, sözleşme bedelleri ve fiili ödeme tutarları nedir? Ajans veya başka aracılar üzerinden yapılan işlemlerde nihai yayın kuruluşlarına aktarılan tutarlar, aracılık komisyonları ve diğer giderler ne kadardır? Doğrudan ve aracılı ödemelerin yıllık toplamları nelerdir?
4. BOTAŞ, TPAO, EÜAŞ, TEİAŞ, TEDAŞ, TKİ, TTK, Eti Maden, MTA, MAPEG ve ilgili diğer kamu kuruluşları tarafından basın, yayın, reklam ve tanıtım hizmetlerine yıllar itibarıyla ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu harcamaların kurum, yayın kuruluşu, hizmet türü ve finansman kaynağı itibarıyla dağılımı nedir? Bakanlığınızın mevcut kayıtları ve denetim yetkisi kapsamında kamu işletmelerinin bağlı ortaklık ve iştiraklerinin medya harcamalarının şirket bazındaki tutarları nelerdir? Grup Başkanlığı 9 1 5 8 9 SİS$S Petrol ve doğal gaz keşifleri, enerji üretim tesisleri, maden projeleri, açılışlar, enerji tasarrufu ve verimlilik kampanyaları kapsamında hangi yayın kuruluşlarından hizmet alınmıştır? Kampanya, kurum, yıl ve yayın kuruluşu bazında sözleşme bedelleri ve fiili ödemeler nedir? Yayın kuruluşlarının seçiminde hangi tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve fiyat ölçütleri uygulanmış; bedelsiz kamu spotları ile ücretli yayınlar nasıl ayrıştırılmıştır?
5. Bakanlığınız ve ilgili kamu işletmelerinin yapım, arama, üretim, tesis ve altyapı sözleşmeleri kapsamında yükleniciler tarafından gerçekleştirilen tanıtım, reklam, açılış ve yayın harcamaları bulunmakta mıdır? Varsa bunların proje, yüklenici, yayın kuruluşu ve tutar itibarıyla dağılımı nedir? Bu giderler sözleşmelere ve hakedişlere nasıl yansıtılmıştır? Asıl işin kapsamı dışında kalan tanıtım giderlerinin kamuya yüklenmesini önlemek için hangi kontroller uygulanmıştır?
6. Basın İlan Kurumu aracılığıyla verilen ilanlar, doğrudan reklamlar, basılı ve dijital abonelikler ile toplu yayın alımlarının yıllık tutarları, adetleri ve birim fiyatları nedir? Bu alımlarda uygulanan ihale ve satın alma usulleri, hukuki dayanaklar, geçerli teklif sayıları ve varsa ihale kayıt numaraları nelerdir? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonraki ilan ve tanıtım harcamalarında 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi kapsamında hangi somut hizmet gerekleri esas alınmıştır?
7. Bakanlığınız ve ilgili kamu işletmelerinin medya hizmeti satın aldığı yayıncı şirketlere veya aynı şirketler topluluğunda bulunduğu mevcut kayıtlardan belirlenebilen diğer şirketlere medya dışında hangi enerji, madencilik, yapım, mal ve hizmet alımı işleri verilmiştir? Bu işlerin konuları, yüklenicileri, sözleşme bedelleri ve fiili ödemeleri nedir? Bu işlemlerde çıkar çatışması ve rekabetin sınırlandırılması risklerine karşı hangi kontroller uygulanmıştır?
8. Yayın kuruluşlarına para ödemesi dışında ayni destek, takas, bedelsiz kullanım veya başka ekonomik menfaat sağlanmış mıdır? Varsa yararlanan kuruluşlar, hukuki dayanaklar ve ekonomik değerleri nelerdir? Satın alınan yayın hizmetlerinin gerçekleştiği hangi kayıtlarla doğrulanmıştır? Eksik veya sözleşmeye aykırı hizmetler nedeniyle yapılan kesinti, uygulanan ceza ve tahsilat tutarları nedir?
9. Bakanlığınız ile ilgili kamu işletmelerinin medya harcamalarına ilişkin iç kontrol, teftiş ve mali denetimlerinde emsal bedelin üzerinde ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, mevzuata aykırı harcama veya kamu zararı tespit edilmiş midir? Varsa yıllar, kurumlar, şirketler ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Ne kadar kamu zararı tahsil edilmiş, sorumlular hakkında hangi idari veya adli işlemler başlatılmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51589 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d931a91b-2338-40a8-b911-01a15f3a8376

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia