Tanal, Hazine ve Maliye Bakanlığına kamu bankalarının basın ve yayın harcamalarını sordu.

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde kamu sermayeli bankaların reklam ve tanıtım harcamalarına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'e yazılı soru önergesi verdi. Tanal, kamu bankaları ile iştiraklerinin basın ve yayın kuruluşlarına aktardığı kaynakların miktar, dağılım ve kullanım esaslarının açıklanmasını talep etti.

Reklam ve tanıtım harcamalarının şeffaflığı vurgulandı

Kamu sermayeli bankaların ve iştiraklerinin basın ve yayın kuruluşlarına reklam, ilan, tanıtım, sponsorluk ve diğer hizmetler karşılığında aktardığı kaynakların miktarının, dağılımının ve kullanım esaslarının, kamu sermayesinin korunması ve hesap verebilirlik bakımından açıklığa kavuşturulması gerektiğini belirten Tanal, "Bankaların kamuya açıkladığı finansal tablolarda reklam ve ilan giderlerinin toplamları yer almakla birlikte, bu kaynakların hangi yayın kuruluşlarına, hangi hizmetler karşılığında ve hangi ölçütlere göre aktarıldığına ilişkin ayrıntılar kamuoyunca izlenememektedir." dedi.

Denetim ve nesnel ölçüt talebi

Yayın kuruluşlarının seçiminde nesnel ölçütlerin uygulanıp uygulanmadığının incelenmesi gerektiğini ifade eden Tanal, "Yayın kuruluşlarının seçiminde nesnel ölçütlerin uygulanıp uygulanmadığı, aracı şirketlerin rolü, sağlanan diğer ekonomik menfaatler ve harcamaların denetim sonuçları somut mali kayıtlar üzerinden incelenmelidir." açıklamasında bulundu.

Kamu sermayesinin korunması hatırlatıldı

Mevcut yasal düzenlemelere dikkat çeken Tanal, "Anayasa'nın 2'nci, 98'inci ve 167'nci maddeleri, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 80'inci maddesi, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 397'nci maddesi, 6741 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesi ve ilgili bankacılık düzenlemeleri çerçevesinde kamu sermayesinin korunması, bankacılık faaliyetlerinde hesap verebilirlik ve mali işlemlerin denetlenmesi esastır." ifadelerini kullandı.

Tanal, önergede Hazine ve Maliye Bakanı Şimşek'e şu soruları yöneltti:

1. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar kamu sermayeli mevduat, katılım, kalkınma ve yatırım bankaları ile iştirakleri tarafından reklam, ilan, tanıtım, sponsorluk, abonelik ve diğer yayın hizmetleri için yıllar itibarıyla ne kadar harcama yapılmıştır? Bu tutarların banka, iştirak, hizmet türü ve yayın mecrası bazındaki dağılımı nedir?
2. Söz konusu dönemde hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ne kadar ödeme yapılmıştır? Ödemelerin alıcı şirketin ticaret unvanı, ilişkili yayın kuruluşu ve yıl bazındaki dağılımı nedir? Kapanan, devredilen veya unvan değiştiren yayın kuruluşlarına yapılan ödemeler hangi kayıtlarla izlenmiştir?
3. Yayın kuruluşlarıyla gerçekleştirilen mali işlemlerin sözleşme tarihleri, hizmet konuları, sözleşme bedelleri ve fiili ödeme tutarları nedir? Program sponsorluğu, özel yayın, röportaj, dijital reklam ve etkinlik ortaklıkları için yapılan ödemeler hangileridir? Basılı ve dijital abonelikler ile toplu yayın alımlarının adetleri, birim fiyatları ve toplam maliyetleri nedir?
4. Reklam ajansları, medya satın alma şirketleri ve diğer aracılar üzerinden hangi yayın kuruluşlarına ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu işlemlerde aracı şirketlere ödenen toplam bedel, nihai yayın kuruluşuna aktarılan tutar ve komisyon giderleri nedir? Aracılık hizmeti karşılığında ödenen bedellerin piyasa koşullarına uygunluğu hangi belgelerle belirlenmiştir?
5. Bankaların yıllık reklam ve tanıtım bütçelerinin hazırlanmasında ve yayın kuruluşlarına dağıtılmasında hangi yazılı ölçütler uygulanmıştır? Tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve birim fiyat karşılaştırmaları yapılmış mıdır? Benzer hizmetler için farklı yayın kuruluşlarına ödenen bedeller arasındaki farklar hangi nesnel gerekçelere dayanmaktadır?
6. Medya alımlarında hangi satın alma usulleri uygulanmış, kaç şirketten teklif alınmış ve kararlar hangi makamlarca onaylanmıştır? Yayın kuruluşlarıyla yapılan sözleşmelerin hangi ölçüde gerçekleştirildiği, yayın kayıtları ve hizmet kabul belgeleriyle doğrulanmış mıdır? Bedeli ödendiği hâlde gerçekleştirilmeyen veya eksik gerçekleştirilen hizmetler için hangi işlemler yapılmıştır?
7. Kamu bankalarınca reklam veya yayın hizmeti satın alınan şirketlere ve işlem tarihinde aynı şirketler topluluğunda bulunan diğer şirketlere medya hizmetleri dışında hangi mal ve hizmet alımları verilmiştir? Bu işlemlerin sözleşme ve ödeme tutarları nedir? Aynı şirket gruplarında yoğunlaşan alımların rekabet koşulları ve çıkar çatışması riskleri bakımından incelenmesi sonucunda hangi tespitlere ulaşılmıştır?
8. Basın ve yayın alanında faaliyet gösteren şirketlere ve bunlarla aynı şirketler topluluğunda bulunan kuruluşlara kullandırılan kredi, finansal kiralama, faktoring ve diğer finansman imkânlarının açıklanabilir banka ve yıl bazındaki toplamları nedir? Bu finansman işlemlerinden yeniden yapılandırılan, takibe alınan veya kayıtlardan düşülen alacakların toplam tutarları ne kadardır? Söz konusu işlemlerin kredi tahsis, teminat ve risk yönetimi kurallarına uygunluğu yönünden hangi denetimler yapılmıştır?
9. Yayın kuruluşlarına veya aracı şirketlere nakdi ödemeler dışında ayni destek, takas, bedelsiz kullanım, gider üstlenimi veya başka ekonomik menfaat sağlanmış mıdır? Varsa bunların türleri, yararlanıcıları ve parasal karşılıkları nedir? Bu işlemler bankaların muhasebe ve denetim kayıtlarına hangi tutarlarla yansıtılmıştır?
10. Söz konusu işlemlerin iç kontrol, iç denetim, bağımsız denetim ve yetkili düzenleyici kurumların incelemelerinde hangi aykırılıklar, usulsüzlükler veya mali zararlar tespit edilmiştir? Tespit edilen zararların tutarları, sorumlular hakkında başlatılan işlemler ve tahsil edilen miktarlar nedir? Banka ve iştirakler arasındaki grup içi aktarımların mükerrer sayılması önlenerek harcamaların banka, yıl, hizmet ve yayın kuruluşu bazında karşılaştırılabilir biçimde açıklanması için hangi işlemler gerçekleştirilmiştir?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51600 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/62977908-c978-4f1f-ac8b-01a15eb86d82

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia