Tanal, Tarım ve Orman Bakanlığı'na medya harcamalarını sordu

Yeni Parti Şanlıurfa Milletvekili Mahmut Tanal, 20 Ekim 2026 tarihinde Tarım ve Orman Bakanlığına yazılı soru önergesi verdi. Tanal, Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının 2003 yılından bu yana gerçekleştirdiği medya harcamalarının şeffaflık ve hesap verebilirlik kapsamında açıklanmasını talep etti.

Medya harcamalarında şeffaflık talebi

Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından önem taşıdığını belirten Tanal, "Tarım ve Orman Bakanlığı ile bağlı ve ilgili kuruluşlarının, kamu jişfetmelerinin ve iştiraklerinin basın ve yayın kuruluşlarına yaptığı ödemelerin hangi şirketlefe, hangi hizmetler karşılığında ve hangi kaynaklardan gerçekleştirildiğinin açıklığa kaYuşturulması, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirlik bakımından önem taşımaktadır." dedi.

Harcamaların incelenmesi gerekliliği

Mevcut kayıtların detaylı incelenmesi gerektiğini vurgulayan Tanal, "1 Ocak 2003 tarihinden bugüne kadar gerçekleştirilen medya harcamalarının; mülga bakanlıklardan devralınan kayıtlar, kamu işletmelerinin ürün reklamları, üretici bilgilendirme kampanyaları, ormancılık ve su yönetimi faaliyetleri ile döner sermaye kaynakları dikkate alınarak incelenmesi gerekmektedir." ifadelerini kullandı.

Yasal çerçeve ve denetim vurgusu

Kamu kaynaklarının kullanımında yasal mevzuata dikkat çeken Tanal, "Anayasa'nın 2'nci, 10'uncu ve 98'inci maddeleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun uygulanabilir hükümleri, 233 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun ilgili hükümleri ve 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi çerçevesinde kamu kaynaklarının hukuka uygun, ekonomik ve denetlenebilir biçimde kullanılması esastır." açıklamasında bulundu.

Tanal, önergede Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı'ya şu soruları yöneltti:

1. 1 Ocak 2003 tarihinden önergenin cevaplandırıldığı tarihe kadar Bakanlığınızın merkez ve taşra teşkilatı, bağlı ve ilgili kuruluşları, kamu işletmeleri, döner sermayeleri ile önceki bakanlıkların devralınan kayıtları kapsamında hangi televizyon, radyo, gazete, dergi, haber ajansı, internet haber sitesi ve dijital yayın kuruluşlarına ilan, reklam, tanıtım, abonelik, sponsorluk, organizasyon ve içerik hizmetleri karşılığında ödeme yapılmıştır? Yayın kuruluşlarının adları, alıcı şirketlerin ticaret unvanları, yıllık ödeme tutarları ve toplam medya harcamalarındaki payları nelerdir? Kapanma, devir ve unvan değişiklikleri nasıl dikkate alınmıştır?
2. Bu işlemlerde ödeme yapan birimler, alıcı şirketler, yayın mecraları, sözleşme tarihleri, hizmet konuları, sözleşme bedelleri ve fiilt ödeme tutarları nedir? Ajans veya başka aracılar üzerinden gerçekleştirilen işlemlerde nihai yayın kuruluşlarına aktarılan tutarlar, aracılık komisyonları ve diğer giderler ne kadardır? Doğrudan ve aracılı ödemelerin yıllık toplamları nelerdir?
3. Toprak Mahsulleri Ofisi, ÇAYKUR, Et ve Süt Kurumu, TİGEM, TÜRKŞEKER, DSİ, Orman Genel Müdürlüğü, TKDK ve Bakanlığınızın ilgili diğer kuruluşları tarafından basın, yayın, reklam ve tanıtım hizmetlerine yıllar itibarıyla ne kadar ödeme yapılmıştır? Harcamaların kuruluş, yayıncı şirket, hizmet türü ve finansman kaynağı itibarıyla dağılımı nedir? Kamu işletmelerinin bağlı ortaklık ve iştiraklerinin medya harcamaları şirket bazında ne kadardır? Ayrı bütçeli kuruluşların ödemeleri Bakanlığın doğrudan harcamalarından nasıl ayrıştırılmıştır?
4. Tarımsal üretim ve üretici destekleri, gıda güvenliği, hayvancılık, sulama, su tasarrufu, orman yangınlarıyla mücadele ve ağaçlandırma kapsamında hangi yayın kuruluşlarından bilgilendirme ve tanıtım hizmetleri alınmıştır? Kampanya, yıl ve yayın kuruluşu bazında sözleşme bedelleri ve fiili ödemeler nedir? Yayın kuruluşlarının seçiminde hangi tiraj, izlenme, erişim, hedef kitle ve fiyat ölçütleri uygulanmıştır? Bedelsiz kamu spotlarının yapım giderleri ile ücretli yayın bedelleri nasıl ayrıştırılmıştır?
5. TMO, ÇAYKUR, Et ve Süt Kurumu, TİGEM, TÜRKŞEKER ve diğer kamu işletmelerinin ürün reklamları, satış kampanyaları, tesis açılışları, fuarlar ve tanıtım organizasyonları kapsamında hangi yayın kuruluşlarından hizmet alınmıştır? Hizmetlerin miktarları, birim fiyatları, sözleşme bedelleri ve fiili ödeme tutarları nedir? Bakanlık kaynaklarıyla ortak finanse edilen faaliyetlerde her kuruluşun katkısı ve nihai yayın kuruluşlarına aktarılan tutarlar nelerdir?
6. Basın İlan Kurumu aracılığıyla verilen ilanlar, doğrudan reklamlar, basılı ve dijital abonelikler ile toplu yayın alımlarının yıllık tutarları, adetleri ve birim fiyatları nedir? Bu işlemlerde uygulanan ihale ve satın alma usulleri, hukuki dayanaklar, geçerli teklif sayıları ve varsa ihale kayıt numaraları nelerdir? Doğrudan temin, pazarlık ve istisna kapsamındaki işlemlerin tutarları nedir? 17 Mayıs 2024 tarihinden sonraki harcamalarda 2024/7 sayılı Tasarruf Tedbirleri Genelgesi'nin uygulanabilir hükümleri bakımından hangi somut hizmet gerekleri esas alınmıştır?
7. Bakanlığınız ve ilgili kamu kuruluşlarının medya hizmeti satın aldığı yayıncı şirketlere veya aynı şirketler topluluğunda bulunduğu mevcut kayıtlardan belirlenebilen diğer şirketlere medya dışında hangi tarım, gıda, hayvancılık, sulama, ormancılık, yapım, mal ve hizmet alımı işleri verilmiştir? Bu işlerin konuları, yüklenicileri, sözleşme bedelleri ve fiili ödeme tutarları nedir? Bu işlemlerde çıkar çatışması ve rekabetin sınırlandırılması risklerine karşı hangi kontroller uygulanmıştır?
8. Yayın kuruluşlarına para ödemesi dışında ayni destek, takas, bedelsiz kullanım veya başka ekonomik menfaat sağlanmış mıdır? Varsa yararlanan kuruluşlar, işlemlerin hukuki dayanakları ve ekonomik değerleri nelerdir? Satın alınan yayın ve tanıtım hizmetlerinin gerçekleştiği hangi yayın, teslim ve kabul kayıtlarıyla doğrulanmıştır? Eksik veya sözleşmeye aykırı hizmetler nedeniyle yapılan kesintiler, uygulanan cezalar ve tahsil edilen tutarlar nelerdir?
9. Bakanlığınızın merkez ve taşra teşkilatı, bağlı ve ilgili kuruluşları, kamu işletmeleri ve iştiraklerinin medya harcamalarına ilişkin denetimlerinde emsal bedelin üzerinde ödeme, mükerrer ödeme, eksik hizmet, mevzuata aykırı işlem veya kamu zararı tespit edilmiş midir? Varsa yıllar, kuruluşlar, yayıncı şirketler ve tutarlar itibarıyla dağılımı nedir? Ne kadar kamu zararı tahsil edilmiş, sorumlular hakkında hangi idari veya adli işlemler başlatılmıştır?

Kaynak: TBMM, yazılı soru önergesi 7/51656 · https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8802246f-e589-4cc6-9b5a-01a15f42516a

TBMM kayıtlarından derlenmiştir · Vekilpedia