Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 3 madde
Kaynak göster
2/1112 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1112, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1112-ceza-muhakemesi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/a50a0514-41c5-48d7-99ed-0188ddb09c55
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAdalet Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 3 madde
MADDE 15271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 239. maddesinin 2'inci fıkrasınd yapılan değişiklik sonrası kanun…
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 239. maddesinin 2'inci fıkrasınd yapılan değişiklik sonrası kanun maddesi aşağıdaki şekildedir.
Katılanın hakları
Madde 239 — (1) (Değişik: 24/7/2008-5793/41 md.) Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katıldığında, cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
(2) Mağdur veya suçtan zarar görenin çocuk, sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede akıl hastası veya insan ticareti ve göçmen kaçakçılığı mağduru Türkçe bilmeyen yabancı ise avukat görevlendirilmesi için istem aranmaz. "
Gerekçe: 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 233. Maddesinde yapılan değişiklik ile ülkemize savaştan ve ölümden kaçarak gelen sığınmacı ve mültecilerin en temel hakları olan adalete erişim haklarının sağlanabilmesi amaçlanmıştır.
MADDE 2Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 3Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (4 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 239.maddesinde Katılanın hakları başlığı altında; Madde 239 — (1) Mağdur veya suçtan zarar gören davaya katıldığında, cinsel saldırı suçu ile alt sınırı beş yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda, baro tarafından kendisine avukat görevlendirilmesini isteyebilir.
(2) Mağdur veya suçtan zarar görenin çocuk, sağır ve dilsiz veya kendisini savunamayacak derecede akıl hastası olması halinde avukat görevlendirilmesi için istem aranmaz. " diyerek zorunlu müdafilik düzenlemesi mevcuttur. Ancak anılan işbu maddeyle belli durumlar için zorunlu müdafiliğin öngörüldüğü, sığınmacılar/mülteciler konusunda ise bir düzenleme olmadığı görülmektedir.
Türkiye'ye sığınma talebinde bulunan yabancılara hukuki yardım sağlanması konusunda ceza mevzuatımızda açık bir hüküm bulunmamasına rağmen Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 5.ve 6.maddesi çerçevesinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin sanığın/şüphelinin yargılamaya/soruşturmaya etkin katılımı amacıyla gerekli hallerde ulusal makamlarca/mahkemelerce doğrudan avukat tayin edilmesinin zaruri olduğu yönlü içtihatlarını Anayasa m.90/son yollamasıyla hesaba katarak, Türkçe bilmeyen kişiler açısından müdafi tayininin zorunlu olduğu aşikardır. Ülkemizin de taraf olduğu ve Anayasa ad.90 gereğince, İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6/3-c maddesine göre; "Kendi kendini savunmak veya kendi kendine seçeceği bir avukatın yardımından yararlanmak ve eğer avukat tutmak için mali olanaklardan yoksunsa ve adaletin selameti gerektiriyorsa, mahkemece görevlendirilecek bir avukatın para ödemeksizin yardımından yararlanabilir." Hükmü herkes için geçerli olduğundan özellikle adaletin selameti prensibi gereğince yabancıların da bu haktan yararlanması gerekir. Zira; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi de özgürlüğün kısıtlanması riskinin mevcut olması halinde, adaletin selameti. prensibi gereğince, gerekli hukuki yardımın sağlanması amacıyla müdafi tayinin gerekli olduğuna hükmetmiştir.
Dolayısıyla savaştan ve ölümden kaçarak ülkemize sığınan sığınmacı ve mülteciler için en temel hak olan adil olarak yargılanma hakkı, avukata erişim hakkı 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 239. Maddesindeki değişiklik ile sağlanması amaçlanmıştır. MADDE GEREKÇELERİ
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR