İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
KANUN TEKLİFİ · 2/1145 ÖNCEKİ DÖNEMDEN YENİLENEN · İLK VERİLİŞ 9 TEM 2018 KOMİSYONDA

Tohumculuk Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde

Kaynak göster

2/1145 esas numaralı kanun teklifi 9 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mahmut Tanal (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.

Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Tohumculuk Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/1145, 9 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-1145-tohumculuk-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/80c9bbd6-3e5f-4577-8635-0188ddbcfe26

Sade metin (Markdown) →

SÜREÇ

Teklifin yolculuğu

Tarihler TBMM kaydından
  1. TBMM Başkanlığına sunuldu
    1 imza
  2. tarih kaydı yok
    Esas komisyona havale
    Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu
  3. tarih kaydı yok
    Komisyon görüşmesi (şu anki aşama)
    Komisyonda bekliyor
  4. tarih kaydı yok
    Genel Kurul
    Henüz gelmedi
  5. tarih kaydı yok
    Kabul edildi
    Henüz yok
  6. tarih kaydı yok
    Resmî Gazete
    Henüz yok

TEKLİFİ İMZALAYANLAR

İmzacılar

1 İMZA

İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.

İLK İMZA

İlk imza sahibi

MADDELER

Neler düzenleniyor? — 4 madde

Tam metin (PDF) ↗ (yeni sekmede açılır)
MADDE 15553 Sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 1. Maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

5553 Sayılı Tohumculuk Kanunu'nun 1. Maddesi aşağıdaki gibi değiştirilmiştir.

"Bu Kanunun amacı; bitkisel üretimde verim ve kaliteyi yükseltmek, tohumluklara kalite güvencesi sağlamak, tohumluk üretim ve ticareti ile ilgili düzenlemeleri yapmak ve tohumculuk sektörünün yeniden yapılandırılması ve geliştirilmesi için gerekli olan düzenlemeleri gerçekleştirmek ve yerli tohumun korunmasını sağlamaktır."

Gerekçe: 5553 Sayılı Tohumculuk Kanununda yapılması planlanan değişiklik ile yerli tohum mirasının korunması ve dışa bağımlı tarım terk edilerek yerli tohumun öneminin vurgulanması amaçlanmıştır. Böylece yeniden üremeyen tek kullanımlık gen yapısı değiştirilmiş yabancı menşeli tohumlar karşında doğal tohum mirası güçlenecektir.

MADDE 25553 Sayılı Tohumculuk Kanun' un 14. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

5553 Sayılı Tohumculuk Kanun' un 14. Maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.

"Ticari kar gütme amacı taşımayan, amacı yalnızca doğal tohumlukları gelecek nesillere aktarmak olan tohum bankaları vakıflar ve dernekler eliyle korunan doğal tohumluklar bu kanun hükümlerinden müstesnadır."

Gerekçe: Kanunun 14. Maddesinde yapılması planlanan ekleme ile ticari kar gütme amacı taşımayan amacı yalnızca doğal tohumlukları gelecek nesillere aktarmak olan tohum bankları, vakıflar ve dernekler eliyle korunan doğal tohumlukların bu kanun hükümleriyle getirilen sınırlamalardan muaf tutulması amaçlanmıştır.

MADDE 3Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

MADDE 4Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Bu Kanunun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.

Genel gerekçeyi oku (6 paragraf)Genel gerekçeyi kapat

Gıda ve gıda ürünlerinin üretim bazında bağımsızlığı için 5553 sayılı Tohumculuk Kanununda değişiklik yapılması gerekmektedir. Söz konusu kanun yüzyıllardır bölgede yaşayan tarım ve hayvancılıkla uğraşan halkımızın; yüzyıllardır süre gelen tarımsal geleneklerinde köklü değişikliklere sebep olmakta kendi öz (bu toprakların) tohumunu kullanmasına müsaade etmemektedir. Çoğu yabancı menşeli şirketlerin ithalat yoluyla ülkemize getirdiği genotipi ile ilgili bilgi sahibi olmadığımız, değişikliğe uğratılmış tohumların kullanılması dayatılmaktadır.

Söz konusu kanun ile tohum üretimi kayıt altına alınırken, üretim izni ve ticareti bakanlık şartına bağlanmıştır. Küçük üreticinin tohumunu tescil ettirmesi, üretmesi ve ticaretini yapması olanaksız hale gelmiştir. Kanun, üreticiyi şirketlerin ürettiği ve tescil ettirdiği tohumlara mahkum ederken binlerce yıllık yerel tohumları ve birikimi yok saymıştır. Biyolojik çeşitliliği ile övünen Türkiye, büyük bölümü çok uluslu şirketler tarafından üretilen tohumları ekmeye zorlanmıştır. Tohum piyasasını tekeline alan çokuluslu şirketlere karşı Anadolu'daki tohum türlerini korumaya almak ve küçük üreticiyi desteklemek devletin temel görevidir.

Anayasa madde 56 ya göre: Herkes, sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahiptir.

Çevreyi geliştirmek, çevre sağlığını korumak ve çevre kirlenmesini önlemek Devletin ve vatandaşların ödevidir.

Herkesin hayatını, beden ve ruh sağlığı içinde sürdürmesini sağlamak; insan ve madde gücünde tasarruf ve verimi artırarak, işbirliğini gerçekleştirmek amacıyla sağlık kuruluşlarını tek elden planlayıp hizmet vermesini düzenler.

Tohum türlerine patent uygulamasını getirerek tohum ıslahı yapan şirketlere devlet eliyle pazar yaratılmasını güvence altına alınmıştır. Böylece, Türkiye'de kayıt altına alınmamış tohum türlerinin ticareti yasaklanmıştır Tohum piyasasını elinde tutan dünya şirketlerinin ekonomik çıkarma yönelik bu uygulamayla tek kullanımlık melez tohumlar yaygınlaşırken tohum mirası da tehdit altına girmektedir. Üretimin dışarıya bağımlılığı artarken, küçük ölçekli üretici de ekonomik olarak darbe almaktadır. Tohumların tescillenerek mülkiyet hakkının şirketlere verildiği, tarımın metalaştığı bir dönemde tüketime değil, üretime yönelik bir değişiklik yapılması gereği doğmuştur. Tohumların patentleştirilmesi etik ve ekolojik olarak haksızlıktır ve tohum patenti tohumların bir buluş için kullanılmasının tüm haklarına sahip olur. Tohum bir buluş değildir. Yaşam bir buluş değildir. Tohum yaşamın kaynağıdır, yaşamın kendini doğal dürtüşe! Olarak ifade etmesidir, kendi kendisini yenilemesidir, sonsuza kadar özgürlük içinde kendini çoğaltmasıdır. Tohum özgürlüğü yaşamdaki her varlığın en doğal hakkıdır ve biyolojik çeşitliliğin korunması için temel oluşturur. Tohum özgürlüğü gıda özgürlüğünün temelidir. Tohum özgürlüğü yenilenebilir ve kendi kendine üreten kaynak olma yerine kasıtlı olarak yapısı değiştirilen tekrar üremeyen ve patentleştirilen emtia olma tehdidi altındadır. Doğal zenginliklerimizin bilinçsizce kullanılıp, geri dönüşüm süz bir şekilde yok olmasına izin vermeyerek, korumak, geliştirmek ve Türkiye'nin geleceğini güvenceye almak amacıyla söz konusu kanun teklifi MADDE GEREKÇELERİ

Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.

İLGİLİ KAYITLAR

Bağlam