5275 Sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemizde ceza infaz kurumlarında yaşanan sorunlar her geçen gün artmakta cezaevlerinin genel durumundaki olumsuzluklar ve yetersizlikler katlanmaya devam etmektedir. Temel ihtiyaçların sağlanması ve temel hakların yerine getirilmesi karşısında hükümlülerin karşı karşıya kaldığı zorluklar giderek büyümüş ve bu nedenlerle cezaevlerinde yaşanan ihlaller de artmıştır.

Cezaevlerinde hijyenin sağlanması her zaman için öncelikli konulardan biriyken hem idare tarafından alınan hijyen önlemleri yetersiz kalmakta hem de hijyen için gerekli araçlar cezaevinde kalanlar tarafından temin edilememektedir. Bazı cezaevi idareleri koğuşlara sabun, çamaşır suyu ve dezenfektanı ücretsiz dağıtırken bazı cezaevlerinde bu malzemelerin ücretsiz dağıtılmadığı bilinmektedir. Bu kapsamda ücretsiz dağıtılan malzemelerin de sınırlı ve ihtiyacı karşılama konusunda yetersiz olduğu ifade edilmiştir. Dolayısıyla ücretini ödeyemeyen, maddi durumu iyi olmayan kişiler yeterli temizlik malzemesine erişememektedirler,

Ayrıca bazı hapishanelerde mahpuslara maske verildiği, bazı hapishanelerde ise mahpuslar talep etmelerine rağmen koğuştan çıktıkları diğer alanlarda maske verilmediği, alerjik astımı olan mahpuslar talep etmelerine rağmen ücretsiz maske verilmediği, görüşçülerin getirdiği maskelerin kabul (edilmediği, birçok Ohapishanede tuvaletlere temizlik ve hijyen malzemelerinin konulmadığı, kalabalık koğuşlarda banyo kullanımının ve saatlerin kısıtlandığı, tuvalet ve lavabo sayısının az olduğu tespit edilmiştir. Mevcut durumda hijyenin sağlanması kişilerin bireysel çabalarıyla gerçekleşmekte ve tüm bu ihtiyaçlar idare tarafından temin edilmediğinden ihtiyaçların bireysel olarak satın alınması gerekmektedir.

Anılan ihtiyaçların idare tarafından sağlanmaması dışında kişilerin zorunlu ihtiyaçları olan ped, kâğıt, kalem, bardak, sabun, şampuan, iç çamaşırı, temizlik malzemesi gibi kişisel ihtiyaçlar da ücret karşılığında satın alınmaktadır. Bir diğer yandan kullanılan elektrik ücreti bile hükümlülere yüklenirken ekonomik durumu yeterli olmayan kişiler PTT aracıyla mektup gönderimi yapmakta bile güçlük çekmektedir.

Hükümlülerim beslenmesi konusunda ise sorunlar artmış ve ceza infaz kurumlarında verilen yemeklerin kalitesine dair bir kriter olmadığı pek çok kişi tarafından ifade edilmiştir. Bazı hapishanelerde verilen yemeklerin kalitesiz olduğu, hijyenik olmadığı ve yemeklerin soğuk verildiği, yemeklerin tüm mahpusların ihtiyacını karşılamada yetersiz olduğu, bazı hapishanelerde hazır işlenmiş veya konserve gıdalar verildiği, yemeklerle ilgili sorunların ilgili tüm kamu kurumlarına şikayet olarak iletildiği fakat bu konuda herhangi bir iyileştirme yapılmadığı, diyet yemek verilmediği, diyet yemek veren hapishanelerde ise hastalıklar dikkate alınmadan tek tip diyet yemek verildiği, vejetaryen mahpuslara sınırlı ve bozuk yemek verildiği, vitamin ve bağışıklık güçlendirici takviyelerin sağlanmadığı belirtilmiştir. Bu durum beslenme ihtiyacının da kantinden karşılanmasına yol açmaktadır.

Tüm bunlar kapsamında ifade edilebilir ki hükümlüler temel ihtiyaçlarını ve hijyenlerini ekonomik yeterlilikleri oranında karşılayabilmektedir. Oysa durum evrensel ilkeler ışığında değerlendirildiğinde gıda, yaşamsal ihtiyaçlar ve hijyen ürünlerinin temini idare tarafından eşit olarak sağlanmalıdır. Mevcut ihtiyaçlar daha görünür hale gelmiş olup durumun iyileştirilmesi için yasa yoluyla düzenlemelerin yapılması kaçınılmaz olmuştur.