Ceza Muhakemesi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Metnin bu bölümü (PDF s. 1) tablo; burada gösterilmiyor. TBMM PDF’inde görün ↗ (yeni sekmede açılır)

Numara

T İM rvi f%fŞa,\oZ.

04.12.2004 gün ve 5271 Sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nda Değişiklik

Yapılmasına Dair Kanun Teklifimiz gerekçesi ile birlikte ilişikte sunulmuştur.

Meral DANIŞ BEŞTAŞ Tali

Tarih: 17 Ekim 7018 Esas No: 7/77

LAROK ila

08 Hsm 2pg >

İ OR bs 2018 No! 39Y49Y

Bilindiği üzere bir davaya bakma yetkisi Ceza Muhakemesi Kanununun 12, Maddesinde davanın suçun işlendiği ver mahkemesinde görüleceği şeklinde belirlenmiş olup ana kural budur. Ancak ceza vargılamalarına konu olaMarın niteliği iübarivle güvenlik açısından başka yer mahkemesinde görülebilmesinin de volu açılmıştır. Ancak Kanunun 19 uncu maddesinde düzenlenen bu husus. vetkili hakin veya mahkemenin hukuki veva fili sebeplerle görevini yerine getiremeyecek durumda bulunması ile kovuşturmanın. görevli ve vetkili olan mahkemenin bulunduğu verde yapılmasının kamu güvenliği için tehlike oluşturması hallerine özgülenmiştir. Ne var ki kamu düzeni kriterinin uygulamada gerçek bir karşılığı da bulunmamaktadır. Nitekim (sadece o failin omenlaati o çerçevesinde — faillerin Korunmasına yönelik alınan bu tedbirlerin kamu düzenini bilhassa olumsuz, mağdurun mağdurivetini derinleştirici bir biçimde etkilediğine ilişkin örnekler bu madde hükmünde yeni bir düzenlemeye gidilmesini gerekli kılmıştır.

Örnek olarak Görümlü Davası ve güvenlik güçlerinin işlediği suçlarla ilgih dider davaların nakil edilmesi taleplerinde, yargılamanın görevli ve vetkili olan mahkemenin bulunduğu yerde yapılmasının kamu güvenliği için tehlike oluşturacağı gerekçe olarak ileri sürülmüştür. Uğur Kaymaz. Şerzan Kurt. Çaldıran İnfazları. Musa Çitil ve en son olarak da Ali İsmail Korkmaz davaları. bu gerekçe ile başka şehirlere nakledilen davalardan sadece birkaç tanesidir. Ancak örneklerin daha da çeşitlendirilerek değerlendirilmesinde tüm bu davaların nakil edildikleri yerlerin güvenliği sağlama amacına uygun yerler tercih edilmediği. aksine güvenlik kaygılarını daha da aruran yerler olduğu kanısı güçlenmektedir. Zira tüm yargılamalar esnasında taraflar arası ayrışmanın daha yoğun olduğu yargılama yerlerinde olayların daha da arttığı gözlemlenmektedir. Bu kırılmaları derinleştiren unsur ise yeni yargılama veri olarak belirlenen illerin dava konusu ile ıl eğilimlerin belirgin olması hususudur. Örmeğin milliyetçi eğilimlerin yoğun olduğu Kayseri iline AN İsmail Korkmaz davasının nakli. Musa Çitil davasının yine millinetçi eğilimlerin yoğun olduğu Çorum iline taşınması en bilinen olaylar arasındadır. Ahmet ve Uğur Kaymaz Davasında, davayı izlemek için Eskişehir'e giden vakınları ve sivil toplum örgütü temsilcileri. Ülkü Ocaklar üyeleri taralından saldırıya uğramıştı. Bunun nedeni, nakil için seçilen şehirlerin genellikle sivi) toplumun güçlü olmadığı ve milliyetçilik duygularının voğun olduğu şehirler olmasıdır.

Üstelik tüm bu davanın nakline konu davaların ortak bir başka özelliği de (atillerin her daim beraat ettiği yerler olmasıdır. Şöyle ki. Trabzon'a nakledilen Gazi Davası ve Alvona nakledilen Metin Göktepe Davasında. fail polisler hakkında çok az cezalar verilmiş. Eskişehir'e nakledilen Ahmet ve Uğur Kaymaz

Davasında ise polisler. meşru müdafaa gerekçesiyle beraat ettirilmişti.

Açıkladığımız örnekler. bu madde hükmünün Uygulamada olumsuz sonuçlara vol açlığını netleşürmektedir. Çek taraflı ve sadece faillerin menfaatleri çerçevesinde verilen bu kararlar AİHM Kriterlerine ve adil yargılanma hakkına aykırılık teşkil etmektedir. Adil yargılanma hakkı savunmanın menfaatlerinin tanık ve mağdurların menfaatleri ile dengelenmesini şartların her iki taraf açısından da uygun olması koşulunu gözetir. Davanın nakledildiği hallerde davanın delillerinin fail lehine olacak bir biçimde toplanması da zorlaşmaktadır. Dava delillerinden olan keşif, tanıkların dinlenmesine yönelik işlemlerin zamanında yapılmasının önünde engel teşkil eden nakil hususu. ancak her iki tarafın da menfaatleri açısından açık. ciddi ve yakın bir tehlikenin varlığı koşuluna indirgenmeli. nakil koşulları zorlaşumlarak bu durumda oluşabilecek keyfiyetin önüne geçilmelidir. Bununla birlikte davanın nakli hususunda vetkihi olan Adalet Bakanının vetkisi kaldırılması ve doğal hâkim ilkesi uyarınca tek vetkili vargılamayı yapan mahkeme olmalıdır. Zira adalet bakanı. yarsılamanın bir unsuru olmadığı için davanın açık. ciddi ve vakın tehlike oluşturup olmayacağı hususunda kısıtlı bilgiye sahip olduğundan bu konuya dair takdir hakkının kaldırılması elzemdir.