Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Çalışma hayatına esnaf, zanaatkar ve çiftçi olarak başlamış, işyeri ruhsatı, vergi kaydı, şirket ortaklığı ve esnaf sicil kaydı gibi gerekli resmi belgeleri olmasına rağmen BAĞ-KUR kayıt ve tescilini yaptıramadığı için 2000 yılı öncesindeki hizmet yıllarını sosyal güvence altına alamayan birçok yurttaşımız bulunmaktadır. Haklarının ihlal edilmesinden dolayı sözü geçen yurttaşlarımız için emeklilik koşullarını sağlamak oldukça güçleşmiştir. Birçok yurttaşımız, yaşanan tescil sorunu nedeniyle kamuoyunda emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) olarak bilinen sigortalılıkta yaş kriterine ilişkin düzenlemelerden de faydalanamamışlardır.

Esnaf ve Sanatkârlar ve Diğer Bağımsız Çalışanlar Sosyal Sigortalar Kurumu (BAĞ-KUR) 02/09/1971 tarihinde ve 1479 sayılı kanun ile kurulmuş, ilgili hükümler 01/10/1972 tarihi itibariyle uygulamaya konulmuştur. 1982 yılında 1479 sayılı yasada yapılan bir düzenleme ile Ek Geçici 13. Madde uyarınca 01/10/1972-20/04/1982 arasında vergi dairesi kaydı olanlara borçlanma hakkı tanınmıştır. 24/07/2003 yılında çıkarılan 4956 sayılı kanunla 1479 sayılı kanuna eklenen Geçici Madde 18 neticesinde 20/04/1982 ile 04/10/2000 yılları arasında 6 ay içinde başvuruda bulunanlara vergi kayıtlarını belgelemek şartıyla | yıl içinde ödeme koşulu ile tescil ve borçlanma olanağı verilmiştir. Konuya ilişkin son düzenleme ise 2008 yılında yapılmıştır. 8 Mayıs 2008 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanan 5754 sayılı kanun ile 5510 sayılı kanuna eklenen Geçici 8. Madde ile BAĞ-KUR kaydı bulunmayanlara 01/10/2008 tarihi itibarıyla tescil yapılmış, buna ek olarak; 04/10/2000 ile 01/10/2008 arasındaki sürenin borçlanılabilmesi için 6 ay içinde başvurma, sigortalının kendisine tebliğ edilen borçlanma tutarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren yine 6 ay içinde ödemesi koşulu getirilmiştir.

Bahsi geçen yasal düzenlemelerden habersiz olan, sosyal güvenlik konusunda takipte bulunamayan birçok yurttaşımız bu düzenlemelere başvuramamış ve sigortalılık sürelerini uzatamamışlardır. Sigortalılık durumunun takibini yapmak aynı zamanda kurumların da görevidir. Nitekim 2008 yılında gelen düzenleme ile birlikte vergi daireleri vergi mükelleflerini Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirerek BAĞ-KUR kaydının yapılmasını sağlamaktadır. Ancak 2008 yılından önceki düzenlemelerde yükümlülükler kurumlar yerine yurttaşlarımıza yüklenmiş ve muhtelif sebeplerle mağduriyetlerin oluşmasına zemin hazırlanmıştır.

Yine önceki düzenlemelerde çıkartılan borç tutarlarını ödeme süreleri oldukça kısa tutulmuş ve ödeme kolaylığı sağlanmamıştır. 2000 ve 2008 yıllarından önce çalışma hayatına başlamış ve BAĞ-KUR tescil mağduriyeti yaşayan yurttaşlarımızın sosyal devlet ilkesi de göz önünde bulundurularak haklarının kendilerine ivedilikle teslim edilmesi gerekmektedir. Yurttaşlarımızın birikmiş borçlarını uygun bir zaman ve ödeme planıyla ödeyebilmeleri ve böylece emekli olabilmeleri amacıyla gerekli düzenlemeler yapılmalıdır.

Bahsi geçen mağduriyetin giderilmesi amacıyla oluşturulmuş bu kanun teklifi ile 01/10/2008 tarihinden önce vergi veya meslek odası kaydı bulunan ama önceki düzenlemelerden faydalanamayarak BAĞ-KUR tescil ve kaydını yaptıramamış olan yurttaşlarımızın bu kanunun yürürlüğe girmesi itibarıyla altı ay içerisinde Kuruma yazılı olarak başvurmaları ve 01/10/2008 tarihinden önceki vergi veya meslek odası kayıtlarını belgeleyen yurttaşlarımızın hesaplanacak prim borçlarının tamamını tebliğ tarihinden itibaren altı ay içerisinde ödeyerek Vi "otuz: alta ei HAZ, k, içerisinde eşit taksitler halinde ödeyerek bu sürelerin sigortalılık sürelerine eklenmesi sağlanmaktadır.