Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 6 madde
Kaynak göster
2/202 esas numaralı kanun teklifi 2 Temmuz 2018 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/202, 2 Temmuz 2018. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-202-polis-vazife-ve-salahiyet-kanununda-degisiklik-yapilmasi-hakkinda-kanun-teklifi (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/0ca571b6-98d1-474b-9248-0188d8de20d9
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havaleAdalet Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 6 madde
MADDE 14/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin altıncı fıkrasının son iki…
4/7/1934 tarihli ve 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin altıncı fıkrasının son iki cümlesi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununda, 6638 sayılı Kanunun 1. Maddesiyle değişiklik yapılmış ve bu değişiklik ile kişinin üstü ve eşyası ile aracının dışarıdan bakıldığında içerisi görünmeyen bölümlerinin aranması; İçişleri Bakanlığı tarafından belirlenecek esaslar dâhilinde mülki amirin görevlendireceği kolluk amirinin yazılı, acele hallerde sonradan yazıyla teyit edilmek üzere sözlü emriyle yapılabileceği Kuralı getirilerek, kolluğun arama ve gözaltına alma yetkisi genişletilmiştir. Bu uygulama ile Anayasa'nın hukuk devleti ilkesi, yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi, temel hak ve hürriyetlerin "amaçla orantılı" olarak sınırlandırılması ilkesi, özel hayatın gizliliği ve kişi dokunulmazlığı ilkeleri ihlâl edilmekte, aynı zamanda hâkim kararı ile kolluk âmiri arasında yetki karmaşası oluşturulmaktadır. Bu düzenleme ile adli bir süreçte Cumhuriyet savcısının görevi mülki âmire devredilmektedir ki, bu durum adli sürece idarenin müdahalesi anlamına gelmektedir. Düzenleme ile, siyasi iktidarın emir, talimat ve yönlendirmesine müsait olan mülki idarenin, gerçekleştireceği keyfi uygulamalarla kişilerin itibarsızlaştırılmasının, onur kırıcı işlemlere muhatap olmasının önü açılmaktadır Madde ile 2559 sayılı Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununun 4/A maddesinin altıncı fıkrasına 6638 sayılı Kanunla eklenmiş bulunan son iki cümlenin madde metninden çıkarılması, böylece Anayasa'nın 2., 7., 13., 17. ve 20. maddelerine açıkça aykırı olan bir düzenlemenin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.
MADDE 22559 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının H) bendi madde metninden çıkarılmıştır.
2559 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasının H) bendi madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 2559 sayılı Kanunda, 6638 sayılı Kanunun 2. Maddesiyle değişiklik yapılmış ve bu değişiklikte kişilerin, "kendileri ve eylemleri tehlike, hatta tehlike tehlikesi oluşturuyor" gerekçesi ile koruma altına alma ve uzaklaştırma yoluyla, özgürlük kısıtlaması işlemine tâbi tutulması öngörülmüştür. Düzenlemenin amacı, "başkasının can güvenliğini tehlikeye düşürüyor" bahanesiyle, kolluğa, özellikle toplumsal olaylarda masum vatandaşları da "tehlikeli" diyerek "koruma altına alma bahanesiyle" uzaklaştırma yetkisi vermektir. Bu düzenleme Anayasa'nın, kişi özgürlüğü ve güvenliğinin düzenlendiği 19. Maddesine açıkça aykırıdır. Anayasanın bu maddesine göre bir kişi, ya eylemi suç ya da kuvvetli suç şüphesi oluşturduğu için ya da akıl hastası, uyuşturucu müptelası olması, bir küçüğün gözetim altında ıslahı gibi sebeplerle adli amaçlı koruma altına alınabilir ya da uzaklaştırılabilir. Tehlike oluşturan, yani henüz eylemi suç oluşturmayan kişi suç alanına girmediği için ne CMK'ya ne PVSK'ya ne de Anayasa'ya göre koruma altına alınabilir ya da olay mahallinden uzaklaştırılabilir. Esasen, düzenlemeyi hazırlayanların amacı, "başkasının can güvenliğini tehlikeye düşürüyor" bahanesiyle, kolluğa, özellikle toplumsal olaylarda masum vatandaşları da "tehlikeli" diyerek "koruma altına alma bahanesiyle" uzaklaştırma yetkisi vermektir. Diğer yandan, adli olmayan bu tür uygulamaların alanını genişleten ve içeriği muğlâk ve belirsiz ifadeler, bu hâliyle temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin Anayasa'nın 13. maddesine aykırıdır. Söz konusu maddeye göre temel hak ve özgürlükler sadece kanunla sınırlanabilir. Ayrıca uzaklaştırmanın ne anlama geldiği ve özellikle de hukuki çerçevesi / sınırları belirli değildir. Dolayısıyla Anayasa'nın 23. maddesinde güvence altına alınan "Yerleşme ve seyahat hürriyeti" açısından da kolluğa ölçüsüz bir kısıtlama imkânı verilmektedir. Madde ile 2559 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin birinci fıkrasına 6638 sayılı Kanun ile eklenen bendin madde metninden çıkarılarak, Anayasa'nın 2., 13., 19. ve 23. maddelerine açıkça aykırı olan bir düzenlemenin ortadan kaldırılması amaçlanmıştır.
MADDE 32559 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin ikinci fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.
2559 sayılı Kanunun 15 inci maddesinin ikinci fıkrası madde metninden çıkarılmıştır.
Gerekçe: 2559 sayılı Kanunun 15. Maddesine, 6638 sayılı Kanunun 3. Maddesiyle bir fıkra eklenmiş ve bununla polisin; müşteki, mağdur veya tanık ifadelerini, talepleri hâlinde ikamet ettikleri yerlerde veya işyerlerinde de alabileceği; bu yöntemin kapsamı ile uygulanmasına ilişkin usül ve esasların ise İçişleri Bakanlığınca belirleneceği öngörülmüştür. Düzenleme, kolluğun "ifade alma" yöntemi adı altında keyfi uygulamalarına sebebiyet verebileceğinden Anayasa'nın 2. maddesine aykırıdır. Ayrıca uygulamaya ilişkin usül ve esasların İçişleri Bakanlığınca değil de, yasama organı tarafından kabul edilecek bir kanunla belirlenmesi gerekirken, bu yetkinin yasama organından alınıp İçişleri Bakanlı ğına (yürütmeye) bırakılması Anayasa'nın 7. maddesi anlamında yasama yetkisinin yürütmeye devri anlamına gelmektedir. Maddenin amacı, 2559 sayılı Kanunun 15. maddesine, 6638 sayılı Kanunun ile eklenen Anayasa'ya aykırı fıkranın madde metninden çıkarılmasıdır.
MADDE 42559 sayılı Kanunun ek 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan "kırk sekiz saat"…
2559 sayılı Kanunun ek 7 nci maddesinin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinde yer alan "kırk sekiz saat" ibaresi "yirmidört saat" şeklinde, üçüncü fikrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Yetkili ve görevli hâkim, talepte bulunan kolluk biriminin bulunduğu yer itibariyle yetkili olan ve 5271 sayılı Kanunun 250 nci maddesinin birinci fıkrasına göre kurulan ağır ceza mahkemesinin üyesidir. "
Gerekçe: 2559 Sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununa Ek 7. Maddesine 6638 sayılı Kanunun ile getirlen düzenlemler kaldırılmakta ve madde eski haline getirilmektedir. Zira 6638 ile getirilen düznelemeyle iletişimin tespiti, dinleme ve sinyal bilgilerinin değerlendirilmesi ile ilgili süre 24 saatten 48 saate, toplu suçlarda 72 saate kadar çıkarılmaktadır. Yâni, hâkim kararı olmadan bir kişinin iletişimi, 72 saate kadar polis tarafından dinlenebilecek ve kayıt altına alınabilecektir. Bu düzenleme, Anayasa'nın 22. maddesinde düzenlenen haberleşme hürriyeti ile ilgili hükümlerini açıkça ihlâl etmektedir. Aynı fıkranın devamında iletişimin tespiti, dinleme ve sinyal bilgilerinin değerlendirmesi konusunda "Yetkili ve görevli hâkim, Ankara ağır ceza mahkemesi üyesidir." şeklinde bir düzenleme getirilerek bütün yurt düzeyindeki dinlemelere siyasi iktidarın tâyin ve tespit ettiği tek bir hâkimin izin vermesi sağlanmaktadır. Kanun teklifimizin bu maddesi ile; Anayasa'nın 2., 9., 22. ve 37. Maddelerine açıkça aykırı olan bu düzenlemenin yer aldığı 6638 sayılı Kanunun 5. Maddesinin, Kanun'dan tamamen çıkarılması öngörülmektedir.
MADDE 5Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 6Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
Genel gerekçeyi oku (29 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
27. Dönemde vermiş olduğum;
2/4790, 2/4620, 2/4579, 2/3940, 2/3941, 2/3890, 2/3436, 2/3372, 2/3252, 2/3221, 2/3165, 2/3156, 2/3157, 2/3022, 2/2836 2/2788, 2/2789, 2/2666, 2/2492, 2/2396, 2/1724, 2/1725, 2/1698, 2/1144, 2/821, 2/825, 2/361, 2/362, 2/363, 2/364, 2/365, 2/366, 2/367, 2/368, 2/369, 2/370, 2/371, 2/372, 2/373, 2/374, 2/375, 2/376, 2/377, 2/378, 2/379, 2/380, 2/381, 2/382, 2/383, 2/384,2/385,2/386, 2/387, 2/388,2/389, 2/390, 2/391, 2/392, 2/393, 2/394,2/395, 2/396,2/397,2/398,2/399,2/400,2/401,2/402, 2/403,2/404, 2/405, 2/406,2/407,2/408, 2/409, 2/410, 2/411, 2/412, 2/413, 2/414, 2/415, 2/261, 2/30, 2/262, 2/31, 2/66, 2/263, 2/264, 2/32, 2/67, 2/265, 2/266, 2/33, 2/68, 2/267, 2/268, 2/34, 2/69, 2/269, 2/270, 2/35, 2/70, 2/271, 2/272, 2/36, 2/71, 2/273, 2/274, 2/37, 2/72, 2/275, 2/276, 2/38, 2/73, 2/277, 2/278, 2/39, 2/74, 2/279,2/280,2/40,2/75,2/281,2/282,2/41,2/76,2/283, 2/42, 2/77, 2/284,2/43, 2/285, 2/78, 2/286,2/44, 2/287,2/79,2/288, 2/45, 2/289,2/80, 2/290,2/47, 2/291, 2/81, 2/292, 2/48, 2/293, 2/82, 2/294, 2/49, 2/83, 2/296, 2/50, 2/297, 2/84, 2/298, 2/51, 2/299, 2/85, 2/300,2/52, 2/86,2/301, 2/53, 2/302,2/87, 2/303,2/54, 2/304,2/88, 2/305, 2/55, 2/306,2/89, 2/307,2/56, 2/308,2/90, 2/309,2/57, 2/310,2/91, 2/311, 2/58, 2/312,2/92, 2/313,2/59,2/314, 2/93, 2/315,2/60, 2/316,2/94, 2/317, 2/61, 2/318, 2/95, 2/319,2/62, 2/320,2/96, 2/321,2/63, 2/322,2/97, 2/323,2/64, 2/324, 2/98, 2/325, 2/65, 2/326, 2/99, 2/327, 2/328, 2/100, 2/329, 2/330, 2/101, 2/331, 2/332, 2/102, 2/333, 2/334, 2/103,2/335, 2/336, 2/104, 2/337, 2/338, 2/4, 2/105, 2/339, 2/340, 2/5, 2/106, 2/341, 2/342, 2/6, 2/107, 2/343, 2/108, 2/7, 2/109, 2/110, 2/fİ1, 2/112, 2/113, 2/114, 2/115, 2/116,2/117, 2/118, 2/119, 2/120, 2/121, 2/122, 2/123, 2/124, 2/125, 2/126, 2/127, 2/128, 2/129, 2/130, 2/131, 2/132, 2/133, 2/344, 2/134, 2/345, 2/135, 2/346, 2/136, 2/347, 2/137, 2/348,2/138, 2/349, 2/139, 2/350, 2/f40, 2/351, 2/141, 2/352, 2/142, 2/353, 2/143, 2/354, 2/144, 2/355, 2/145, 2/356," 2/146, 2/357, 2/147, 2/358, 2/148, 2/359, 2/149, 2/360, 2/150,2/151, 2/152, 2/153, 2/154, 2/155, 2/156, 2/.157, 2/158, 2/159, 2/.160, 2/161, 2/162, 2/163, 2/164, 2/165, 2/166, 2/167, 2/168, 2/169, 2/170, 2/171, 2/172, 2/173, 2/174, 2/175, 2/176,2/177, 2/178, 2/179, 2/180, 2/181, 2/182, 2/183, 2/184, 2/185, 2/186, 2/187, 2/188, 2/189,2/190, 2/191, 2/192, 2/193, 2/194, 2/195, 2/196, 2/197, 2/198, 2/199, 2/200, 2/201, 2/202, 2/203, 2/204, 2/205, 2/206, 2/207, 2/208, 2/209, 2/210, 2/211, 2/212, 2/46, 2/213, 2/214, 2/215,2/216,2/217,2/8,2/218, 2/219,2/9,2/220, 2/221, 2/10, 2/222, 2/223, 2/11, 2/224, 2/225, 2/-12, 2/226, 2/227, 2/13, 2/228, 2/229, 2/14, 2/230, 2/231, 2/15, 2/232, 2/233, 2/16, 2/234, 2/235, 2/17, 2/236, 2/237, 2/18, 2/238, 2/239, 2/19, 2/240, 2/241, 2/2Ö, 2/242, 2/243, 2/21, 2/244, 2/245, 2/22, 2/246, 2/247, 2/23, 2/248, 2/249, 2/24, 2/250, 2/251, 2/25, 2/252, 2/253, 2/26, 2/254, 2/255, 2/27, 2/256, 2/257, 2/28, 2/258, 2/259, 2/29 ve 2/260 esas numaralı Kanun Tekliflerimi venilivorum.
Tali İçişleri Komisyonu Komisyon | İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu
Esas
Komisyon Adalet Komisyonu
Tarih: 19 Haziran 2023 (| Esas No: 2/202
— SENEL EVRAK 0.1 Hezin 2073
26. Dönemde vermiş olduğum;
2/2163,2/1787,2/1764,2/1 734,211731,2/1719,2/1705,2/1699,2/1698,2/1691,2/1654 ,2/11629 211609,2/1497,2/1496,2/1459,2/1414,2/1384,2/1369,2/1359,2/1341,2/1311,2/1284,2/1283 2/1206,2/1042,2/1016,2/1003,2/926,2/846,2/804,2/637,2/636,2/594,2/593,2/592,2/591,2/590 2/1589,2/542,2/531,2/500,2/494,2/290,2/289 j İ A ki2a7, 21286 2128521284 2/283 21282 2/1281,2/280,2/279,2/278,2/277,2/276,2/1275,2/1274,21273,2/1271,21270,21269 21268,2/267,
2/215,2/214,2/213,2/212,2/211,2/210,2/209,2/208,2/207,2/1206,2/205,. .2/203,2/202, 2/1200,2/199,2/198,2/197,2/196,2/195,2/194,2/193,2/192,2/191,2/190,2/189,2/188,2/187.
2/186. 2/185,2/184,2/183,2/182,2/181,2/180,2/179,2/178,2/177,2/176,2/175,2/174,2/173, 2/1171, 21170, 2/169, 2/168, 2/167,2/166,2/165,2/164,2/163,2/162,2/161,2/160,2/159,2/158, 2/156,2/155,2/154,21153,2/152,2/151,2/150,2/149,2/148,2/127,2/126,2/125,2/124,2/123 2/122,2/121,2/120,2/119,2/118,2/117,2/116,2/115,2/114,2/113,2/112,2/111,2/110,2/109 21108,2/107,2/106,2/105,2/104,2/103,2/102,2/101,2/100,2/99,2/98,2/97,2/96,2/95,2/94 2/93, 2/92,2/91,2190,2/89,2/88, 2/87, 2/86, 2/85, 2/84, 2/83, 2/82, 2/81, 2/80, 2/79, 2/78, 2/77, 2176, , 2174, 2/73, 2172, 2171, 2170, 2169, 2168, 2167, 2166, 2/65, 2/64, 2/63, 2/62, 2161, 2/60,
2/59, 2/58, 2/57, 2/56, 2/55, 2/54 ve 2/53 esas numaralı Kanun Tekliflerimi yeniliyorum.
29.06.2018 K ON Av. Dr.M. Nİ in TANRIKULU İstanbul Milletvekili Tali İçişleri Komisyonlar | İnsan Haklarını İnceleme Esas Adalet Komusyot
Tarir01 102018 Esas No; 40
K 02 bmv 2018
İ gep 22: Sa Ş6$i
• GUMHÜRİYET HALK PARTİSİ CHP Tarih 3İ ; İİB... aeasen
Polis Vazife ve Salâhiyet Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifim ve gerekçesi ektedir.
Tali 14 işleri
Komisyon Arib İgal
Tarih: 29 Ocak 7016 E.No: 7. 5174
"TEM GENFL EVPAK No: (4402.
Kamuoyunda "İçgüvenlik Paketi" olarak bilinen 6638 sayılı Kanun ile, Türkiye'de "Hukukun Üstünlüğü" ve "Hukuk Devleti" ilkeleri neredeyse tamamen ortadan kaldırmış,
© temel hak ve hürriyetler adeta kullanılamaz hale getirilmiştir.
Hukuk Devleti ilkesinin güvence altına aldığı temel hak ve özgürlükler, AKP'nin Anayasa'yı, uluslararası insan hakları sözleşmelerini ve evrensel hukuk ilkelerini yok sayan tutumuyla, mülki amirlerin ve güvenlik güçlerinin insafına terk edilmiştir. Cumhuriyet Savcısının yerini Vali; Yargı ve Yasamanın yerini Yürütme almıştır.
6638 sayılı Kanunun getirdiği düzenlemelerle, "Temel haklar ve hürriyetler" arasında sayılan özel hayatın gizliliği, kişi dokunulmazlığı, yerleşme ve seyahat hürriyeti, haberleşme hürriyeti, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı ile temel hak ve hürriyetlerin "amaçla orantılı" olarak sınırlandırılması ilkesi, Temel hak ve hürriyetlerin, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasa'nın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabileceği" ilkesi, kanuni (tabi) hâkim ilkesi, Kanun önünde eşitlik ilkesi, Hukuk devleti ilkesi, kuvvetler ayrılığı ilkesi, Anayasa'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü prensibi, suçta ve cezada kanunilik ilkesi, suç ve cezalara ilişkin esaslar çok açık şekilde ihlal edilmiştir ve özellikle insan hakları yönünden telafisi imkansız zararların ortaya çıkmasına zemin hazırlanmıştır.
6638 sayılı Kanunla getirilen düzenlemelerin özeti, Cumhuriyet savcısına ait yetkilerin valiye, valiye ait yetkilerin kolluk âmirlerine devredilmesi, kolluğun yetkilerinin ise genişletilmesinden ibarettir. Kanun teklifimiz ile, demokratik hukuk devletinin temeline adeta dinamit koyan bu düzenlemelerin, değişiklik yapılan Kanun metinlerinden çıkarılması hedeflenmektedir. Anayasa'ya aykırılıkların sürdürülmesi halinde, "hukukun üstünlüğü" ilkesi zedelenecek, kişinin temel hak ve özgürlükleri güvencesiz kalacak ve telâfisi imkânsız durum ve zararlar ortaya çıkacaktır.
Nitekim polisin ve kolluk güçlerinin donatıldığı bu yetkiler cinayet denebilecek şekilde can almaya başlamış son olarak Dilek Doğan, elleri tetikte polislerin yaptığı bir aramada ailesinin gözü önünde katledilmiştir. Gezi olaylarından bu yana kolluk güçlerinin kullandığı orantısız şiddeti sonuna kadar sahiplenen, "Emri ben verdim" diyen iktidarın, iç güvenlik paketi altında getirdiği bu yetkilerin insanımıza, insalığa, insan haklarına ve barışa hiçbir katkısının olmayacağı; ölüm ve gözyaşından başka hiçbir şey getirmeyeceği ortadadır. Geriye bir annenin yürekleri yakan, "Dilek, Dilek, Dilek..." nidası kalmaktadır. Meclisimizin bu sesi duyması ve polise bir hukuk devletinde asla olmayacak yetkiler veren düzenlemleri bir an önce yürürlükten kaldırması gerekmektedir.
Kanun Teklifinin amacı, polise iç güvenlik paketi (6638 Sayılı Kanun) ile v hukuka, temel hak ve özgürlüklere aykırı yetkilerin ilgili kanundan çıkarılmasıdır. i MADDE GEREKÇELERİ
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR