Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

15 Temmuz 2016'daki darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL ile uygulamaya konulan ve her kesimden büyük tepki çeken kamu görevlisi olmak için objektif kurallara dayalı bir yazılı sınavın ardından tamamen takdire ve inisiyatife dayalı mülakat uygulaması yargı kararlarında da defalarca dile getirildiği üzere; istismara açık, objektiflikten uzak, kişisel değerlendirmelere dayalı bir yöntemdir. Özellikle de ülkenin siyasal atmosferinden kaynaklı muhtelif kayırmacılık uygulamalarına açık olup ciddi sorunlara yol açan bir uygulama olarak önümüzde durmaktadır. Kamusal atamalarda yazılı sınavın ardından gerçekleştirilen mülakat sınavlarında yapılan adaletsizlikler, haksızlıklar, kayırmacılığa dair basına sık sık haberler düşmektedir.

Hali hazırda ataması yapılmayan yüz binlerce kişinin olduğunu, geçtiğimiz yıllarda yazılı sınavda yüksek puan alan hatta KPSS derecesi yapan kimi yurttaşların mülakatta düşük puan verilerek elendiği düşünüldüğünde, mülakat sisteminin büyük mağduriyetlere yol açtığı anlaşılacaktır.

14 Mayıs 2023 Genel Seçimleri öncesinde Erdoğan Seçim Beyannamesini tanıtımı esnasında "Kamuya işe alımları, görevin getirdiği zorunluluklar dışında mülakatı kaldırarak, gençlerimizin sınavlardaki başarı sıralamasına göre yapacağız." demiş ve kamuda mülakatların kaldırılacağı "müjdesini" vermiştir. Seçimden sonra ise "Konuyu ilgili bakanlarımızla yakın görüşüyor, çalışıyoruz. Ben seçim vaatlerini içinde böyle bir söz verdiysem, bunu Milli Eğitim bakanımla, İçişleri Bakanımla görüşmek suretiyle, yeni bir yol haritasıyla ilerletiriz" açıklamasını yapmıştı. Ancak geçtiğimiz günlerde Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, mülakatın öğretmenlerin seçiminde doğru bir yöntem olduğunu savunmuştur.

Tali Komisyon Esas Komisyon Plan ve Bütçe Tarih: 14-5-2024 Esas No:2/2147

Munlara: e: |G2380)

Mülakatlar, (o ayrıntılı (o tutanak Oo tutulmadan, Okamera Okaydı o alınmadan gerçekleştirilmektedir. Mülakattan haksız bir şekilde elendiğini düşünen yurttaşların elinde sınavın içeriğine yönelik elde yeterli veri bulunmadığı bu durumlarda mahkemenin önünde adayın kaç puan aldığını gösterir tutanaklardan başka bir belge kalmamaktadır. Bu durum da adil yargılanma hakkını ciddi anlamda zedelemektedir.

Anayasa'da kamu görevine girişte görevin gerektirdiği niteliklerden başka bir ayrımın gözetilmeyeceği madde 70te açık bir şekilde hükme bağlanmıştır. Anayasa'nın siyasi haklar ve ödevler bölümünde yer alan 70. maddesinde kamu hizmetine girme vatandaşlar için bir siyasi hak, aktif statü hakkı olarak düzenlenmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında ise "hizmete alınmada, görevin gerektirdiği niteliklerden başka hiçbir ayırım gözetilemez" demektedir. Yine Anayasanın 10. Maddesi eşitlik ilkesini hüküm altına almıştır. Ancak halihazırda kamuya ilk girişte mülakat sisteminin pratikte yol açtığı hukuksuz ve haksızlıklar Anayasanın ilgili maddelerine aykırılık teşkil etmektedir.

Bu sebeple zaman kaybetmeksizin kamuda atama ve usul esaslarının yeniden belirlenmesi, kayırmacılığı çağrıştıran bütün uygulamalardan vazgeçilmesi, kamu görevlisi olma koşullarını taşıyan herkesin cinsiyet, inanç, etnik kimlik ya da siyasi görüş ayrımı yapılmaksızın kadrolu olarak istihdam edilmesi gerekmektedir.