4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Tarım ürünlerinin tarladan sofralarımıza ulaşmasında tarım işçilerinin çok büyük emekleri ve alın teri vardır. Gezici ve geçici mevsimlik tarım işçiliği 1980'li yıllara kadar artan nüfus ve beraberinde getirdiği yoksulluk ve topraksızlaşmayla beraber yaygınlaşmaya başlamıştır. TÜİK. verilerine göre 2024 yılı I. çeyreğinde bir önceki çeyreğe göre tarım sektöründe 73 bin kişi, sanayi sektöründe 103 bin kişi, inşaat sektöründe 82 bin kişi, hizmet sektöründe 276 bin kişi arttı. İstihdam edilenlerin 9414,6'sı tarım, 9420,8'i sanayi, "06,6'sı inşaat, 9058,0'ı ise hizmet sektöründe yer almaktadır. Mevsimlik tarım işçilerimizin güncel durumu; ücret, sosyal haklar, çalışma hayatını sözleşme güvencesine alma, yeme, içme, barınma ve eğitim gibi temel ihtiyaçları ve haklarının kanuni güvenceye kavuşturulması en temel haklarıdır.

Günümüzde mevsimlik tarım işçilerimiz günlük yevmiye ile çalışmakta, çoğu zaman işverenin zarar ettiği gerekçesiyle süresinde emeğinin karşılığı ücretini alamamaktadır. Güncel olarak bakıldığında bir mevsimlik tarım işçisi günün 12 saati çalışması karşılığında altı yüz Türk Lirası yevmiye almaktadır, bu ücretini de çoğu zaman işverenin zarar ettiği gerekçesiyle süresinde alamamaktadır. Altı yüz Türk Lirası değerindeki günlük ücret Avrupa ve Amerika kıtalarında yaşayan tarım işçilerinin ücretleriyle karşılaştırıldığında sarfedilen emek aynı olmasına rağmen aradaki fark kıtalararası mesafeden daha fazladır. Bilindiği üzere Anayasamızın 55'nci maddesi Ücrette Adaletin Sağlanması başlığı altında "Ücret emeğin karşılığıdır. Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır." Emredici hükmüyle çalışanların adaletli bir ücret elde etmelerini ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmalarını anayasal güvence altına almıştır. Bununla birlikte Anayasamızın değiştirilemez hükümlerinden olan 2'nci maddesinde Cumhuriyetimizin Nitelikleri belirtilirken "Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devletidir." Hükmüyle Sosyal Devlet ilkesini vurgulamıştır. Sosyal devlet ilkesine göre devlet; toplumun refahını yükseltmek amacıyla ekonomiye müdahalede bulunmaktadır. Yine Devletimizin Temel Amaç ve Görevlerini düzenleyen Anayasamızın 5'nci maddesi "Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. "emredici hükmüyle kişi hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri ortadan kaldırmayı devletimize görev lamak > yüklemiştir. ET Ha m z NİF

Geçimini, hayat mücadelesini; gayretiyle,. emeğiyle, alın teriyle sağlamaya çalışan, göçebe yaşamı nedeniyle sağlıklı, düzenli bir çevrede yaşama hakkından mahrum olan ve tüm bu sıkıntılara rağmen açlık sınırı altında kalan ücretle yaşam mücadelesi veren mevsimlik tarım işçilerimizin ücret hakkı; bu kanun değişikliği teklifiyle yasal düzenlemeye kavuşturularak, Anayasamızın emredici hükümlerine uygun hale getirilmeye çalışılmıştır. MADDE GEREKÇELERİ