Devlet Memurları Kanunu ile İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ülkemizin nüfusunun önemli bir kısmı engelli bireylerden oluşmaktadır. Engelli bireyler çeşitli yetersizlikler nedeniyle bedensel, nörolojik ve ruhsal olarak gerek sosyal sorunları gerekse fiziksel sorunları beraberinde taşımaktadırlar. Engelli bireylerimiz, yaşamlarını her türlü zorluklara rağmen devam ettirmektedir. Ancak engelli bireylere sağlanan olanaklar-ne yazık ki yeterli değildir. Hayatın olağan akışı içinde hayli zorlanan engelli vatandaşlara gerekli istihdam alanı ve imkânlar sağlanamamaktadır.

BM Engelli hakları sözleşmesinin 27. maddesinde; "Engelli vatandaşlar diğer vatandaşlarla eşit koşullar altında çalışma hakkına sahiptir. Devlet bu hakkın yaşama geçirilmesi için gerekli tedbirleri alır." denilmektedir.

2024 yılında EKPSS sınavına 115.146 kişi aday olarak müracaat etmiştir. İŞKUR'un 2023 yılsonu raporuna göre de 86.204 işsiz engelli vatandaşımız bulunmaktadır. Şuan kamu kurumlarında istihdam edilen engelli vatandaş sayısı ise 68.396'dır.

Kamu kurumlarında mevcut kotaların neredeyse dolu olduğu yönünde gelen raporlar neticesinde, işsiz konumda olan engelli vatandaşların kota oranlarının güncellenmesi büyük önem arz etmektedir. Günümüzün ekonomik şartlarının zorluğu altında engelli vatandaşlarımız "engelli kotası" nedeniyle işsiz kalmaktadır. Engelli konusu insan hakları meselesi olarak değerlendirmeli ve engelli vatandaşların haklarını "insan haklarının ayrılmaz bir parçası" olarak görmemiz gerekmektedir.

Bu nedenle hayatlarını idame ettirmek için iş kapasitelerini tam olarak kullanabilecekleri güvenli ve güvenceli istihdamlarının sağlanmasına yönelik kadroların açılması gerekmektedir. Böylelikle engelli vatandaşlarımız hayatlarını kazanarak hem kendilerine ve çevresine hem de istihdam sağladığı alana da fayda sağlayacaktır. Engelli vatandaşlarımızın toplumsal yaşamın tüm alanında ayrımcılığa uğramadan, diğer bireylerle eşit katılımı çalışma hayatında da son derece önemlidir.

Bununla birlikte geçtiğimiz 2023 yılında ülkemizde meydana gelen deprem felaketinin ardından da engelli durumuna gelen vatandaş sayısı yaklaşık olarak yüzde 40"ın üzerindedir. Hâlihazırdaki engelli raporuna sahip vatandaş ile birlikte 11 milyona yaklaşan engelli birey ülke nüfusunun yüzde 13'ünü oluşturmaktadırlar.

Engelli kamu personeli atanmasından doğan mevcut işsiz engelli vatandaşların bir an önce istihdam edilmesinin sağlanması ve kotaların dolması halinde kanun gereğinin aksatılmadan uygulanması ile bu ve benzeri problemlerin ortadan kaldırılması amaçlanmaktadır.

Engelli vatandaşlarımızın karşılaşmış olduğu diğer bir sorun ise raporlarından kaynaklanan sorunlardır. Yüzde 40 ve 50 civarında engelli raporuna sahip olan vatandaşlar özel sektör, kamu dışı alanlardaki diğer iş kolları için başvuruda bulunduklarında "engelli" olarak değerlendirilmedirler. Yüzde 40 ila 50 arasındaki engeli ile normal işyerlerinde de istihdamdan mahsur kalmaktadırlar. Toplumsal anlamda bu mağduriyetin giderilmesi için engelli kotasının yeniden revize edilmesi gerekmektedir.

Gerekli imkânlar sağlandığı takdirde toplumumuza her alanda katkı sağlayabilecek durumdadırlar. Bu nedenle çalışma hayatında daha fazla yer almaları, gerek sosyal gerekse toplumun huzur ve refahı açısından da katkı sağlayacaktır.