Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
1 milletvekilinin imzasıyla sunuldu · 4 madde
Kaynak göster
2/2302 esas numaralı kanun teklifi 24 Temmuz 2024 tarihinde TBMM Başkanlığına sunuldu; ilk imza: Yasin Öztürk (İYİ Parti); 1 imza. Son durum (TBMM): KOMİSYONDA.
Yasin Öztürk (İYİ Parti, Denizli). “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”. TBMM 28. Dönem kanun teklifi 2/2302, 24 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/kanun-teklifi/2-2302-sosyal-sigortalar-ve-genel-saglik-sigortasi-kanununda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-te (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Yasama/KanunTeklifi/bda82fd8-2244-4825-998c-0190e4aa8d92
SÜREÇ
Teklifin yolculuğu
-
TBMM Başkanlığına sunuldu1 imza
-
tarih kaydı yokEsas komisyona havalePlan ve Bütçe Komisyonu
-
tarih kaydı yokKomisyon görüşmesi (şu anki aşama)Komisyonda bekliyor
-
tarih kaydı yokGenel KurulHenüz gelmedi
-
tarih kaydı yokKabul edildiHenüz yok
-
tarih kaydı yokResmî GazeteHenüz yok
TEKLİFİ İMZALAYANLAR
İmzacılar
İmzacıların partisi, imza tarihindeki partisidir.
İLK İMZA
İlk imza sahibi
MADDELER
Neler düzenleniyor? — 4 madde
MADDE 131/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin…
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 41 inci maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiş ve dördüncü fıkrasının (a) bendinde yer alan "ve (j)" ibaresi ",(j) ve (k)" şeklinde değiştirilmiştir.
"k) Mesleki Eğitim Kanununda belirtilen aday çırak, çıraklar, işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler ile mesleki ve teknik ortaöğretim ile yükseköğrenimleri sırasında staja tabi tutulan öğrenciler, mesleki ve teknik ortaöğretim sırasında tamamlayıcı eğitim ya da alan eğitimi gören öğrenciler, kamu kurum ve kuruluşları tarafından desteklenen projelerde görevli bursiyerler ile Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin çıraklık ve staj süreleri,"
Gerekçe: Madde ile kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerin çıraklık ve staj başlangıç tarihlerinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi amaçlanmıştır.
MADDE 25510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
5510 sayılı Kanuna aşağıdaki geçici madde eklenmiştir.
"GEÇİCİ MADDE 98- Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla 41 inci maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde sayılanlar için, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önceki çıraklık, staj ve eğitim süreleri, 3 ay içinde talepte bulunmaları ve geriye doğru borçlanmaları hâlinde, sigorta başlangıç tarihinin hesaplanmasında dikkate alınır."
Gerekçe: Yürürlük maddesidir.
MADDE 3Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Gerekçe: Yürütme maddesidir.
MADDE 4Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
Genel gerekçeyi oku (12 paragraf)Genel gerekçeyi kapat
Çıraklık ve Staj Başlangıç Tarihinin Sigortalılık Başlangıç Tarihi Olarak Kabul
Edilmemesi: Yıllardır Çözülemeyen Bir Sorun
Türkiye'de sosyal güvenlik sistemi, çalışanların emeklilik, sağlık ve diğer sosyal haklarını güvence altına almak amacıyla oluşturulmuştur. Ancak, bu sistemin bazı yapısal ve uygulamaya dayalı sorunları, çalışanların hak kaybına uğramasına neden olabilmektedir. Bu sorunlardan biri de çıraklık ve staj başlangıç tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmemesidir. Yıllardır çözülemeyen bu sorun, özellikle genç çalışanlar arasında ciddi mağduriyetlere yol açmaktadır.
Sorunun Kökeni ve Mevzuat
Türkiye?de 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında sigortalılık başlangıcı, ilk defa prim ödenen tarih olarak kabul edilmektedir. Ancak, çıraklık ve staj dönemlerinde ödenen primler, emeklilik primi değil, iş kazası ve meslek hastalığı primi olarak değerlendirilmektedir. Bu durum, çıraklık veya staj döneminde çalışmaya başlayan kişilerin, sigorta başlangıç tarihlerinin bu dönemlerden sayılmamasına neden olmaktadır. Çıraklık ve Stajyerlerin Durumu
Çıraklık ve staj döneminde çalışan gençler, meslek öğrenme ve iş deneyimi kazanma amacıyla iş gücüne katılmaktadırlar. Ancak bu süreçte ödenen primlerin emeklilik primi olarak sayılmaması, bu kişilerin sigortalılık başlangıç tarihlerinin gecikmesine yol açmaktadır. Bu da emeklilik yaşına geldiklerinde, gereken prim gün sayısını tamamlayamama veya daha geç emekli olma gibi sorunlara neden olmaktadır.
Mevcut Durumun Getirdiği Sorunlar
1. Hak Kaybı: Çıraklık ve staj döneminde çalışılan sürelerin sigorta başlangıcı olarak sayılmaması, çalışanların emeklilik haklarından mahrum kalmasına neden olmaktadır. Bu durum, özellikle uzun yıllar çalışan kişiler için ciddi bir hak kaybı anlamına gelmektedir.
2. Eşitsizlik: Aynı yaşta çalışma hayatına başlayan, ancak biri çıraklık veya staj yapmamış olan iki kişi arasında ciddi bir eşitsizlik ortaya çıkmaktadır. Çıraklık veya staj yapan kişi, aynı sürede daha az prim günü kazanmakta ve daha geç emekli olabilmektedir.
3. Motivasyon Eksikliği: Çıraklık ve staj dönemlerinin sigorta başlangıcı olarak kabul edilmemesi, gençlerin bu tür programlara katılma motivasyonunu düşürmektedir. Bu da mesleki eğitimin ve iş gücü niteliğinin azalmasına yol açabilmektedir.
Çıraklık ve staj başlangıç tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olarak kabul edilmemesi, Türkiye'de sosyal güvenlik sisteminin önemli bir sorunu olarak varlığını sürdürmektedir. Genç çalışanların hak kayıplarının önlenmesi, sosyal güvenlik sisteminin adaletli ve kapsayıcı bir şekilde işlemesi açısından büyük önem taşımaktadır.
31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yapılacak değişikle bu sorunu giderebileceğimizi düşünmekteyiz.
Madde metinleri teklifin TBMM’ye sunulan metninden (PDF) yazıya döküldü.
İLGİLİ KAYITLAR