"Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Milli Birlik Hükümeti Arasında Türk
Kuvvetlerinin Statüsüne İlişkin Mutabakat Muhtırası" 1 Mart 2024 tarihinde Antalya'da imzalanmıştır.
Mutabakat Muhtırası;
1. Libya'da görevlendirilen Türk Kuvvetlerinin uyacağı kurallar,
2. Tahsis edilen taşınır ve taşınmaz malların kullanımı ve mülkiyeti,
3. Askeri malzemelerin depolanması,
4. Kara, hava ve deniz araçlarının kullanımı,
5. Mal ve hizmet alımı,
6. Altyapı kurulması ve iletişim,
7. Türk Kuvvetlerine uygulanabilecek mali ve hukuki süreçler konularında ayrıntılı düzenlemeler içermektedir.
Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Milli Birlik Hükümeti, (bundan böyle "Taraf" veya " Taraflar" olarak anılacaktır);
Birleşmiş Milletler Şartı'nın amaç ve ilkelerine bağlılıklarını ve aralarında dostluk ve barış ilkeleri üzerine kurulu kardeş halklar arasındaki tarihi ilişkiyi teyit ederek,
04 Nisan 2012 tarihinde Ankara'da imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Libya Hükümeti Arasında Askeri Eğitim İşbirliği Mutabakat Muhtırası ile 27 Kasım 2019 tarihinde imzalanan Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti Arasında Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası hükümlerini dikkate alarak,
02 Ocak 2020 tarihli ve 1238 sayılı Türkiye Büyük Millet Meclisinin kararına istinaden Libya'ya görevlendirilen Türk Kuvvetlerinin Libya Devleti'nin egemenliğine, bağımsızlığına, bölgesel selametine, ulusal birliğine, tarafların eşitliğine karşılıklı saygı temeli çerçevesinde, ortak eğitimler aracılığıyla Libya Devleti'nin savunma kapasitesinin desteklenmesi ve güçlendirilmesi için;
Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin Libya Silahlı Kuvvetleri ve Emniyet Kuvvetlerini yapılandırmada yardım arzusuna dayanarak,
Aşağıdaki hususlarda mutabakata varmışlardır.
1. Türk Kuvvetleri: Taraflar arasında imzalanan Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırasına binaen Libya Devleti Ulusal Mutabakat Hükümeti'nin daveti üzerine Libya'ya destek olmak üzere görevlendirilen Türk Silahlı Kuvvetleri mensupları ile diğer ilgili Bakanlık, kamu kurum ve kuruluşlarının mensuplarını,
2. Libya Hükümeti: Birleşmiş Milletler tarafından tanınan Libya Devleti Milli Birlik Hükümeti'ni,
3. Türk Kuvvetleri Komutanı: Savunma Güvenlik İşbirliği ve Eğitim Yardım, Danışma unsurlarının Komutanını,
4. Tahsis Edilen Taşınır ve Taşınmaz Mallar: Libya Hükümeti tarafından Türk Kuvvetlerine tahsis edilen kara, deniz, hava ve uzay araç ve gereçleri ile silah, tesis, belirli bina ile her türlü malları ifade eder.
Vi İsg ew ge
Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırasının IV. Maddesine istinaden Libya Devletinin talebine binaen Libya'ya görevlendirilen Türk Kuvvetlerinin statüsünü belirlemektir.
1. Libya'ya görevlendirilen Türk Kuvvetleri uluslararası hukuka, Libya Devletinin hukuk kurallarına, her iki devletin örf ve adetlerine saygılı davranmakla yükümlü olacaktır.
2. Türk Kuvvetleri Mutabakat Muhtırasının "Giriş" bölümünde yer alan esaslar uyarınca kendisine verilen görevlerin ifası sırasında yakaladığı şahısları mümkün olan en kısa zamanda Libya yetkili makamlarına teslim eder.
İ. Türk Kuvvetleri bu Mutabakat Muhtırası hükümleri uyarınca tatbik ve Türk Kuvvetlerinin statüsüne uygun olarak tahsis edilen veya ileride tahsis edilecek her türlü taşınır ve taşınmaz malın her türlü kullanım yetkisini haizdir.
2. Türk Kuvvetlerine tahsis edilen veya ileride tahsis edilecek bina ve tesislerde güvenlik Libya Hükümeti tarafından sağlanır. Türk Kuvvetleri Libya tarafı ile istişare ettikten sonra ilave güvenlik tedbirlerini almaya ayrıca yetkilidir.
3. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetleri Komutasının teklifinin ve ihtiyacını bildirmesinin ardından ek tesis temin etmeyi ve tahsis edilen veya ileride tahsis edilecek tesis, bina ve ek yapılarda görevin gerektirdiği onarım, altyapı ve diğer tadilatları imkânlar ölçüsünde yapmayı taahhüt eder. MÜLKİYET
1. Türk Kuvvetlerine bu Mutabakat Muhtırası hükümleri gereğince tahsis edilen her türlü taşınmaz mallar ile sarf edilmeyen taşınır mallar görevin bitiminde Libya Hükümeti tarafından teslim alınır. Ayrıca görevin bitiminde Taraflarca mutabık kalınması halinde, Türk Kuvvetlerinin kullanımında ve
TSK envanterinde bulunan her türlü taşınır ve taşınmaz malların mülkiyet işlemleri Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası hükümlerine göre yürütülür.
2. Libya Hükümeti bu Mutabakat Muhtırası hükümleri gereğince tahsis edilen her türlü taşınır ve SİLAH, MÜHİMMAT VE DİĞER MALZEMELERİN DEPOLANMASI
Libya Hükümeti bu Mutabakat Muhtırası hükümleri gereğince Türk Kuvvetlerinin göreve yönelik uluslararası hukuk tarafından yasaklanmamış mühimmat ve malzemelerinin, Libya tarafıyla istişarenin ardından belirlenecek yerlerde depolanmasını kabul eder.
1. Türk Kuvvetlerinin hava sahası" kullanımına yönelik teknik talepleri Libya Hükümetince karşılanır. Bu Mutabakat Muhtırası kapsamında Libya Hükümeti ile istişare edilerek Türk Kuvvetlerince getirilen malzeme kontrolden müstesna olur, vergi ve harçlardan muaf tutulur.
2. Bu Mutabakat Muhtırası kapsamında Libya deniz yetki alanı ve karasularına giren Türk deniz araçları ve bunların personeli ve bu araçlara ilişkin ya da bu araçlarla taşınan. malzeme ve mühimmat alıkonmaz veya başka icraatlara tabi tutulmaz ve Libya kanunları uyarınca her türlü mali harçtan muaf tutulur.
3. Bu Mutabakat Muhtırasının tatbik edilmesine ilişkin Türk Kuvvetlerine ait her türlü aracın yakıt ihtiyacı ve diğer lojistik ihtiyaçları Libya Hükümeti tarafından mevcut imkânlar çerçevesinde bedelsiz olarak karşılanır.
1. İhtiyaç duyulan mal ve hizmetlerin tedariki için Türk Kuvvetlerince Libya içindeki müteahhitlerle sözleşme imzalanır. Söz konusu malların yerel olarak temin edilememesi halinde Libya dışındaki yüklenicilerle sözleşmeler yapılır.
2. Türk Kuvvetleri tarafından bu Mutabakat Muhtırası kapsamındaki görevlerin yerine: getirilmesi için yapılan her türlü sözleşme ve alımların bedelleri ilgili Libya makamları ile yapılacak istişare sonucu imkânları ölçüsünde Libya Hükümeti tarafından ödenir.
1. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetlerinin konuşlandığı veya ileride konuşlanacağı bina, tesis ve arazilere herhangi bir kısıtlama olmaksızın elektrik, su, kanalizasyon ve internet ile diğer bilgi işlem altyapısını, sistem ve cihazlarca ihtiyaç duyulan frekansları ve bu hizmetleri bedelsiz olarak sağlamayı taahhüt eder.
2. Türk Kuvvetleri kendi aralarında veya Türkiye ile görüşmelerini sağlamak için kendi kablolu veya kablosuz iletişim sistemlerini kurabilir, eksi temini için yapılan masraflar ilgili Liby Libya Hükümeti tarafından karşılanır.
Gizlilik dereceli bilgi ve malzemelerin güvenliği hakkında "Güvenlik ve Askeri İşbirliği Mutabakat Muhtırası"nın ilgili hükümleri uygulanır.
1. Bu Mutabakat Muhtırası kapsamında Türk Kuvvetleri personeli tarafından münhasıran Türkiye Cumhuriyeti malına veya emniyetine veya münhasıran Türk Kuvvetleri personelinin şahsına veya malına karşı işlenen suçlar ile Türk Kuvvetleri personelinden herhangi birinin görevin ifası dolayısıyla veya görevin ifası sırasında işlenen suçlar ve disiplin hukuku bakımından Türkiye Cumhuriyeti mevzuatı uygulanacak olup, yargı yetkisi Türkiye Cumhuriyeti'ne aittir.
2. Türk Kuvvetleri tarafından görev dışında işlenen suçlar Libya yaptırım, kanun ve icraatlarına tabi olur. Libya Devleti'nin yargı yetkisinin uygulandığı ancak hüküm içeriğinin Türk Cumhuriyeti mevzuatında bulunmayan bir cezayı öngördüğü hallerde, her iki Devletin mevzuatında yer alan veya Taraflar için uygun olan bir ceza türü uygulanır.
3. Hangi faaliyetlerin görev veya görevin icrası kapsamında olduğu hususu Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ofisi tarafından tespit edilir.
Türk Kuvvetlerinin şahsi veya kadro silah ve mühimmatlarını günlük çalışmaları sırasında üzerlerinde taşımalarına, iş için tahsis edilen binalarda resmi üniformalarını giymelerine, Taraflar arasında üzerinde mutabık kalınacak istisna düzenlemeler göz önünde bulundurulmak suretiyle müsaade edilir. Bu hususa ilişkin detaylar Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ofisi tarafından müştereken belirlenir.
1. Bu Mutabakat Muhtırasının tatbik edilmesi kapsamında Savunma Güvenlik İş Birliği ve Eğitim Yardım, Danışma Komutanlığı tarafından belirlenen Türk Kuvvetlerinin Libya Hükümeti tarafından belirlenecek havaalanı ve limanlardan ülkeye girişlerinde ve ülkeden çıkışlarında Libya Hükümeti vize şartı aramaksızın pasaportlarını mühürler. Ayrıca kişiler ve beraberindeki eşyalar harçlardan muaf tutulur. ve Eğitim Yardım, Danışma Komutanlığış&âi ıd yrulacak mekanizmayla Türk Kuvvetlerinin ülkeye girişlerinde ve çıkışlarında iki ü ginliğin göstergesi olarak mutat icraatların uygulanmasından sarfi nazar edilir. | ©
Ii. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetlerince sözleşme yapılan müteahhitler tarafından bu Mutabakat Muhtırasında belirtilen görevlerin yerine getirilmesini temin amacıyla yapılacak faaliyetlerde kullanılacak her türlü mal ve hizmetlerin ilgili Libya makamları ile istişare edildikten sonra Libya'ya ithaline veya Türkiye"ye gönderilmesine müsaade eder.
2. Bu Madde kapsamında yapılacak ithalat ve ihracat işlemleri Libya Hükümetince lisans, izin, onay, inceleme, vergi ve ücrete tabi tutulmaz.
3. Libya Hükümeti bu Mutabakat Muhtırası hükümleri uyarınca Türk Kuvvetlerini görevlerinin icrasında her türlü vergiden muaf tutar.
1. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetlerinin sahip olduğu her türlü kara, deniz ve hava aracına ilişkin sürücü belgeleri ile diğer araç ve gerecin kullanımına ilişkin belgelerin geçerliliğini onaylar.
2. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetleri tarafından kullanılan ve taktik olmayan her türlü motorlu araca kendi kanunları uyarınca ihtiyaç olması halinde geçerli bir ruhsat vermeyi kabul eder.
3. Libya Hükümeti bu Madde kapsamında verilen ruhsat ve kullanılan araçları hangi isim altında olursa olsun her türlü harçtan muaf tutar.
1. Türk Kuvvetleri Libya Devleti kanunlarına aykırılık teşkil etmeyecek biçimde, kendi mensuplarının istirahati ve ihtiyaçları için kendilerine tahsis edilmiş bulunan bina, tesis ve arazilerde çeşitli tesisler ile postane, banka şubesi ve çeşitli spor tesisi ve dinlenme alanları kurabilir.
2. Libya Hükümeti, Türk Kuvvetleri tarafından yerel kanunlara aykırı olmayacak şekilde izin verilen ve posta yoluyla gönderilecek bütün gönderileri harçtan muaf tutar.
3. Bu Madde kapsamında yapılacak faaliyetlerin icraatını temin için yapılacak mal ve hizmet ithalatı hiçbir vergiye ve ücrete tabi tutulmaz.
Taraflar, bu Mutabakat Muhtırasında yer alan faaliyetlerin icrası sırasında kişilerin kendilerine verilen görevi yerine getirmeleri esnasında meydana gelebilecek yaralanma veya ölüm veyahut kişi ve malvarlığına gelebilecek zararlar için herhangi bir tazminat talep etmez.
Üçüncü tarafların tazminat talepleri huş Cumhuriyeti devleti aleyhine hükmolyrf&bi karşılanacaktır. Türk tarafı, eğitim faaliyg imkânlar ölçüsünde temin eder. K a, Libya Hükümeti sorumlu olup Türkiye
Bu Mutabakat Muhtırasının uygulanması kapsamında Türk Kuvvetleri ile Libya Hükümeti arasındaki her türlü işbirliği ve koordinasyon Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ofisi aracılığıyla yapılır. SAĞLIK HİZMETLERİ
İ, Türk Kuvvetleri tarafından işletilecek hastanelerin/sağlık birimlerinin tüm sağlık ana malzemeleri ve yedek parça ihtiyaçları ile tüketim malzemeleri Libya Devletinin imkânları ölçüsünde bedelsiz olarak karşılanır.
2. Türk sağlık personeli tarafından acil vaka olarak kabul edilen hasta/yaralılar için Libya Hükümeti tarafından ambulans uçak sağlanır.
3. Bu Mutabakat Muhtırası kapsamında Libya Hükümeti tarafindan Türk Kuvvetlerine sağlanan sağlık hizmeti ücretsiz olacaktır.
1. Libya Hükümeti bu Mutabakat Muhtırası kapsamında gelen personel ve malzemelerin giriş/çıkışı esnasında gerekli güvenlik önlemlerini alır.
2. Türk Kuvvetleri Komutanı Savunma ve Güvenlik İşbirliği Ofisi ile koordineyi müteakip doğrudan (Libya) kolluk/güvenlik birlik ve istihbarat birimi ile irtibat kurabilir.
3. Türk Kuvvetlerince talep edilmesi halinde Libya Hükümetince kuvvet koruma ve refakat (eskort) sağlanır.