Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Geçmiş dönemde vermiş olduğum; 2/5041, 2/5042, 2/5021, 2/4983, 2/4975, 2/4946, 2/4924, 2/4925, 2/4777, 2/4767, 2/4686, 2/4619, 2/4615, 2/4207, 2/4209, 2/4197, 2/3805, 2/3717, 2/3692, 2/3693, 2/3694, 2/3696, 2/3691, 2/3684, 2/3685, 2/3690, 2/3689, 2/3688, 2/3687, 2/3686, 2/3641, 2/3642, 2/3624, 2/3573, 2/3544, 2/3494, 2/3469, 2/3460, 2/3461, 2/3401, 2/3214, 2/3202, 2/3184, 2/3132, 2/3082, 2/2990, 2/2477, 2/2341, 2/2043, 2/1326, 2/1370, 2/1341, 2/1379, 2/1527, 2/1693, 2/1807, 2/1993 Esas numaralı kanun tekliflerimin, TBMM İç Tüzüğünün 77. Maddesinin 1. Fılaası uyarınca 28. Yasama Döneminde yenilenmesini arz ve talep ederim.

about:blank 1/1 o BMM GENET EYRA

Şa varam e İyAp3lk pe 2 T.B.M.M. a CUMHURİYET HALK PARTİSİ

Grup Başkanlığı m İTaih 4/1 £:2027......

CHP Say Afa...

Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifimiz gerekçesiyle ilişikte sunulmuştur.

— A da (ek

Tali Komisyon Esas gr , Jİ © İEsasNo:

Tarih: 10 Feğen 2071 / 308)

TEZ Bi © a

SEÇİM BÖLGESİ İMZA İRFAN KAPLAN (Fazımlep pi ; : adi Enis Berbe berağiu sienb ol Sibel Özdemir İçdaş bul GENEL GEREKÇE

Anayasa'nın 34. maddesi, toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkını düzenlemektedir. Düzenlemenin 2. fıkrasına göre "Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla ve kanunla sınırlanabilir". Yine Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin de 11. maddesi, toplantı özgürlüğünü düzenlemektedir. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi; toplantı özgürlüğünün demokratik bir toplumda temel bir hak oluşturduğunu ve tıpkı ifade özgürlüğünün durumunda olduğu gibi, bu hakkın da bu tür bir toplumun temellerinden olduğunu ifade etmektedir. Bu hak, bu sebeple, daraltıcı bir yoruma konu olamaz (AİHM, Djavit AN-Türkiye, başvuru no: 20652/92, 20/02/2003, 55). AİHS'nin 11. maddesinin 2. fıkrası, sınırlamaya ilişkin meşru amaçlar olarak ulusal güvenliğin, kamu güvenliğinin korunması, kamu düzeninin sağlanması ve suç işlenmesinin önlenmesi, sağlığın veya ahlakın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunmasını öngörmekte, toplantı özgürlüğünün başka sınırlamalara tabi tutulamayacağını belirtmekte, sınırlamanın da ancak kanunla yapılabileceğini ifade etmektedir.

Hak ve özgürlükler, ancak Anayasa ve AİHS?de sayılan meşru amaçlar çerçevesinde ve kanunla sınırlanabilir. Bu sebeplerle, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun 6. maddesinin 2. fıkrasından, "vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak" ibaresi çıkarılmıştır. Zira; bir yandan belirsiz ve öngörülemez niteliği sebebiyle kullanılan ifade keyfi uygulamalara açıktır ve kanunilik ilkesine uygun düşmemektedir. Öte yandansa, koyulan ölçü, belirsizliği sebebiyle Anayasa ve AİHS'de öngörülen meşru amaçları genişletme potansiyelini taşımaktadır ve bu itibarla meşru bir sınırlama amacı olarak kabul edilemez. Ölçülülük ilkesi, sınırlamaların dar yorumlanması gibi temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmasına ilişkin temel ilke ve ölçütler zaten mevcutken ve kamuyla bireylerin ya da toplulukların çıkarları arasındaki dengeyi sağlamak için bu kavramsal taban yeterliyken; "vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılamaz derecede zorlaştırmayacak" şeklindeki bir ölçü öngörmek, İdare'nin keyfi şekilde davranmasına yol açacak ve özellikle muhalif olan ya da azınlıktaki görüş ve grupların kendilerini ifade etmelerine, çoğunluğun günlük yaşam konforu ileri sürülerek engel olunabilecektir.

Söz konusu ifadenin kanundan çıkarılması, kamu düzeni açısından hiçbir sorun yaratmayacaktır. 6. maddenin 2. fıkrası, zaten kamu düzeni ve genel asayiş ölçütlerine atıf yapmaktadır.

Teklif konusu değişiklikle, Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu'nun söz konusu düzenlemesi; Anayasa'ya, AİHS*ye ve çoğulcu demokrasinin icaplarına uygun hale getirilmiş olacaktır.