Kamu Denetçiliği Kurumu Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Kamu Denetçiliği Kurumu, idarenin işleyişi ile ilgili şikâyet üzerine, idarenin her türlü eylem ve işlemleri ile tutum ve davranışlarını; insan haklarına dayalı adalet anlayışı içinde, hukuka ve hakkaniyete uygunluk yönlerinden incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmak üzere ihdas edilmiş bir kamu kurumudur. Kamu Denetçiliği Kurumu, şikâyet üzerine harekete geçmekte olup birey ile idare arasında doğan ihtilafların yargıya intikal etmeksizin çözümlenebilmesine olanak sağlamaktadır. Kuruma başvurunun ücretsiz olması ve yargı makamlarına erişimin prosedürleri gibi uzun prosedürler tanımlanmamış olması sebebiyle kuruma başvuru sayısı günden güne artmaktadır. Kurum, uyuşmazlığın çözümünün sağlanmasına odaklanan bir amaç taşımakta olduğundan yargıya alternatif bir çözüm yolu vadetmektedir. Başvurucular, temelde haklı olduklarını düşündükleri bir konuda idare ile hasım olmaksızın hakkının teslim edilmesini istemekte ve kısa yoldan barışçıl bir çözüme kavuşabilmektedir. Şikâyet edilen idare açısından konuya bakıldığında ise idare, mevzuat kapsamında daha çözüm odaklı bir yol seçilip seçilemeyeceğinin tetkik edilmesi fırsatını yakalayacak ve iyi yönetim ilkelerinin uygulanmasına imkân tanımış olacaktır. Ayrıca, başvuruların sıklığı ve başvuru konusu uyuşmazlıkların hangi konuda yoğunlaştığının tespiti neticesinde bu yaygın sorunların çözümlenmesi için idare nezdinde de iyileştirme çalışmaları yapılabilecektir.

Kamu Başdenetçisinin görevleri; kuruma gelen şikayetleri incelemek, araştırmak ve idareye önerilerde bulunmak, kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikleri hazırlamak, yıllık raporu hazırlamak, yıllık raporu beklemeksizin gerek gördüğü konularda özel rapor hazırlamak, raporlarımı kamuoyuna duyurmak, yokluğunda kendisine vekalet edecek denetçiyi belirlemek ve kanunda sayılı diğer iş ve işlemleri yapmaktır. Başdenetçi görev süresi boyunca kamu hizmetlerinin işleyişine dair önemli bilgi birikimi ve tecrübe edinmektedir. Bu birikim ve tecrübe şikayetlerin çözümü ve kamu hizmetlerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar açısından oldukça önemlidir. Ancak mevcut yasal düzenlemeye göre bir dönem Başdenetçi veya denetçi olarak görev yapan bir kimse sadece bir dönem daha baş denetçi veya denetçi seçilebilmektedir. Yeniden seçilmeye ilişkin bu sınırlama, edinilen bilgi ve tecrübenin sürekliliğini ve kurumsal hafızanın korunmasını zorlaştırmaktadır.

Başdenetçi ve denetçilerin yeniden seçilmesi hususundaki sınırlamaların genişletilmesi ile hem kurumsal hafızanın korunması sağlanacak hem de baş denetçi ve denetçilerin daha etkin bir denetim ve çözüm üretim süreci yürütmelerine olanak sağlayacaktır. Başdenetçi ve denetçilerin seçilmesi hususundaki sınırlamaların kaldırılması ile kurum içindeki istikrarın devamı sağlanarak işler daha nitelikli şekilde yürütülecektir.

Başdenetçi ve denetçilerin yeniden seçimindeki sınırlamaların genişletilmesi ile baş denetçi ve denetçilerin sahip oldukları birikimin, yalnızca bir dönem ile sınırlanmak iki dönem daha kullanılmasına imkan sağlanarak tecrübe ve bilgi birikimi korunac ve Kikfis hafıza desteklenecektir. Kamu Denetçiliği Kurumu'nun istikrarlı şekilde çalışnföşıi denetimi ve vatandaşların haklarının korunması sürecinde etkin bir mekani Eğ greğağgisi Kamu Denetçiliği Kurumu'nun Başdenetçi ve denetçiler tarafından yürütülen iyetleri daha etkin ve verimli yürütülebilmesi için baş denetçi ve denetçi olarak tekrar seçilmenin süre yönünden sınırlamasının genişletilmesi ve değiştirilmesi gerekmektedir. Başdenetçi ve denetçilerin daha uzun süreler ile görev yapması ile kurum işleyişine daha güçlü katkı sağlanacak, idarenin hesap verebilirliği ve şeffaflık denetimi gelişecek, denetim mekanizması güçlenecek ve denetim görevi layığı ile yerine getirebilecektir. Bu nedenle Kamu Denetçiliği Kurumu mevzuatında değişiklik yapılarak bir dönem başdenetçi veya denetçi olarak görev yapan bir kimsenin iki dönem daha baş denetçi veya denetçi olarak seçilebilmesi amacıyla bu kanun teklifinin sunulması gerekmektedir.