Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Saygılarımla.

Rıfat T. NALBANTOĞ Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler , Tali Komisyon © İTarım, Orman ve İl Köyişleri ——..

Esas Komisyon |Adalet //X jeTy/i N

Tarih: 16-1052024 Esas'Nd:2 YILINIĞ i İl ERİ EY) R ' pori , iL /— wv

—— 2 ve KARARL

Tl tim 2024

Sağlıklı ve güvenli gıda, sağlıklı yaşamın da ilk adımı olarak en temel insan haklarından biridir. Her insanın yeterli miktarda, inanç ve kültürü doğrultusunda ihtiyaçlarını karşılayabilecek gıdaya erişim hakkı vardır. Devletin en önemli görevlerinden biri de bireylerin sağlıklı ve güvenli gıdaya erişimini düzenlemektir. Ancak, dünyamızdaki hızlı nüfus artışına paralel olarak tüketimin de hızla artması ve buna karşın kaynakların sınırlı olması gıda arzının arttırılmasının yanı sıra sağlıklı ve güvenli gıdaya erişim konusunda çeşitli problemlere de neden olmuştur. Bu nedenle bir yandan gıda arzını arttırmaya yönelik arayışlar sürerken diğer yandan da üretim, işleme, dağıtım sürecinde sağlık açısından gerekli kurallar ve önlemlerin alınması ihtiyaç haline gelmiştir.

Talep sürekli artarken kaynakların sınırlı olması, teknoloji kullanımının yaygınlaşması ve firmalar arasındaki rekabetin artması gibi nedenler, taklit ve tağşiş ürünlerde de artışa sebep olmuştur. Gıda hilesi olarak da adlandırılan taklit ve tağşiş, bütün dünyada güvenli gıdaya erişimde önemli bir sağlık sorunu olarak görülmektedir. Ülkemizde de gerek denetimlerdeki yetersizlik gerekse yaptırımların caydırıcılıktan uzak olması gibi nedenlerle güvenli gıdaya erişim her geçen gün zorlaşmakta, taklit ve tağşişlerde sürekli bir artış görülmektedir.

Tarım ve Orman Bakanlığı kayıtlarına göre halen ülkemizde 97 bini üretim, 341 bini satış, 286 bini toplu tüketim yeri olan toplam 724 bin gıda işletmesi mevcuttur. 2024 yılının Eylül ayı itibariyle yapılan 940 bin denetimde 16 bin uygunsuzluk tespit edilmiş ve 771 milyon lira idari para cezası kesilmiştir. 368 işletme hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunulmuştur. Taklit ve tağşiş yaptığı tespit edilen işletmelere uygunsuzluk durumuna göre, 146 bin liradan 10 milyon 500 bin liraya kadar para cezası kesilmekte, uygunsuz ürünler piyasadan toplatılmakta ve imha edilmektedir. İşletmenin kapatılma kararı ise ancak mahkeme yoluyla olmaktadır.

Gıda koruma ve gıda güvenliği perspektifinden taklit ve tağşiş, gıda dolandırıcılığının bir alt kategorisi olarak ele alınmaktadır. Bu anlamda hem ekonomik açıdan hem de gıda güvenliği açısından denetimlerin sıklığı, yaptırımların caydırıcılığı ve tüketicinin bilinçlendirilmesi büyük önem kazanmıştır.

Bu doğrultuda 2020 yılında çıkartılmış olan Gıda, Tarım Ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkındaki Kanunu'nun 29 ve 30'uncu maddeleri ile Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda Ve Yem Kanunu'nun 40*ıncı maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde değişiklik yapılmış, taklit ve tağşişin engellenmesine yönelik yaptırımlar düzenlenmiştir. Ancak söz konusu düzenlemelere bakıldığında yaptırımların büyük ölçüde para cezasına dayandırıldığı ve artan taklit ve tağşiş suçları nedeniyle caydırıcılıktan uzak olduğu ortaya çıkmıştır. Yine aynı düzenlemede üç yıl içinde İki kez taklit ve tağşiş yapan kişiye ise gıda hizmetlerinden 5 ile 10 yıl arasında gıda sektöründen men cezası verilmektedir. Bu yaptırıma göre kişi 10 yıl sonra aynı işi yapabilme olanağına sahiptir. Bu durum gıda güvenliği ve halk sağlığı açısından ciddi bir risktir. Bu nedenle hem dürüst üreticinin korunması hem de caydırıcılığın arttırılmasına yönelik hazırlanan kanun teklifiyle hapis cezaları yükseltilmekte, iki kez taklit ve tağşiş yapan kişinin bir daha ömür boyu gıda sektöründe iş yapmamâsı— amaçlanmaktadır. sa HAÇ, Ni N