Bağımlılıkla Mücadele ve Toplumsal Rehabilitasyon Kurulunun Kurulmasına Dair Kanun Teklifi

Bu Kanunun amacı; bağımlılıkla etkin mücadele etmek, bağımlılık tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini artırmak, bağımlılık konusunda toplumsal farkındalığı yükseltmek, bu alanda çalışan kurumların kapasitelerini geliştirmek ve bağımlılıkla mücadelede ulusal bir strateji oluşturmaktır.

Gerekçe: Amaç Kanunun temel hedeflerini belirler. Bağımlılıkla mücadelenin çok yönlü doğasını vurgular.

Bu Kanun; madde bağımlılığı, alkol bağımlılığı, tütün bağımlılığı, kumar bağımlılığı, teknoloji bağımlılığı ve diğer davranışsal bağımlılıklar dahil olmak üzere tüm bağımlılık türleriyle mücadele konusunda alınacak önlemleri, yapılacak düzenlemeleri, uygulanacak politikaları, kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonu, eğitim ve araştırma faaliyetlerini, toplumsal farkındalık çalışmalarını, tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerini, bağımlılıkla mücadelede görev alacak personelin yetiştirilmesini ve bu alandaki mali düzenlemeleri kapsar.

Gerekçe: Kapsam Kanunun hangi bağımlılık türlerini ve müdahale alanlarını içerdiğini açıklar.

Bu Kanunun uygulanmasında;

a) Bağımlılık: Bir madde veya davranışın, kişinin fiziksel, ruhsal ve sosyal sağlığını olumsuz etkileyecek şekilde, kontrol edilemez bir biçimde kullanılması veya tekrarlanması durumunu,

b) Rehabilitasyon: Bağımlı bireylerin fiziksel, psikolojik ve sosyal işlevselliklerinin yeniden kazandırılması ve topluma yeniden entegre edilmesi sürecini,

c) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,

d) Kurul: Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulunu,

e) AMATEM: Alkol ve Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezini,

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

KOME

KAİ

f) ÇEMATEM: Çocuk ve Ergen Madde Bağımlılığı Tedavi ve Eğitim Merkezini,

g) Yeşilay: Türkiye Yeşilay Cemiyetini,

h) Erken Müdahale: Bağımlılık riski taşıyan bireylerin erken dönemde tespit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması sürecini, i) Zarar Azaltma: Bağımlılığın birey ve toplum üzerindeki olumsuz etkilerini en aza indirmeyi amaçlayan yaklaşımları,

J) Arz ile Mücadele: Bağımlılık yapıcı maddelerin üretimi, dağıtımı ve satışının engellenmesine yönelik çalışmaları,

k) Talebin Azaltılması: Bağımlılık yapıcı madde ve davranışlara olan talebi azaltmaya yönelik önleme, eğitim ve farkındalık çalışmalarını,

I) Sosyal Uyum: Bağımlılık tedavisi gören bireylerin topluma yeniden kazandırılması sürecini, ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM: BAĞIMLILIKLA MÜCADELE STRATEJİLERİ VE KURUMSAL YAPILANMA

Gerekçe: Tanımlar Kanunda kullanılan terimlerin net tanımlarını sağlayarak uygulama birliği oluşturur.

Bakanlık koordinasyonunda, ilgili diğer bakanlıklar, kamu kurumları, üniversiteler, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarının katılımıyla "Ulusal Bağımlılıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı" hazırlanır. Strateji ve Eylem Planı beş yıllık dönemler için hazırlanır ve her yıl gözden geçirilerek gerekli güncellemeler yapılır.Strateji ve Eylem Planı, aşağıdaki ana başlıkları içerir;

a) Arz ile mücadele

b) Talebin azaltılması

c) Tedavi ve rehabilitasyon ç) Zarar azaltma

d) Toplumsal farkındalık ve eğitim

e) Veri toplama, izleme ve değerlendirme

f) Uluslararası işbirliği

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

Selma Aliye KAVAF DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı Manisa Milletvekili Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu

Gerekçe: Ulusal Bağımlılıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı Ülke çapında koordineli ve etkin bir mücadele için stratejik planlama ihtiyacını karşılar. MADDE 5S - Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu Kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonu sağlayacak üst düzey bir yapı oluşturur.

Bağımlılıkla mücadele politikalarını belirlemek, uygulamaları koordine etmek ve denetlemek üzere Bağımlılıkla Mücadele Yüksek Kurulu kurulur. Kurul, Sağlık Bakanı başkanlığında aşağıdaki üyelerden oluşur:

a) Adalet Bakanlığı Müsteşarı

b) İçişleri Bakanlığı Müsteşarı

c) Milli Eğitim Bakanlığı Müsteşarı

d) Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Müsteşarı

e) Gençlik ve Spor Bakanlığı Müsteşarı

f) Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Müsteşarı

g) Diyanet İşleri Başkanı

h) YÖK Başkanı i) TÜBİTAK Başkanı Jj) Türkiye Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı

k) Bağımlılık alanında çalışan iki üniversite temsilcisi

I) Bağımlılık alanında faaliyet gösteren iki sivil toplum kuruluşu temsilcisi

Kurul, yılda en az iki kez toplanır. Gerektiğinde Kurul Başkanının çağrısı üzerine olağanüstü toplanabilir.Kurulun görevleri şunlardır:

a) Ulusal Bağımlılıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planını onaylamak ve uygulanmasını takip etmek

b) Bağımlılıkla mücadele alanında kurumlar arası işbirliği ve koordinasyonu sağlamak ce) Bağımlılıkla mücadele politikalarının etkinliğini değerlendirmek ve gerekli düzenlemeleri önermek

d) Bağımlılıkla mücadele alanında yıllık rapor hazırlamak ve kamuoyuna sunmak

e) Bağımlılıkla mücadele alanında uluslararası işbirliği faaliyetlerini koordine etmek

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara difin, >. e Sir.

Her ilde, Vali başkanlığında Bağımlılıkla Mücadele İl Koordinasyon Kurulu kurulur. Kurul, ilgili kamu kurumları, üniversiteler, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşur. Kurulun görevleri, Ulusal Bağımlılıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı doğrultusunda il düzeyinde çalışmaları koordine etmek, uygulamaları takip etmek ve değerlendirmektir.

Gerekçe: Bağımlılıkla Mücadele İl Koordinasyon Kurulları Yerel düzeyde etkin mücadele için gerekli yapıyı kurar.

Bağımlılık alanında bilimsel araştırmalar yapmak, veri toplamak, analiz etmek ve politika önerileri geliştirmek üzere Bağımlılıkla Mücadele Araştırma Enstitüsü kurulur. Enstitü, Sağlık Bakanlığına bağlı olarak faaliyet gösterir. Enstitünün görevleri şunlardır:

a) Bağımlılık alanında ulusal ve uluslararası düzeyde bilimsel araştırmalar yapmak

b) Bağımlılık istatistiklerini toplamak, analiz etmek ve raporlamak

c) Yeni bağımlılık türleri ve risk faktörleri konusunda araştırmalar yürütmek

d) Bağımlılıkla mücadele politikalarının etkinliğini değerlendirmek ve öneriler geliştirmek

e) Uluslararası kuruluşlarla işbirliği yaparak karşılaştırmalı çalışmalar yürütmek

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM: ÖNLEME VE FARKINDALIK ÇALIŞMALARI

Gerekçe: Bağımlılıkla Mücadele Araştırma Enstitüsü Bilimsel araştırma ve veri toplama ihtiyacını karşılar.

Milli Eğitim Bakanlığı, okul öncesi eğitimden başlayarak tüm eğitim kademelerinde bağımlılık konusunda önleme ve farkındalık programları uygular. Bu programlar, yaş gruplarına uygun olarak hazırlanır ve düzenli aralıklarla güncellenir. Öğretmenlere ve okul yöneticilerine bağımlılıkla mücadele onusunda düzenli eğitimler verilir. Yükseköğretim kurumlarında bağımlılıkla mücadele konusunda seçmeli dersler ve sertifika programları düzenlenir.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

Gerekçe: 14 - Önleme ve Farkındalık Çalışmaları Bağımlılığı önleme ve toplumsal farkındalık oluşturma çalışmalarını düzenler.

Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı koordinasyonunda, ailelere yönelik bağımlılık konusunda bilinçlendirme ve eğitim programları düzenlenir. Bu programlar, risk faktörleri, erken belirti ve bulgular, iletişim becerileri ve başa çıkma stratejileri gibi konuları içerir.

Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) koordinasyonunda, bağımlılıkla mücadele konusunda kamu spotları ve bilinçlendirme programları hazırlanır ve yayınlanır. Sosyal medya platformlarında bağımlılık konusunda farkındalık kampanyaları düzenlenir.Medya çalışanlarına bağımlılık konusunda düzenli eğitimler verilir.

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı koordinasyonunda, işyerlerinde bağımlılıkla mücadele ve önleme programları uygulanır. İş sağlığı ve güvenliği eğitimlerine bağımlılık konusu dahil edilir.

Yerel yönetimler ve sivil toplum kuruluşları işbirliğiyle, mahalle ve semt düzeyinde toplum temelli önleme programları uygulanır. Bu programlar, risk altındaki grupları belirlemeyi, erken müdahale stratejileri geliştirmeyi ve toplum kaynaklarını harekete geçirmeyi amaçlar.

Gençlik ve Spor Bakanlığı koordinasyonunda, gençleri bağımlılıktan korumak amacıyla sportif, kültürel ve sanatsal faaliyetler düzenlenir. Gençlik merkezleri ve spor tesislerinde bağımlılık konusunda farkındalık çalışmaları yürütülür.

Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) koordinasyonunda, dijital bağımlılıkla mücadele stratejileri geliştirilir ve uygulanır. İnternet ve sosyal medya platformlarında güvenli kullanım rehberleri hazırlanır ve yaygınlaştırılır. Ebeveynlere yönelik çocukların dijital araç kullanımı konusunda eğitim programları düzenlenir.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara yiye

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM: TEDAVİ VE REHABİLİTASYON HİZMETLERİNİN GÜÇLENDİRİLMESİ

Her ilde en az bir adet olmak üzere, nüfus yoğunluğuna göre AMATEM ve ÇEMATEM kurulur. Mevcut AMATEM ve ÇEMATEM'lerin fiziki altyapıları ve teknik donanımları iyileştirilir. Ayakta tedavi ve danışmanlık hizmetleri yaygınlaştırılır. Tedavi merkezlerinde multidisipliner bir yaklaşımla hizmet verilir ve aile danışmanlığı hizmetleri de sunulur. Özel sektörün bağımlılık tedavi merkezi açması teşvik edilir ve denetlenir.

Gerekçe: 25 - Tedavi ve Rehabilitasyon Hizmetlerinin Güçlendirilmesi Tedavi ve rehabilitasyon hizmetlerinin kalitesini ve erişilebilirliğini artırmayı amaçlar.

Tedavi sonrası rehabilitasyon ve sosyal uyum sürecini desteklemek amacıyla her bölgede en az bir adet Rehabilitasyon ve Sosyal Uyum Merkezi kurulur. Bu merkezlerde mesleki eğitim, iş ve meslek danışmanlığı, psikososyal destek gibi hizmetler sunulur. Merkezlerde, bağımlılıktan kurtulan bireylerin topluma yeniden entegrasyonunu kolaylaştıracak grup terapileri ve sosyal aktiviteler düzenlenir.

Bağımlılık alanında çalışacak sağlık personeli, psikolog, sosyal hizmet uzmanı ve diğer meslek gruplarına yönelik özel eğitim programları düzenlenir. Bağımlılık alanında çalışacak personelin istihdamı için ek kadro tahsisi yapılır. Bağımlılık alanında çalışan personele yönelik tükenmişlik sendromunu önleyici destekleyici hizmetler sunulur. Bağımlılık alanında uzmanlaşmış personele ek ödenek ve teşvikler sağlanır.

Bağımlılık tedavi ve takip süreçlerinde tele-tıp ve dijital sağlık uygulamalarının kullanımı teşvik edilir ve desteklenir. Bu amaçla gerekli altyapı ve yazılım çalışmaları yapılır. Bağımlılık tedavisinde kullanılacak mobil uygulamalar geliştirilir ve yaygınlaştırılır.

Bağımlılık krizleri için 7/24 hizmet verecek acil müdahale birimleri kurulur. Bu birimlerde çalışacak personele özel eğitim verilir ve gerekli ekipman sağlanır. Acil servislerde bağımlılık vakalarına müdahale edecek özel birimler oluşturulur.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara pa S kia "

Ceza infaz kurumlarında bağımlılık tedavi ve rehabilitasyon programları uygulanır. Bu kurumlarda bağımlılık tedavisi için özel birimler oluşturulur. Ceza infaz kurumu personeline bağımlılık konusunda eğitimler verilir.

Çocuk ve ergenlere yönelik özel tedavi ve rehabilitasyon programları geliştirilir. Aile katılımını esas alan bütüncül yaklaşımlar benimsenir. Okul temelli destek programları uygulanır.

Kadınların özel ihtiyaçlarını gözeten tedavi ve rehabilitasyon programları geliştirilir. Gebe ve emziren bağımlı kadınlara yönelik özel hizmetler sunulur. Kadına yönelik şiddet mağduru bağımlı kadınlar için güvenli barınma ve tedavi imkanları sağlanır.

Bağımlılığa eşlik eden ruhsal bozuklukların tedavisi için özel programlar geliştirilir. Bu amaçla, bağımlılık tedavi merkezleri ile ruh sağlığı merkezleri arasında işbirliği protokolleri oluşturulur.

Kanıta dayalı ilaç destekli tedavi programları yaygınlaştırılır. Bu programlarda kullanılacak ilaçların temini ve dağıtımı için gerekli düzenlemeler yapılır. İlaç destekli tedavi programlarının etkinliği düzenli olarak değerlendirilir.

Bağımlılık tedavisinde kullanılabilecek alternatif ve tamamlayıcı tedavi yöntemleri araştırılır ve uygun bulunanlar uygulamaya konur. Bu yöntemlerin etkinliği ve güvenilirliği bilimsel olarak değerlendirilir.

Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı bünyesinde uyuşturucu ile mücadele birimleri güçlendirilir. Sınır güvenliği ve gümrük kontrolleri artırılır. Yeni nesil uyuşturucu ve psikotrop maddelerle mücadele için erken uyarı sistemi kurulur. Uyuşturucu ticareti yapan organize suç örgütleriyle mücadele için uluslararası işbirliği artırılır.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara ili

EİN

K EİN

Gerekçe: 29 - Arz ile Mücadele ve Denetim Mekanizmaları Bağımlılık yapıcı madde ve davranışların arzını kontrol etmeyi hedefler.

Alkol ve tütün ürünlerinin reklamı, tanıtımı ve sponsorluğuna ilişkin yasaklar genişletilir. Bu ürünlerin satış noktaları ve saatleri sınırlandırılır. Alkollü içki ve tütün ürünlerinin vergileri artırılır, elde edilen ek gelir bağımlılıkla mücadele çalışmalarında kullanılır. Tütün ürünlerinde düz paket uygulaması zorunlu hale getirilir.

Kumar ve şans oyunlarının denetimi artırılır. İnternet üzerinden yapılan yasa dışı bahis ve kumar faaliyetleriyle mücadele edilir. Kumar bağımlılığı riski taşıyan bireylerin kumar oynamasını engelleyecek bir sistem kurulur.

İnternet ve dijital platformlarda bağımlılık yapıcı içeriklerin denetimi artırılır. Çocukları ve gençleri zararlı içeriklerden koruyacak filtreleme sistemleri geliştirilir. Dijital oyun bağımlılığını önlemeye yönelik tedbirler alınır.

ALTINCI BÖLÜM: SOSYAL DESTEK VE REHABİLİTASYON

Bağımlılık tedavisi gören bireylere yönelik iş ve meslek edindirme programları düzenlenir. Bu bireylerin istihdamını teşvik edecek vergi indirimi ve sigorta prim desteği gibi teşvikler uygulanır.

Gerekçe: 33 - Sosyal Destek ve Rehabilitasyon Bağımlı bireylerin topluma yeniden kazandırılması için gerekli destekleri düzenler. TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara ARKIN; ba Krei eni Hİ iyi

Bağımlılık tedavisi gören ve sosyal desteğe ihtiyaç duyan bireylere geçici barınma imkanı sağlanır. Bu amaçla, her ilde en az bir adet olmak üzere sosyal uyum evleri kurulur.

Aile Destek Programları

MADDE 3? - Bağımlı bireylerin ailelerine yönelik psikolojik destek ve danışmanlık hizmetleri sunulur. Aile içi iletişimi güçlendirmeye yönelik eğitim programları düzenlenir.

Sosyal Yardım ve Destek

MADDE 33 - Bağımlılık tedavisi gören ve ekonomik güçlük yaşayan bireylere geçici süreyle sosyal yardım sağlanır. Bu bireylerin sağlık hizmetlerinden ücretsiz yararlanması sağlanır.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara

YEDİNCİ BÖLÜM: MALİ HÜKÜMLER Bütçe Tahsisi

MADDE 34 - Genel bütçeden bağımlılıkla mücadele için ayrılan pay artırılır. Yerel yönetimlerin bağımlılıkla mücadele projelerine kaynak aktarımı sağlanır.

Bağımlılıkla Mücadele Fonu

MADDE 35 - Bağımlılıkla mücadele çalışmalarını finanse etmek üzere Bağımlılıkla Mücadele Fonu kurulur. Fonun gelirleri; genel bütçeden ayrılan pay, alkol ve tütün ürünlerinden alınan vergilerin bir kısmı, bağışlar ve diğer gelirlerden oluşur.

Araştırma ve Geliştirme Destekleri

MADDE 36 - Bağımlılık alanında yapılacak bilimsel araştırma ve geliştirme çalışmalarına mali destek sağlanır. Bu amaçla, TÜBİTAK bünyesinde özel bir destek programı oluşturulur.

SEKİZİNCİ BÖLÜM: ÇEŞİTLİ VE SON HÜKÜMLER Uluslararası İşbirliği

MADDE 37 - Bağımlılıkla mücadele alanında uluslararası kuruluşlarla işbirliği yapılır. Sınır aşan bağımlılık sorunlarıyla mücadele için komşu ülkelerle ortak projeler yürütülür.

İzleme ve Değerlendirme

MADDE 38 -Bağımlılıkla mücadele çalışmalarının etkinliği düzenli olarak izlenir ve değerlendirilir. Bu amaçla, Bağımlılıkla Mücadele İzleme ve Değerlendirme Kurulu oluşturulur.

Yönetmelikler

MADDE 39 - Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin yönetmelikler, Kanunun yayımı tarihinden itibaren altı ay içinde Bakanlık tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulur.

MADDE 40- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 41- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara