İl İdaresi Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Gereğinin yapılmasını saygılarımla arz ederim.

Esas Komisyon (İçişleri

Tarih: 10-1-2025 İEsas No:2/2863

Vin iğ

Türkiye'de kamu politikalarının hayata geçirilmesi, yön verilmesi, sürdürülmesi ve tüm yurttaşların kamusal hizmetlere erişiminde eşitliğin sağlanması elzemdir. Karar alma mekanizmalarında kadınların yer alması ise kritik öneme sahiptir. Kamu görevlerinde yönetici pozisyonlarında mevcut durum; genellikle erkeklerin lehine, kadınların aleyhine işlemektedir. Kamu idareleri yöneticilerinin çoğunun erkek olması; sonuçlarda eşitliğin sağlanamadığının, toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin sürdüğünün göstergesidir.

Anayasal güvenceye rağmen, kadın erkek eşitliğini sağlamakla yükümlü olan devletin sonuçlardaki eşitsizliği gidermesinde mevzuat değişikliği yapılması, eşitliğin sağlanmasındaki sorumluluğu yerine getirmenin de gereğidir. Kamudaki atamalar ve görevlendirmelerde kadınların eşit temsiliyetinin sağlanması; demokrasi gereğinin yerine getirilmesi ve şiddetsiz bir toplum tahayyülünün gerçek kılınması bağlamında da ertelenemez yükümlülüktür. Nitekim Anayasada yer aldığı üzere "Kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir. Devlet, bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür. Bu maksatla alınacak tedbirler eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz." hükmünden hareketle, illerde Vali yardımcılarından en az birinin kadın olması, bu sorumluluğun yerine getirilmesinde örnek ve öncü bir adım olacaktır.

Kadına yönelik artan şiddetin önlenmesinde; tüm illerde vali yardımcısı, yerel yönetimlerde belediye başkan yardımcılarından en az birinin kadın atanmasının mevzuatla güvence altına alınması, kadına yönelik artan şiddetin önlenmesi için kritik bir işlevi de yerine getirebilecektir.

"Vali yardımcıları ile belediye başkan yardımcılarından en az birinin kadın olmasının" sağlanması için mevzuat değişikliği TBMM'de 26. Yasama Döneminde kurulan Kadına Yönelik Şiddetin Sebeplerinin Araştırılarak Alınması Gereken Önlemlerin Belirlenmesi Amacıyla Kurulan Meclis araştırması Komisyonu Raporu'nda yer alan önerilerden biridir.

Valiler, Cumhurbaşkanı tarafından Cumhurbaşkanı kararıyla atandıkları illerde kamu tüzel kişiliğini temsil eden en üst düzeydeki mülki amirlerdir. Türkiye Cumhuriyeti Devletinin ilk kadın valisi, 1911-1995 yılları arasında Muğla Valisi olarak görev yapan Lale Aytaman'dır. Cumhuriyetin ikinci kadın valisi, 2011-2020 yılları arasında Yalova, Kırklareli ve Muğla

Valiliği görevlerinde bulunan Esengül Civelek"tir.

An itibariyle 81 ilde şu an görevde bulunan; Afyonkarahisar Valisi Kübra Güran Yiğitbaşı, Burdur Valisi Tülay Baydar Bilgihan, Bartın Valisi Nurtaç Arslan, Yalova Valisi Hülya Kaya olmak üzere yalnızca dört kadın vali görev yürütmektedir. İllerde kadın vali yardımcılarının atanmasıyla; kadınlara yönelik her türlü şiddetin önlenmesi ile ilgili birimlerin koordinasyonunun sağlanması, çalışmaların etkin sürdürülmesi, somut tedbirlerin hayata geçirilmesi de mümkün olabilecektir.