Belediye Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

Kadına yönelik şiddet, fiziksel, duygusal, ekonomik veya sözlü olsun, toplumun temel yapı taşlarını sarsan ve insan hakları ihlali niteliği taşıyan bir olgudur. Bu kapsamda, şiddet mağduru kadınların ve beraberlerindeki çocukların güvenli bir ortamda barınabilmesini sağlayan kadın konukevleri yalnızca barınma hizmeti sunmamakta; psiko-sosyal, hukuki ve ekonomik desteklerle mağdurun topluma yeniden uyumunu ve güçlendirilmesini de amaçlamaktadır. Ne var ki, Türkiye'de bu kuruluşların sayısı ve yatak kapasitesinin mevcut ihtiyacı karşılamaktan uzak olduğu gözlemlenmektedir.

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü verilerine göre, Bakanlık, Belediyeler ile Sivil Toplum Kuruluşlarına bağlı toplam 143 kadın konukevi, 3.444 kişilik yatak kapasitesiyle faaliyet göstermektedir. Oysa TÜİK Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre, 31 Aralık 2024 tarihi itibarıyla Türkiye'nin nüfusu 85 milyon 664 bin 944 kişiye ulaşmıştır. Bu durum, her 10 bin kişiye 1 yatak kapasitesi öngören Avrupa Konseyi o standartlarıyla ( karşılaştırıldığında (yetersiz (kalmaktadır. Somut veriler incelendiğinde, bugün ülkemizde ortalama 24 bin 874 kişiye 1 yatak düştüğü görülmektedir.

Bu rakamsal farklılık, ilgili hizmetlerin kapasite ve erişilebilirlik sorununun boyutunu açıkça göstermekte olup, asgari önerilen standardın dahi karşılanmadığına işaret etmektedir. Nitekim barınma sorunu, hizmetin niceliksel olarak yetersiz oluşuyla sınırlı kalmamakta; aynı zamanda konukevlerinde görev yapan uzman personel eksikliği, çocuklar için özel alanların yetersizliği, psiko-sosyal desteklerin sınırlılığı gibi niteliksel problemler de bu tabloyu ağırlaştırmaktadır. Ülke genelinde konukevlerinin bölgesel dağılımındaki dengesizlik, farklı şehirlerde yaşayan kadınların söz konusu hizmete erişimini zorlaştırmakta, hafta yer yer imkânsız hâle getirebilmektedir.

Uluslararası sözleşmeler ve ulusal mevzuat, devletin kadına yönelik şiddeti önleme, mağdurları koruma ve destek hizmetlerini sunma sorumluluğunu açıkça ortaya koymaktadır. Ne var ki kadın konukevlerinin kapasite ve standardının önerilen düzeyin altında kalması, mağdur konumundaki kadınların güvenli ortama erişmesini güçleştirerek, onların yaşamsal haklarından mahrum kalmasına yol açmaktadır. Bu kapsamda, mevcut kapasitenin artırılması elzem olup, söz konusu kuruluşların niteliksel açıdan da güçlendirilmesi gerekmektedir.

Kanun teklifi ile kadın konukevleri sayısının ve kapasitesinin uluslararası standartları karşılayacak ölçüde artırılması amaçlanmaktadır.