Engelliler Bakanlığı Kurulmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye'de milyonlarca engelli Vatandaşımız, her gün görünmez engellerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu engeller ne yalnızca fizikseldir ne de yalnızca mimaridedir. Bu engeller, sistemin kendisindedir.

Kamu hizmetlerinden eğitime, istihdamdan sosyal hayata kadar her alanda engelli bireyler, eşit Vatandaşlık hakkından mahrum bırakılmaktadır. Bu durum bir kader değil, ihmalin, görmezden gelmenin ve politik irade eksikliğinin sonucudur. Artık bu ihmale son vermenin zamanı gelmiştir. Türkiye'de ivedilikle Engelliler Bakanlığı kurulmalıdır.

Bugün engellilerin meseleleri Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı çatısı altında, çoğu zaman başka öncelikler arasında kaybolmaktadır.

Oysa engellilik, sadece bir sosyal hizmet meselesi değildir. Aynı zamanda bir eğitim meselesidir, bir sağlık meselesidir, bir kentsel planlama meselesidir, bir istihdam meselesidir, bir i insan hakları meselesidir.

Bu kadar çok boyutlu bir sorunu tek bir genel müdürlükle çözmeye çalışmak, okyanusu kaşıkla boşaltmaya çalışmaktan farksızdır.

Her gün kaldırımlarda ilerleyemeyen tekerlekli sandalyeler, işaret dili bilmeyen kamu görevlileri, erişilemeyen okullar, işe alınmayan engelliler... Bunların her biri bize şunu haykırmaktadır: Mevcut sistem, engellilerin ihtiyaçlarına yanıt verememektedir.

SAYILAR HER ŞEYİ SÖYLÜYOR Türkiye?de 10 milyonu aşkın engelli Vatandaşımız bulunmaktadır.

Bu, neredeyse her 8 kişiden I'inin engelli olduğu anlamına gelir. Aileleriyle birlikte düşündüğümüzde, nüfusun yaklaşık üçte biri doğrudan engellilikten etkilenmektedir. Bu kadar büyük bir kesimi ilgilendiren bir alanın, hâlâ bir bakanlık düzeyinde temsil edilmemesi, Devletin kapsayıcılığına gölge düşürmektedir.

Politika Üretiminde Etkinlik: Engellilerin karşılaştığı sorunlara özel, bütüncül politikalar geliştirilmesini sağlar. Her kurumun değil, bu alana odaklanmış bir bakanlığın koordinasyonuyla kalıcı çözümler üretilebilir.

Yasal Takip ve Denetim: Mevzuatta var olan birçok hak, uygulamada karşılık bulamamaktadır. Bakanlık, bu hakların gerçek anlamda hayata geçirilmesini denetleyecek, ihlallerin önüne geçecektir.

Kaynak Tahsisi ve Bütçe: Engelli Vatandaşlar için ayrılan kaynaklar çoğu zaman yetersiz kalmakta ya da dağınık şekilde kullanılmaktadır. Bağımsız bir bakanlık, kaynakların doğrudan ve verimli kullanılmasını sağlayacaktır.

Temsiliyetin Güçlenmesi: Engelliler kendi sorunlarını kendi sözleriyle ifade edebilecek, karar alma mekanizmalarında yer alabileceklerdir. Engelli bireylerin bakanlıkta doğrudan görev alması bu temsilin en somut adımı olacaktır.

Ayrıca; bugün engelli bireylerimiz, kamu hizmetlerine ulaşmak için çok sayıda farklı bakanlığın kapısını çalmak zorunda kalmaktadır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı"ndan Milli Eğitim Bakanlığı'na, Sağlık Bakanlığı'ndan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı'na, hatta Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na kadar uzanan geniş bir yelpazede, birçok kurumun sorumluluğuna dağılmış hizmetlerle karşı karşıyayız.

Ancak bu dağınık yapı, çözüm üretmekten çok yeni sorunlar doğurmaktadır. Kurumlar arası koordinasyon eksikliği, yetki belirsizlikleri, kaynakların etkisiz kullanımı ve ağır işleyen bürokrasi nedeniyle engelli bireyler en temel haklarına bile çoğu zaman zamanında ulaşamamaktadır. Her kurum bir ucundan tutarken, ortada kalan yine engelli yurttaşlarımız olmaktadır.

Bu noktada yapılması gereken artık nettir: Engellilere dair tüm hizmetleri, politikaları ve uygulamaları tek bir çatı altında toplayacak bağımsız ve güçlü bir Engelliler Bakanlığı kurulmalıdır. Bu yeni yapıyla birlikte hem planlama süreçleri sadeleşecek hem de uygulamada etkinlik ve hız sağlanacaktır. Sorunlar daha bütüncül bir bakış açısıyla ele alınacak, parçalı çözümler yerine kalıcı politikalar geliştirilecektir.

Engellilere sağlanan hizmetler bir "iyilik" değil, bir lütuf hiç değil, doğrudan anayasal bir yükümlülüktür. Anayasamızın 10. ve 61. maddeleri, engelli bireylerin haklarının korunmasını açıkça Devlete emretmektedir. Bu emir, yalnızca sembolik değil, kurumsal bir karşılık bulmalıdır.

Bugün, engelli bir bireyin eğitim alabilmesi için ailesinin mücadele etmesi gerekiyorsa; bir iş başvurusunda bulunurken "engelli" kutucuğunu işaretlediğinde eleniyorsa,; kamusal alanlarda var olabilmek için özel çaba harcıyorsa; bu devletin eksikliğidir, bu sistemin adaletsizliğidir.

Dünyada birçok Ülke, engelliler için ayrı bakanlıklar kurarak bu alanda ciddi ilerlemeler kaydetmiştir. Kanada'da, Avustralya'da, Güney Kore'de engelli hakları bakanlık düzeyinde temsil edilmektedir. Türkiye ise bu konuda halen geridedir. Oysa biz, engellilere duyarlılığıyla gurur duyan bir Milletiz. Bu duyarlılığı artık sistemleştirmek zorundayız.

Engelliler Bakanlığı, sadece bir idari reform değildir; bu, vicdanın, eşitliğin ve sosyal adaletin hayata geçirilmesidir. Türkiye Cumhuriyeti, hiçbir ferdini geride bırakmamalıdır. Her bireyin eşit Vatandaşlık hakkını kullanabildiği bir Türkiye için, engellilerin sesi artık bir genel müdürlükten değil, doğrudan Bakanlar Kurulu'ndan duyulmalıdır.

Engelliler Bakanlığı bir ihtiyaç değil, bir zorunluluktur. Daha fazla beklemek, daha fazla adaletsizliktir.

Bir Ülkenin uygarlık seviyesi, en zayıfına gösterdiği saygıyla ölçülür.