Eczacılar ve Eczaneler Hakkında Kanunun ile Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanun'da Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi

Beşeri tbbi ürünlerin üretimden son kullanıcıya kadar olan süreçte izlenebilirliğini sağlamak amacıyla hayata geçirilen Elektronik Ürün Kodu (EPC) teknolojisine dayalı takip sistemi, ürünlerin güvenliğini artırmakta ve tedarik zincirinde meydana gelen her hareketin dijital ortamda kayıt altına alınmasına olanak tanımaktadır. Bu sayede, bir ürünün son görüldüğü yer, zaman ve durumu belirlenebilmekte; olası sahtecilik, kaçakçılık veya ruhsatsız ürün girişimleriyle daha etkin mücadele edilebilmektedir.

Bu teklif ile, söz konusu takip sisteminin kapsamı genişletilmekte ve özel tıbbi amaçlı gıdalar ile takviye edici gıdalar da sisteme dahil edilmektedir. Böylelikle bu iki ürün grubunun da üretim veya ithalat aşamasından nihai kullanıcıya ulaşıncaya kadar geçen tüm süreç boyunca izlenebilirliği sağlanacak; sahte, izinsiz veya halk sağlığını tehdit eden ürünlerin piyasaya girmesi engellenecek ve geri çekme işlemleri çok daha etkin şekilde yürütülebilecektir.

Özel tıbbi amaçlı gıdalar, normal gıda tüketimi kısıtlı olan bireylerin özel beslenme ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla geliştirilmiş, kullanımı hekim veya diyetisyen kontrolü gerektiren ürünlerdir. Özellikle onkoloji, metabolizma hastalıkları ve nörolojik rahatsızlıklar gibi klinik alanlarda kullanılan bu ürünler, içerik, dozaj ve kullanım şekli açısından medikal izleme gerektirmektedir. Bu nedenle izinsiz, sahte veya yanlış kullanım, doğrudan hasta sağlığını tehdit etmektedir.

Takviye edici gıdalar ise normal beslenmenin yerine geçmeyen; ancak eksik veya yetersiz alınan besin ögelerini tamamlamak üzere kullanılan ve içeriğinde vitamin, mineral, aminoasit, lif ve bitkisel ekstrakt gibi bileşenler bulunan ürünlerdir. Sıklıkla bağışıklık sistemini destekleme, kemik sağlığını koruma veya fiziksel performansı artırma gibi sağlık iddialarıyla pazarlanan bu ürünlerin çoğunun etkisi bilimsel olarak sınırlı ölçüde desteklenmektedir. Dolayısıyla sağlık beyanlarının titizlikle denetlenmesi ve bu ürünlerin yalnızca profesyonel gözetim altında sunulması gerekmektedir.

Takviye edici gıdalar hastalıkları tedavi etmez, teşhis etmez veya önlemez; bu ürünlerin bilinçsiz kullanımı, özellikle ilaçlarla etkileşime girerek karaciğer ve böbrek yet şekilde tehdit etmektedir.

Bu nedenlerle, hem özel tıbbi amaçlı gıdaların hem de takviye edici gıdaların yalnızca eczanelerde, hekim veya diyetisyen danışmanlığında sunulması gerekmektedir. Eczane dışı satışların (market, internet, vb.) engellenmesi, söz konusu ürünlerin amacı dışı kullanımını önleyecek, halk sağlığını koruyacak ve kayıt dışı ürün dolaşımını sınırlayacaktır.

Teklif ile yapılması öngörülen düzenleme, izlenebilirlik sisteminin genişletilmesiyle birlikte bu ürünlerin güvenli, denetimli ve kontrollü biçimde dolaşımını sağlamayı, halk sağlığını önceleyen bir gıda ve sağlık politikası inşa etmeyi hedeflemektedir. Önerilen hüküm, hem bireysel hem de kamusal sağlık güvenliği açısından kaçınılmaz bir zorunluluktur. MADDE GEREKÇELERİ