Türk Ceza Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Irkçılık, ayrımcılık ve nefret suçları yalnızca bireyleri değil, toplumsal barışı ve demokrasiyi de doğrudan hedef almaktadır. Türkiye'de özellikle Kürtler, Aleviler, etnik ve dini azınlıklar, mülteciler, göçmenler ve sığınmacılar ile cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği ve engellilik temelli ayrımcılığa uğrayan kesimler sistematik olarak nefret söylemi ve saldırıların hedefi haline gelmektedir. Ancak mevcut Türk Ceza Kanunu'nun 216. ve 122. maddeleri dar kapsamlıdır ve uygulamada nefret suçları çoğunlukla cezasız kalmaktadır.

Gelişmiş ülkelerde ise nefret suçları ve söylemleri açık biçimde tanımlanmış, mağdurların kimlikleri nedeniyle hedef alınmasının cezayı artırıcı sebep sayılması yasalarla güvence altına alınmıştır. Almanya'da "Volksverhetzung", Fransa'da 1881 tarihli Basın Yasası, İngiltere'de Public Order Act, Kanada'da Criminal Code örnekleri, nefret suçlarıyla mücadelenin güçlü hukuki araçlarla nasıl yürütüldüğünü göstermektedir. Avrupa Birliği Çerçeve Kararı ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası insan hakları sözleşmeleri de bu konuda açık yükümlülükler içermektedir.

Bu teklifile;

Nefret söylemi başlı başına suç haline getirilmekte ve kamu düzeni şartı aranmamaktadır, e Korunan kişi ve gruplar (cinsiyet, cinsel yönelim, cinsiyet kimliği, engellilik, etnik ve dini azınlıklar, mülteciler, göçmenler ve sığınmacılar dahil) genişletilmektedir,

Nefret saikiyle işlenen her suçun cezası yarı oranında artırılmakta ve bu suçların zaman aşımına uğramayacağı hüküm altına alınmaktadır,

İstihdamın her aşamasında ayrımcı muamele suç kapsamına alınmaktadır,

Ayrımcılık yasağı güçlendirilmekte, tüm yurttaşların eşit ve onurlu yaşam hakkı güvence altına alınmaktadır, e Soykırım ve katliam çağrıları açıkça suç sayılmaktadır.

Amaç, Türkiye'de bugüne kadar cezasız kalan ırkçı, ayrımcı ve nefret temelli saldırılara karşı caydırıcı ve kapsayıcı bir hukuki düzenleme yaparak hem uluslararası standartlara uyum sağlamak hem de toplumsal barışı güçlendirmektir.

MADDE GEREKÇELERİ Madde 1 Gerekçesi:

Mevcut Türk Ceza Kanunu'nun 122. maddesinde sayılan ayrımcılık temelleri yetersizdir. Özellikle "cinsiyet, cinsel yönelim ve cinsiyet kimliği", "yaş" ve "dil" ifadelerinin bulunmaması, pek çok mağduru korumasız bırakmaktadır. Ayrıca istihdamın yalnızca işe alım değil, tüm aşamalarında (işe giriş, çalışma süreci, işten çıkarma) ayrımcı muamelelerin suç kapsamına alınması için değişiklik yapılmaktadır.

Madde 2 Gerekçesi:

Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesi yalnızca "halkı kin ve düşmanlığa tahrik" fülini düzenlemekte, kamu düzeni tehlikesi şartı aradığı için bireylere veya gruplara yönelen açık nefret söylemleri çoğu zaman yaptırımsız kalmaktadır. Önerilen yeni madde ile nefret söylemi, kamu düzeni şartı aranmaksızın başlı başına suç haline getirilmekte; ayrıca soykırım ve katliam çağrıları da açıkça suç sayılmaktadır.

Madde 3 Gerekçesi:

Mevcut mevzuatta nefret saiki, cezayı artırıcı bir neden olarak açıkça düzenlenmemektedir. Bu nedenle mahkemeler çoğu kez nefret saikiyle işlenen fiillerde cezayı artırma yoluna gitmemektedir. Teklif edilen düzenleme ile nefret saiki, cezanın yarı oranında artırılmasını gerektiren bir sebep olarak kanuna eklenmekte, ayrıca bu suçların zaman aşımına uğramayacağı hüküm altına alınmaktadır.

Madde 4 ve 5 Gerekçesi:

Kanunun yürürlük ve yürütme maddeleridir.