Tarım Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Türkiye ekonomisinin ve kırsal istihdam yapısının temel direklerinden biri olan tarım sektörü, son yıllarda derinleşen yapısal sorunların yanı sıra küresel ölçekte etkisini artıran iklim değişikliğinin olumsuz sonuçları nedeniyle son derece kırılgan bir sürece girmiştir. Özellikle 2025 yılı boyunca ülkemizin farklı coğrafi bölgelerinde ardı ardına yaşanan kuraklık,hayvan hastalıkları, zirai don ve dolu gibi doğal afetler; başta hububat, bakliyat, meyve ve sebze üretimi olmak üzere bitkisel üretimde ciddi rekolte kayıplarına, hayvancılık faaliyetlerinde ise yem temini ve maliyetler üzerinden ağır baskılara yol açmıştır. Bu olağanüstü koşullar, üreticilerin kendi iradeleri ve öngörüleri dışında gelişen mücbir sebepler kapsamında değerlendirilmesi gereken sonuçlar doğurmuştur.

Yaşanan afetlerin etkisiyle üretim miktarlarında meydana gelen düşüş, çiftçilerin gelirlerinde ani ve telafisi güç kayıplara neden olmuş; buna bağlı olarak üreticiler, sosyal güvenlik primleri, vergi yükümlülükleri ve kamuya olan diğer borçlarını ödeme konusunda ciddi güçlüklerle karşı karşıya kalmıştır. Üreticinin gelir-gider dengesi bozulmuş, tarımsal faaliyetin sürdürülebilirliği zayıflamış ve birçok çifiçi borçlanma yoluyla ayakta kalmaya çalışmak zorunda bırakılmıştır.

Bu kırılgan yapı içerisinde, I Ocak 2026 tarihi itibarıyla yürürlüğe giren ve kamuya borcu bulunan çiftçilerin Hazine destekli sübvansiyonlu tarım kredilerinden yararlanmasını engelleyen düzenleme, tarım sektöründeki sorunları daha da derinleştirmiştir. Tarımsal üretimin doğası gereği mevsimsel, süreklilik arz eden ve ön finansman gerektiren bir faaliyet olduğu dikkate alındığında; krediye erişimin kısıtlanması, üretim zincirinin en temel halkasında ciddi bir tıkanmaya yol açmaktadır. Mevcut borçları nedeniyle finansmana ulaşamayan üreticinin üretimden çekilmesi, ekim alanlarının daralması, hayvansal varlığın azalması ve tarımsal kapasitenin kalıcı biçimde zayıflaması riskini beraberinde getirmektedir.

Bu durum yalnızca çiftçilerin ve kırsal kesimin sorunu olmayıp, doğrudan doğruya ülkenin gıda arz güvenliğini tehdit eden stratejik bir mesele haline gelmiştir. Üretimde yaşanacak daralma; ithalat bağımlılığının artmasına, gıda fiyatlarının yükselmesine ve enflasyonist baskıların toplumun tüm kesimleri üzerinde daha ağır hissedilmesine neden olacaktır. Dolayısıyla tarımsal üretimde yaşanan finansman sorunlarının, yalnızca bireysel borç meselesi olarak değil, kamu yararı ve ekonomik istikrar açısından ele alınması zorunludur.

İşbu kanun teklifi ile amaçlanan; mücbir sebepler nedeniyle gelir kaybına uğrayan üreticilerin finansmana erişiminin yeniden sağlanması, tarımsal üretimin sürekliliğinin korunmasıdır. Teklif, üreticinin üretimden kopmasını engelleyerek tarlaların boş kalmamasını, hayvansal üretimin devamını ve gıda arzının güvence altına alınmasını hedeflemektedir. Böylece hem üretici korunacak hem de toplumun tamamını ilgilendiren gıda güvenliği ve fiyat istikrarı açısından kamusal bir fayda sağlanmış olacaktır.