Katma Değer Vergisi Kanunu ile Tarım Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Süs bitkileri ve kesme çiçek sektörü; emek yoğun üretim yapısı, ihracata dönük potansiyeli ve kırsal istihdama sağladığı katkı nedeniyle tarım sektörü içinde özel bir yere sahiptir. Özellikle kadınlar ve gençler açısından düzenli gelir imkanı sunan bu alan, küçük ve orta ölçekli üreticilerin ağırlıkta olduğu bir üretim yapısına sahiptir. Türkiye, iklim çeşitliliği, ürün yelpazesi ve Avrupa pazarına coğrafi yakınlığı sayesinde bu sektörde önemli bir avantaja sahip olmasına rağmen, söz konusu potansiyelini yeterince değerlendirememektedir. 2025 yılına ilişkin üretim verileri, sektördeki yapısal sorunları açık biçimde ortaya koymuştur. Buna göre süs bitkileri üretim miktarı bir önceki yıla göre yüzde 1,4 oranında azalmış; toplam üretimin yüzde 66,4'ünü oluşturan kesme çiçeklerde yüzde 5,8'lik belirgin bir düşüş yaşanmıştır. Buna karşılık diğer süs bitkilerinde yüzde 8,7 oranında artış gerçekleşmesi, üreticinin yüksek maliyet ve riskler nedeniyle daha düşük katma değerli alanlara yöneldiğini göstermektedir. Bu eğilim, sektörün ihracat kapasitesini ve rekabet gücünü doğrudan zayıflatmaktadır.

Kesme çiçek üretimi; elektrik, sulama, sera ısıtması, soğuk zincir ve nakliye gibi girdilere yüksek düzeyde bağımlıdır. Son yıllarda enerji ve girdi maliyetlerinde yaşanan artışlar, %20 oranındaki katma değer vergisi uygulaması, üretime özgü sigorta mekanizmalarının yetersizliği ve lojistik giderler, üreticinin sürdürülebilirliğini zorlaştırmaktadır. Mevcut tarımsal destekler ise süs bitkileri ve kesme çiçek sektörünün bu özgül maliyet yapısına doğrudan yanıt vermekte yetersiz kalmaktadır.

İzmir ve Ege Havzası, özellikle Bayındır-Odemiş-Menderes hattı; üretim altyapısı, yetişmiş ış gücü, iklim koşulları ve limanlara yakınlığıyla süs bitkileri ve kesme çiçek üretimi açısından doğal bir merkez niteliğindedir. Buna rağmen artan maliyetler ve hedefli destek eksikliği, bu bölgedeki üretim potansiyelinin yeterince değerlendirilmesini engellemektedir. Bu nedenle, üretimin yoğunlaştığı bölgelerin üretim havzası yaklaşımıyla ele alınması ve desteklerin hedefli biçimde uygulanması gerekmektedir.

COVID-19 salgını döneminde süs bitkileri ve kesme çiçek sektörüne yönelik olarak uygulanan geçici KDV indirimi, sektörün olağanüstü koşullarda ayakta kalmasına katkı sağlamıştır. Bu dönemde kayıtlı satışların korunabildiği, iç talebin tamamen daralmadığı ve üretimin devamlılığının sağlandığı sektör temsilcileri tarafından ifade edilmiştir. Bu uygulama, KDV oranının düşürülmesinin kayıtlılık ve üretim sürekliliği açısından da olumlu sonuçlar doğurduğunu göstermiştir.

Bu Kanun Teklifi ile; süs bitkileri ve kesme çiçek üretiminin yoğunlaştığı bölgelerin üretim havzası olarak ele alınması, bu havzalarda elektrik, sulama, sigorta ve nakliye gibi temel maliyet kalemlerine yönelik hedefli desteklerin oluşturulması ve süs bitkileri ile kesme çiçek teslimlerinde KDV oranının %10 olarak uygulanması amaçlanmaktadır. Böylece, yüksek katma değerli üretimin korunması, kayıtlılığın artırılması ve ihracat kapasitesinin güçlendirilmesi hedeflenmektedir.

MADDE gerekçeleri