Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Emeklilerimiz özellikle son yıllarda artan hayat pahalılığı karşısında temel ihtiyaçlarını karşılamakta ciddi güçlük yaşamaktadır. Ramazan ve Kurban bayramlarında emeklilere bir nebze destek sağlanması amacıyla 2018 yılında bayram ikramiyesi uygulaması başlanmıştır.

Başlangıçta emekliler açısından anlamlı bir miktar olan bayram ikramiyesi, zaman içinde ekonomik şartlara uyum sağlayamadığı için etkisini büyük ölçüde kaybetmiştir. Zira ikramiye tutarı belirli bir ölçüte bağlanmadan tek seferlik ve sabit rakamlar şeklinde artırılmaktadır. Bu nedenle fiyatlar hızla yükselirken ikramiyenin emeklilerin bütçesine sağladığı katkı giderek azalmıştır.

Bugüne kadar ikramiye tutarları yıllar itibarıyla kademeli olarak artırılmış olsa da bu artışlar hayat pahalılığındaki yükselişi karşılamaktan uzaktır. Uygulamanın başladığı dönemde bayram ikramiyesi asgari ücretle kıyaslandığında emeklilere önemli bir destek niteliği taşırken günümüzde bu oran çok düşük seviyelere gerilemiştir.

2018 yılında 1.000 TL olarak ödenen ikramiye o dönemde yaklaşık 250 ABD dolarına karşılık gelirken günümüzde 4.000 TL olan ikramiye yaklaşık 90 ABD doları seviyesine kadar düşmüştür. Bununla birlikte TÜİK tarafından yayımlanan enflasyon verilerine göre 2018 yılı başından 2026 yılı başına kadar genel fiyat seviyesi 11,1 kat artarken aynı yıllar arasında ikramiye yalnızca 4 kat artmıştır.

2018 yılında uygulamaya geçen bayram ikramiyesi aynı yıla ait vergi gelirleri içinde "3,33 paya sahipken yine o yıla ait faiz harcamalarının 9628"ini oluşturmuştur. İktidarın bu yıl için bayram ikramiyesini 5.000 TL*ye çıkarması durumunda toplam maliyetin vergi gelirleri içindeki payı Yol,08*e düşmüş olacaktır. Aynı zamanda iktidarın faize ayırdığı bütçeye kıyasla bayram ikramiyesi için düşündüğü miktarın toplam maliyeti de 905,9'e düşecektir.

İYİ Parti olarak talep ettiğimiz tutar olan asgari ücretin yarısı (14.037 TL) olması durumunda toplam maliyetin vergi gelirleri içinde payı 903,03 ile 2018 yılındaki oranın bir miktar altında, faiz giderleri içindeki payı ise 015,3 ile 2018"deki oranın neredeyse yarısında denk gelecektir. Bu açıdan değerlendirildiğinde İYİ Parti olarak 2018 yılında ayrılan paydan daha fazlasını talep etmemekteyiz. Talebimiz bütçe imkanları doğrultusunda 2018 yılına kıyasla oldukça makul durumdadır.

Kanun teklifimizle amaçlanan emekli bayram ikramiyesinin her yıl için belirlenen net asgari ücretin yarısı tutarında ödenmesini sağlayacak kalıcı ve objektif bir sistem kurulmasıdır. Böylece ikramiye tutarı ekonomik koşullara göre kendiliğinden güncellenecek ve bayram ikramiyesi gerçek anlamda destek sağlayan bir sosyal politika aracı haline gelecektir.

Ayrıca ikramiye miktarının açık ve öngörülebilir bir kurala bağlanması her yıl ayrı bir siyasi veya idari tercihle belirlenen tutarlar yerine emeklilerin hangi miktarı alacağını önceden bilebildiği bir yapının oluşmasını sağlayacaktır. Bu düzenleme sosyal devlet ilkesine uygun olarak emeklilerin yaşam standartlarının korunmasına katkı sunmayı amaçlamaktadır.