3065 Sayılı Katma Değer Vergisi Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Tali Komisyon

Esas Komisyon Plan ve Bütçe

Tarih: 19-6-2026 Esas No:2/3722

Mumöra'

! b Haziran 106

— veremem amaaan

Ümmi

Türkiye, makroekonomik dalgalanmaların ve yüksek enflasyonist ortamın getirdiği ağır bir ekonomik konjonktürden geçmektedir. Özellikle döviz kurundaki hareketlilik, üretim maliyetlerindeki artışlar ve tedarik zincirindeki kırılmalar, temel tüketim maddeleri ile enerji fiyatlarına doğrudan yansımıştır. Yaşanan bu yüksek enflasyon sarmalı, hane halkının harcanabilir gelirini eritmiş, halkın reel alım gücünde dramatik düşüşlere yol açmıştır. Gelir adaletinin bozulduğu bu süreçte, hayatta kalma mücadelesi veren alt ve orta gelir grupları, elektrik, doğalgaz ve su gibi en temel insani ihtiyaç faturasını dahi ödeyemez duruma gelmiş; geniş kitleler derin bir yoksulluk ve yoksunluk sarmalına sürüklenmiştir.

Bu ekonomik kriz ortamı, zaten var olan bölgeler arası gelişmişlik farklarını ve yapısal dengesizlikleri daha da derinleştirmiştir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan resmi veriler, bölgeler arasındaki uçurumu açıkça ortaya koymaktadır. İstanbul ve Kocaeli gibi sanayi kentlerinde kişi başına düşen gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) seviyesi gelişmiş ülkelerle yarışırken; Van, Ağrı, Şanlıurfa, Muş ve Hakkâri gibi sınır hattında veya çevre illerde yer alan vatandaşlarımızın kişi başı geliri ulusal ortalamanın ve yüksek gelirli illerin dörtte birine dahi ulaşamamaktadır.

Bölgesel çatışmaların getirdiği ekonomik daralma, sınır ticaretinin kesintiye uğraması ve yerel istihdam imkanlarının kısıtlılığı, bu dezavantajlı illerde ekonomik bir çöküşü tetiklemektedir. Milli gelirden en az payı alan bu 20 ilimizde, faturalar birer borç yükü olmaktan çıkıp, ticari işletmeler için kepenk kapatma, çiftçiler için tarımsal üretimi durdurma ve hane halkı için ise en temel yaşam hakkından mahrum kalma riski doğurmaktadır. Geliri batı kentlerinin çok gerisinde olan bir vatandaşımızın, aynı miktar enerji, su tüketimi ve atık su bedeli için aynı oranda KDV ("6 20 KDV) ödemesi adil değildir. Bölgeler arası dengesizlikleri gidermek, toplumsal barışı ve ekonomik istikrarı korumak adına bu dezavantajlı bölgelere yönelik radikal vergi düzenlemelerinin hayata geçirilmesi anayasal bir mecburiyet arz etmektedir.

Mezkur kanun teklifinin anayasal dayanakları şu şekildedir:

I) Anayasa'nın 2. Maddesi (Sosyal Devlet İlkesi): Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, milli dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı ve sosyal bir hukuk devletidir. Sosyal devlet, vatandaşlarının asgari yaşam standartlarını güvence altına almak, derin yoksullukla mücadele etmek ve temel ihtiyaçlara erişimi kolaylaştırmakla yükümlüdür. Geliri sıfırlanma noktasına gelen en yoksul illerde enerji ve suya uygulanan yüksek vergiler, sosyal devlet ilkesinin özüyle bağdaşmamaktadır.

2) Anayasa'nın 5. Maddesi (Devletin Temel Amaç ve Görevleri): Devletin temel görevi, kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır. Yüksek 3)

5) vergi yükü, yoksul bölgelerdeki insanların maddi varlığını geliştirmesinin önünde en büyük ekonomik engeldir.

Anayasa'nın 10. Maddesi (Kanun Önünde Eşitlik ve Pozitif Ayrımcılık): Maddi ve ekonomik açıdan eşit durumda olmayanlar için mutlak eşitlik ilkesi adaletsizlik doğurur. Hakiki eşitlik, dezavantajlı durumda olanların korunması ve gözetilmesiyle mümkündür. Milli gelirden en az pay alan 20 ile yönelik yapılacak bu vergi indirimi, anayasal pozitif ayrımcılık ve mutlak adaletin tesisi kapsamında bir zorunluluktur.

Anayasa'nın 65. Maddesi (Devletin Sosyal ve Ekonomik Görevlerinin Sınırı): Devlet, sosyal ve ekonomik alanlarda Anayasa ile belirlenen görevlerini, bu görevlerin amaçlarına uygun öncelikleri gözeterek mali kaynaklarının yeterliliği ölçüsünde yerine getirir. Bu teklif, tüm Türkiye genelini kapsayıp bütçeyi kilitlemek yerine, öncelik sırasına göre en yoksul 20 ili hedefleyerek Hazine maliyetini (60 Milyar TL) devlet bütçesinin kaldırabileceği sembolik ve rasyonel bir sınırda tutmaktadır. 2026 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi'nin toplam gider hedefinin yaklaşık 18.928.900.000.000 (19 Trilyon) TL ve devletin kendi iradesiyle almaktan vazgeçtiği vergi muafiyetlerini kapsayan toplam vergi harcaması tutarının yaklaşık 3.597.100.000.000 (3,6 Trilyon) TL olduğu göz önüne alındığında; teklifimizin 60 Milyar TL'lik yıllık maliyeti, toplam bütçe harcamalarının yalnızca binde üçüne (© 0,3), vazgeçilen toplam vergi harcamalarının ise sadece "o 1,6'sma denk gelmektedir. Makroekonomi ve Bütçe Dengeleri bakımından son derece önemsiz ve karşılanabilir olan bu cüzi pay, en yoksul 20 ilimizin ekonomik iflasını önleyecek hayati bir sosyal kaldıraçtır.

Anayasa'nın 73. Maddesi (Vergi Ödevi ve Mali Güce Göre Vergilendirme): Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Alım gücü ve gelir seviyesi gelişmiş kentlerin çok gerisinde olan yoksul illerdeki abonelerden aynı KDV oranını talep etmek, mali güce göre vergilendirme ilkesinin açık bir ihlali anlamına gelmektedir.

Bu teklif, bütçeye yük getiren sıradan bir muafiyet düzenlemesi değil; dar gelirliyi koruyan, küçük esnafin kepenk kapatmasını önleyen, sanayi üretim maliyetlerini düşürerek istihdamı güvence altına alan ve tarımsal sulama maliyetlerini aşağı çekerek gıda arz güvenliğini koruyan bütüncül bir "Bölgesel Ekonomik İstikrar ve Sosyal Koruma Kalkanı" projesidir.