Özel Öğretim Kurumları Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Anayasanın 49. maddesi; "Devlet, çalışanların hayat seviyesini yükseltmek, çalışma hayatını geliştirmek için çalışanları ve işsizleri korumak, çalışmayı desteklemek, işsizliği önlemeye elverişli ekonomik bir ortam yaratmak ve çalışma barışını sağlamak için gerekli tedbirleri alır.", ve 55. maddesi; Devlet, çalışanların yaptıkları işe uygun adaletli bir ücret elde etmeleri ve diğer sosyal yardımlardan yararlanmaları için gerekli tedbirleri alır.", şeklinde çalışma hayatını düzenleyen temel hükümler düzenlenmiştir.

Milli Eğitim Bakanlığının, 2024-2025 Eğitim Öğretim Yılı Örgün Eğitim İstatistiklerine göre ülke genelinde toplam 17 milyon 956 bin 523 öğrenci eğitim almıştır. Bu öğrencilerin 15 milyon 366 bin 143'ü resmi, 1 milyon 539 bin 579'u özel ve 1 milyon 50 bin 801'i ise açık öğretim kurumlarında eğitim görmüştür. Özel öğretim kurumlarındaki öğrencilerin toplam örgün eğitim içindeki oranı yüzde 9,l?dir.

Örgün eğitim kapsamındaki okullarda görev yapan öğretmen sayısı ise | milyon 187 bin 409 olmuştur. Bu öğretmenlerin 1 milyon 9 bin 671'i resmi okullarda, 177 bin 738'i özel okullarda görev yapmıştır.

Söz konusu emredici hükümlere rağmen özel öğretim kurumlarında çalışan bu öğretmenler, belirli süreli iş sözleşmeleri nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatı haklarını kaybetmekte, taban ücret garantisinin kaldırılması sonrası asgari ücret düzeyinde çalıştırılabilmekte, ek ders, nöbet, rehberlik ve mesai dışı çalışmalarda ücret adaletsizliği yaşamakta; SGK. primlerinin eksik yatırılması gibi uygulamalar nedeniyle emeklilik hak kayıplarıyla karşılaşmakta, kadın öğretmenlerin istihdamında çekinceler, doğum izinleri ve iş güvencesi sorunları sürmektedir. Aynı zamanda Öğretmenlik Meslek Kanunu kapsamında özel sektör öğretmenlerinin uzman ve başöğretmenlik unvanlarına ilişkin mali hakları tanımlı olmadığı gibi kamu kurumlarıyla koordinasyon eksikliği, denetim ve şikâyet mekanizmalarının yetersizliği nedeniyle öğretmenlerin hukuki güvenceleri oldukça zayıf kalmaktadır. Bu çerçevede çalışma koşulları, özlük hakları ve yaşam standartları göz ardı edildiği, gerekli özen ve hassasiyet gösterilmediği için de iş bırakma, grev, yürüyüş ve eylemeler yapıldığı görülmektedir. Nitekim, 15 Haziran 2026'da özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenler, taleplerinin karşılanması ve iktidar tarafından verilen sözlerin tutulması amacıyla Ankara'daki sendika binasında süresiz açlık grevi eylemine başlamıştır. Bu bakımdan adil, sürdürülebilir ve denetlenebilir bir denge politikası gereklidir.

Öğretmenlik mesleği, eğitim sisteminin temel unsuru olup nitelikli eğitimin sürdürülebilirliği, öğretmenlerin ekonomik ve sosyal haklarının güvence altına alınmasına bağlıdır. 5580 sayılı Kanunda daha Önce yer alan ve özel öğretim kurumlarında çalışan eğitim personelinin ücretlerinin kamu kurumlarında çalışan emsallerinin altında olamayacağını öngören düzenlemenin yürürlükten kaldırılmasının ardından, çok sayıda öğretmenin düşük ücretlerle ve güvencesiz koşullarda çalışmak zorunda kaldığı yönünde ciddi sorunlar ortaya çıkmıştır. Bu durum, öğretmenlik mesleğinin saygınlığını zedelediği gibi eğitim hizmetinin niteliğini de olumsuz etkilemektedir.

Bu çerçevede 2021 yılı Milli Eğitim Şurası tavsiye kararlarının 120. maddesinde "Özel öğretim kurumlarında görev yapan öğretmenlerin devlet okullarında görev yapan öğretmenlerle asgari aynı düzeyde özlük haklarına sahip olmaları yönünde düzenleme yapılmalıdır.', şeklinde düzenlenmiştir.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA

Yine 2014 yılında yapılan söz konusu değişiklik; Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü (UNESCO) ve Uluslararası Çalışma Örgütü (1LO)'nün hazırladığı, Türkiye'nin 5 Ekim 1996 tarihinde imzalamış olduğu "Öğretmenlerin Statü Tavsiyesi" metnindeki "Öğretmenlerin çalışma koşulları, eğitimin en yüksek derecede etkinliğini sağlayacak nitelikte olmalı ve öğretmenlere, kendilerini tümüyle mesleksel uğraşlarına adama olanağı verilmelidir." düzenlemesine de aykırılık teşkil etmektedir.

Bunun yanı sıra 3.2.2022 tarih ve 7354 sayılı Öğretmenlik Meslek Kanununda da özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmenlerin özlük hakları ile ilgili herhangi bir düzenlemeye yer verilmemiştir.

Bu teklif, özel eğitim kurumlarında taban maaş hakkının iade edilmesi amaçlanmaktadır. Böylece insan onurun yaraşır bir çalışma ortamı ve güvenceli çalışma şartlarının oluşturulması sağlanacaktır. Bununla birlikte özel öğretim kurumlarında çalışan öğretmen, uzman öğretici ve usta öğreticilerin ücretlerinin, aynı unvanla kamu eğitim kurumlarında görev yapan emsallerinin maaşlarından az olamayacağı hüküm altına alınarak eğitimcilerin özlük haklarının korunması, çalışma barışının güçlendirilmesi ve eğitimin kalite ve niteliği ile sürdürülebilirliği sağlanacaktır.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA