5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile 2022 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

0 Sarkan SARI gg SAP Grup Başkanvekili ' "Balıkesir Milletvekili Tali Komisyon . Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler

Esas Komisyon (Plan ve Bütçe

Tarih: 13-10-2026 |Esas No:2/3947

Hunza: aa a " BER NT

"09 Ekim 2026

• FE saz) ler (ARADEO-GENEL GEREKÇE

Türkiye'de son yıllarda yaşanan yüksek enflasyon, enerji fiyatlarındaki artış ve gelir dağılımındaki bozulma, başta emekliler ve yaşlılar olmak üzere dar gelirli vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarını karşılamasını her geçen gün daha da güçleştirmiştir. Barınma, beslenme, sağlık ve ısınma gibi insan onuruna yaraşır yaşamın vazgeçilmez unsurları, milyonlarca vatandaşımız bakımından ağır bir ekonomik yük haline gelmiştir. Özellikle kış aylarında yükselen enerji giderleri, sabit gelirli emeklilerin ve sosyal yardım alan yaşlıların bütçelerinde karşılanması güç bir maliyet oluşturmaktadır.

2026 yılında net asgari ücret 28.075,50 TL olarak belirlenmişken, en düşük emekli aylığı temmuz ödeme döneminden itibaren 23.552 TL düzeyine çıkarılmıştır. Buna rağmen emeklilerin gelirleri; kira, gıda, sağlık, ulaşım ve enerji giderleri karşısında yetersiz kalmaktadır. Emekli aylıklarına yapılan dönemsel artışlar, vatandaşlarımızın temel ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik kalıcı ve yeterli bir gelir güvencesi sağlamamaktadır. Aylıkların yalnızca genel tüketici fiyat endeksine bağlı olarak artırılması, özellikle enerji ve barınma giderlerindeki farklılaşmayı tek başına karşılayamamaktadır.

Isınma giderleri, diğer tüketim harcamalarından farklı olarak ertelenebilir veya tamamen vazgeçilebilir nitelikte değildir. Kış aylarında yeterli sıcaklığa erişim; başta ileri yaştaki vatandaşlar, kronik hastalığı bulunanlar ve engelli bireyler olmak üzere toplumun geniş kesimleri açısından sağlık ve yaşam koşullarıyla doğrudan ilişkilidir.

Doğalgaz kullanımının yaygın olduğu büyükşehirlerde faturalar, hane bütçesinin önemli bir bölümünü oluştururken, doğalgaz altyapısının bulunmadığı veya ekonomik nedenlerle tercih edilemediği yerleşim yerlerinde kömür ve odun giderleri benzer biçimde ağırlaşmaktadır. Enerji fiyatları ve tüketim koşulları dikkate alındığında, emekli ve ihtiyaç sahibi yaşlı vatandaşların ısınma maliyetlerinin tamamen kendi gelirleriyle karşılanmasını beklemek sosyal adalet ilkesiyle bağdaşmamaktadır.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 2'nci maddesinde devletin sosyal bir hukuk devleti olduğu hükme bağlanmıştır. Anayasa'nın 60'ıncı maddesi herkesin sosyal güvenlik hakkına sahip olduğunu ve devletin bu güvenliği sağlayacak gerekli tedbirleri alacağını düzenlemektedir. Anayasa'nın 61'inci maddesinde ise yaşlıların devletçe korunacağı ve yaşlılara devlet yardımı ile sağlanacak diğer hak ve kolaylıkların kanunla düzenleneceği belirtilmektedir.

Bu anayasal hükümler, emeklilerin ve ihtiyaç sahibi yaşlıların yaşamlarını insan onuruna uygun koşullarda sürdürebilmelerini sağlayacak sosyal koruma mekanizmalarının geliştirilmesini gerektirmektedir. Sosyal devletin görevi, vatandaşını yalnızca açlıktan korumak değil; sağlıklı, güvenli ve insanca yaşam koşullarına erişimini de sağlamaktır.

Kış mevsiminde evini yeterince ısıtamayan, doğalgaz faturasını ödemekte zorlanan veya kömür ve odun almak için temel ihtiyaçlarından vazgeçmek zorunda kalan emeklilerin bu koşullara mahkum edilmesi kabul edilemez.

Bu nedenle ısınma giderlerinin karşılanmasına yönelik yardımın sürekliliği bulunan, kanuni güvenceye bağlanmış, uygulanabilir ve ekonomik koşullara göre güncellenen bir sosyal destek mekanizmasına dönüştürülmesi gerekmektedir.

Kanun Teklifi ile; Sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında yaşlılık veya malullük aylığı alan emeklilere ve sürekli iş göremezlik geliri alanlara ve 2022 sayılı Kanun kapsamında muhtaçlık şartlarını taşıyan ve 65 yaşını doldurmuş vatandaşlara, her yılın ekim, kasım, aralık, ocak, şubat ve mart aylarında düzenli ısınma yardımı yapılması amaçlanmaktadır. MADDE GEREKÇELERİ