Devlet Memurları Kanununda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun Teklifi

İtfaiye hizmetleri; insanların yaşamını, çevreyi ve mal varlığını korumak amacıyla kesintisiz yürütülen, mesleki eğitim, teknik bilgi, fiziksel yeterlilik ve yüksek sorumluluk gerektiren temel bir kamu hizmetidir. İtfaiyeciler yalnızca yangınlara müdahale etmekle kalmamakta; trafik kazaları, çökmeler, patlamalar, su baskınları ve diğer afetlerde teknik kurtarma, tahliye ve ilk yardım görevleri de üstlenmektedir. Bu görevler yüksek sıcaklık, yoğun duman, zehirli gaz, çökme ve patlama tehlikesi gibi ciddi riskler altında yerine getirilmektedir.

Belediye İtfaiye Yönetmeliği; itfaiye teşkilatının görevlerini, personelin niteliklerini, mesleki eğitimini ve görevde yükselme esaslarını düzenlemektedir. Buna karşılık 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncı maddesinde itfaiye hizmetleri için ayrı bir hizmet sınıfı bulunmamaktadır. İtfaiyeciliğin kendine özgü görev, sorumluluk, risk ve çalışma koşullarının kamu personeli sistemindeki hizmet sınıflandırmasına yansıtılması gerekmektedir.

Anayasanın 2 nci maddesinde yer alan sosyal devlet ilkesi ile 49 uncu maddesinde düzenlenen çalışanların korunmasına ilişkin devlet yükümlülüğü, kamu personeli rejiminin yapılan işin niteliğini ve çalışma koşullarını gözetmesini gerektirir. İtfaiyeciliğin ayrı bir hizmet sınıfı içinde düzenlenmesi, mesleğin kamu personeli sistemi içinde açık ve müstakil biçimde tanımlanmasına, personel politikalarının mesleğin özelliklerine göre geliştirilmesine ve teşkilat yapısında hukuki bütünlüğün sağlanmasına katkı sunacaktır.

Tokat il merkezi, ilçeleri ve beldeleri dâhil olmak üzere ülkemizin bütün yerleşimlerinde itfaiye teşkilatlarının üstlendiği görevler yerel kamu hizmetlerinin temel unsurlarındandır. Yerleşimlerin coğrafi yapısı, nüfusu ve müdahale koşulları farklılaşsa da itfaiye personelinin mesleki sorumluluklarının kanunda ortak ve açık bir çerçeveye kavuşturulması gerekmektedir.

Teklif ile 657 sayılı Kanuna tabi belediye itfaiye teşkilatında yangın personeli olarak görev yapan itfaiye eri, itfaiye çavuşu, itfaiye amiri, itfaiye şube müdürü, itfaiye müdürü ve itfaiye daire başkanını kapsayan "İtfaiye Hizmetleri Sınıfı" oluşturulmaktadır. Böylece yalnızca belirli bir unvan değil, itfaiye teşkilatının mesleki ve yönetsel kadroları bir bütün olarak ayrı bir hizmet sınıfı altında tanımlanmaktadır.

Yeni hizmet sınıfının oluşturulmasıyla birlikte ek gösterge, zam ve tazminat bakımından herhangi bir boşluk veya hak kaybı doğmaması amacıyla, itfaiye hizmetleri sınıfına girenlerin Genel İdare Hizmetleri Sınıfındaki dengi kadro unvanı, öğrenim durumu ve dereceler için öngörülen hükümlere tabi olması düzenlenmektedir.

Teklif ile ayrıca 657 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı Ek Gösterge Cetveline "X- İtfaiye Hizmetleri Sınıfı" bölümü eklenerek bu sınıfa dâhil kadrolarda bulunanlar için kadro derecelerine göre ek gösterge rakamları belirlenmektedir. Birinci derecedeki kadrolar için 3600, ikinci derece için 2200, üçüncü derece için 1600, dördüncü derece için 1100, beşinci derece için 900, altıncı derece için 800, yedinci derece için 500 ve sekizinci derece için 450 ek gösterge öngörülmektedir. Böylece oluşturulan hizmet sınıfının ek gösterge cetvelinde de açıkça yer alması ve bu sınıfa ait kadroların ek göstergelerinin kanuni bir çerçeveye kavuşturulması amaçlanmaktadır.

Teklifte ayrıca mevcut personelin yeni hizmet sınıfına geçişini güvence altına alan bir geçiş hükmü öngörülmektedir. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte teklif kapsamındaki kadro unvanlarında görev yapan personelin hizmet sınıfı, başka bir işleme gerek kalmaksızın İtfaiye Hizmetleri Sınıfı olarak değiştirilmiş sayılacak; ilgili kurumlar kadro kayıtlarını üç ay içinde yeni düzenlemeye uygun hâle getirecektir. Geçiş nedeniyle personelin unvanı, kazanılmış hak aylık derece ve kademesi, kadro derecesi, hizmet süresi ile ek gösterge, zam ve tazminatlarında herhangi bir kayıp meydana gelmemesi güvence altına alınmaktadır. Uygulamaya ilişkin usul ve esasların da aynı üç aylık süre içinde yürürlüğe konulması öngörülmektedir.

Bu teklif, itfaiyecilerin mesleki statüsünün kamu personeli mevzuatında açık biçimde tanınmasını ve mevcut personelin hakları korunarak yeni hizmet sınıfına geçişini sağlamaya yönelik bir düzenlemedir. İşçi ve sözleşmeli personelin memur kadrosuna geçirilmesi veya ek gösterge düzenlemesi dışında sosyal güvenlik haklarının genişletilmesi teklifin kapsamında değildir. Bu alanlara ilişkin düzenlemeler ayrıca yapılacak kanun değişikliklerinin konusudur. MADDE GEREKÇELERİ