Şoförlük Meslek Kanunu Teklifi

(1) Bu Kanunun amacı; ülke ekonomisi ve trafik güvenliği bakımından hayati öneme sahip olan şoförlük mesleğinin icrasına ilişkin usulleri ve mesleki eğitim standartlarını düzenlemek, şoförlerin çalışma ve dinlenme süreleri ile gelirlerini teminat altına almak, iş sağlığı ve güvenliği ile sosyal güvenlik haklarını iyileştirmektir.

(2) Bu Kanun; ticari amaçla yolcu, yük, eşya veya kargo taşımacılığında her türlü motorlu taşıtı kullanan, bir işverene bağlı olarak veya kendi hesabına çalışan şoförleri ve bunların işverenlerini kapsar.

Gerekçe: Madde ile kanunun kapsamı ve amacı belirlenmektedir.

(1) Bu Kanunda geçen;

a) Bakanlık: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığını,

b) Kendi hesabına çalışan şoför: Bir işverene bağlı olmaksızın, kendi mülkiyetindeki veya kiraladığı araçla ticari taşımacılık yapan şoförü,

c) Şoför: Karayolu taşımacılığında ticari amaçla yolcu, yük, eşya veya kargo taşımak amacıyla tescil edilmiş bir motorlu taşıtı kullanan ve ilgili mesleki yeterlilik belgelerine sahip olan gerçek kişiyi, ifade eder.

Gerekçe: Madde ile kanunun uygulanması için gereken tanımlamalar yapılmaktadır.

(1) Şoförlük, müstakil ve standartları belirlenmiş bir uzmanlık mesleğidir.

(2) Şoförlük mesleğini icra edebilmek için ilgili mevzuatta öngörülen sürücü belgesinin yanı sıra, Bakanlıkça belirlenen teorik ve uygulamalı eğitimler tamamlanarak "Şoförlük Mesleki Yeterlilik Belgesi"nin alınması zorunludur.

(3) Şoförler her 5 yılda bir Bakanlık tarafından trafik güvenliği, ilk yardım, iş sağlığı ve güvenliği ile öfke kontrolü konularını içeren yenileme eğitimine tabi tutulur.

(4) Şoförlerin eğitiminin konusu ve kapsamı ile ilgili çalışmaları yürütmeye ve uygulama yönünden denetlemeye, Emniyet Genel Müdürlüğünün koordinasyonunda Emniyet Genel Müdürlüğü ve Karayolları Genel Müdürlüğü yetkilidir.

Gerekçe: Madde ile şoförlük mesleğinin tanımlanması, şoförlük konusunda hangi konularda eğitim alacakları belirlenmektedir.

(1) Ticari amaçla yük taşımacılığı yapan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların şoförleri ile ticari amaçla yolcu taşımacılığı yapan ve taşıma kapasitesi şoför dâhil 9 kişiyi geçen araçların şoförlerinin 24 saatlik herhangi bir süre içinde; toplam 9 saatten ve devamlı olarak 4,5 saatten fazla araç sürmeleri yasaktır. Bu şoförler en fazla 6 günlük araç kullanma süresinden sonra 1 günlük hafta tatilini kullanmak zorundadırlar. Hafta tatili en az 24 saattir. Düzenli seferler haricindeki uluslararası yolcu taşımacılığı söz konusu olduğunda şoförler 12 gün süreyle araç kullanabilirler, araç kullanma süresinden sonra 2 günlük hafta tatilini kullanmak zorundadırlar. Birleşik 2 hafta içinde toplam araç kullanma süresi 90 saati aşamaz. Bu şoförler sürekli 4,5 saatlik araç kullanma süresi sonunda, eğer istirahate çekilmiyorlar ise en az 45 dakika mola almaları mecburidir. Bu molalar sürekli 4,5 saatlik araç kullanma süreleri içinde en az 15 dakikalık molalar şeklinde de kullanılabilir.

(2) Şoförler her 24 saat içinde 11 saat kesintisiz dinlenmek zorundadır. Bu süre, biri en az 8 saat kesintisiz olmak üzere iki veya üç ayrı süre halinde kullanılabilir. Bu durumda günlük dinlenme süresi, 1 saat daha eklenerek 12 saate çıkartılır. 11 saatlik kesintisiz günlük dinlenme süresi haftada 3 defadan fazla olmamak üzere en az 9 saate indirilebilir. Aracın en az iki şoförle kullanılması durumunda her 30 saatlik sürede her bir şoför en az 8 saat kesintisiz olarak dinlenir.

(3) Günlük dinlenme süresi, yataklı ve yapılışlarında özel dinlenme yeri olan araçlar ile şoförün rahat uyuyabileceği şekilde bölümleri bulunan araçlarda, araçlar park yerinde, garajda veya yerleşim yerleri dışındaki karayollarında platform dışında park edip gerekli tedbirler alınarak geçirilebilir.

Gerekçe: Madde ile seyir halindeyken hangi sürelerde mola verileceği ve araçların hangi sıklıkta, nasıl kullanılacağı tespit edilmektedir.

(1) Bu Kanun kapsamındaki çalışma süreleri, ücret ve iş sağlığı kurallarının denetimi Bakanlık tarafından yerine getirilir.

(2) Şoförlerle ilgili yapılan kontroller, yıllık çalışma günlerinin en az "l'ini kapsar. Bu kontrollerin en az %15"'i yol kenarında, %25'i ise ilgili ve yetkililerce işverenin müştemilatında yapılır. Kontrollerde; günlük araç kullanma süreleri, molalar, haftalık ve günlük dinlenme süreleri, kayıtlarda düzensizlik belirtileri, önceki kayıtlar, takograf cihazının doğru çalışıp çalışmadığı kontrol edilir.

(3) İş yeri müştemilatında yapılan kontrollerde haftalık dinlenme süreleri ve bu süreler arasındaki araç kullanma süreleri, 2 haftalık araç kullanma süre sınırlaması, indirilen günlük veya haftalık dinlenme sürelerinin telafi edilip edilmediği, kayıt belgelerinin kullanılıp kullanılmadığı, şoförün çalışma saatlerinin organize edilip edilmediği de kontrol edilir. Yetkili makamların talebi üzerine gerekli dokümanların teslim edilmesi ile yapılan kontroller de müştemilatta yapılan kontrol sayılır.

Gerekçe: Madde ile şoförlerin çalışma süreleri, çalışma koşulları gibi konularda hangi denetimlerin, kimler tarafından yapılacağı belirlenmektedir.

(1) 3 üncü maddenin ikinci fıkrasına aykırı olarak şoför çalıştıran işverene her şoför için 15.000 Türk lirası, şoföre 5.000 Türk lirası; kendi hesabına şoförlük yapan kişiye 5.000 Türk Lirası idari para cezası verilir.

(2) 4 üncü maddeye aykırı olarak şoför çalıştıran işverene her şoför için 5.000 Türk lirası, şoföre 2,500 Türk lirası; kendi hesabına şoförlük yapan kişiye 2,500 Türk lirası idari para cezası verilir.

Gerekçe: Madde ile aykırı koşullarda şoför çalıştıran kişilere verilecek idari para cezalarının miktarı belirlenmektedir.

(1) Bir işverene bağlı olarak çalışan şoförlere ödenecek ücret, net asgari ücretin V050 fazlasından az olamaz.

(2) Şoförlere, fiilen seferde geçirdikleri süreler için günlük ücretten ayrı olarak yeme, içme ve barınma ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde sefer tazminatı ödenir.

Gerekçe: Madde ile işverene bağlı olarak çalışan şoförlere ödenebilecek en düşük ücret miktarı saptanmaktadır.

(1) Şoförlük mesleği, iş yerinin veya işletmenin esas faaliyet koduna bakılmaksızın tehlikeli işler kapsamında değerlendirilir.

(2) Bu Kanuna tabi olarak çalışan şoförlerin fiilen çalıştıkları her 360 gün için prim ödeme gün sayılarına 60 gün fiili hizmet süresi zammı eklenir.

Gerekçe: Madde ile şoförlük mesleği tehlikeli meslek olarak sınıflandırılmakta, prim ödeme gün sayılarına ekleme yapılmaktadır.

(1) Kendi hesabına çalışan şoförlerin 31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 81 inci maddesinde sayılan ve 82 nci madde uyarınca belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primlerinin %20'si Hazine tarafından karşılanır.

(2) Kendi hesabına çalışan şoförlerin taşıma faaliyetinde kullandıkları motorlu kara taşıtlarının genel bakım ve onarımı hizmeti katma değer vergisinden müstesnadır.

Gerekçe: Madde ile kendi hesabına çalışan şoförlerin sigorta primlerinin belirli bir bölümünün hazine tarafından karşılanması sağlarımaktadır.

(1) Bu Kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 6 ay içinde Bakanlık tarafından çıkarılır.

Gerekçe: Yönetmelik maddesidir.

(1) Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

Gerekçe: Yürürlük maddesidir.

(1) Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

Gerekçe: Yürütme maddesidir.