4857 Sayılı İş Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

Ücret, işçinin emeği karşılığında elde edebileceği mal ve hizmetlerin toplamıdır. Temel insani ihtiyaçları karşılamaktan uzak olan ücret, insanca yaşamı engelleyerek, kişiyi ekonomik ve sosyal açıdan zor durumda bırakır. Bu nedenle de sosyal devlet anlayışı çerçevesinde bir asgari ücret belirlemesi birçok ülkede olduğu gibi Türkiye'de de yapılmaktadır.

Nitelemesi itibariyle de anlaşıldığı Üzere, asgari ücret işçinin emeği karşılığında verilebilecek en düşük ücrettir. Buna rağmen, asgari ücret üzerindeki vergi yükü oldukça fazladır. Öyle ki; 2009 yılı itibariyle Brüt asgari ücret 2.558,40-TL olmasına rağmen işçinin eline geçecek net miktar 1.829,03-TL olmaktadır. Bekar olanlar için net ücrete asgari geçim indirimi olan 191,88-TL eklendiğinde ise 2.020,91-TL, Türkiye'de bekar ve asgari ücretle çalışan kişinin bir aylık toplam geliri olmaktadır.

Asgari ücretli her bir işçiden; sigorta işçi primi işçi payı 358,18-TL, işsizlik sigortası primi işçi payı 25,58-TL, gelir vergisi 326,20-TL. ve damga vergisi 19,42-1L olarak kaynakta kesilmektedir. Yani bir işçinin ücreti henüz cebine girmeden 729,38- TL kesilerek kendisine ödenmektedir. Oransal olarak düşünüldüğünde, işçinin brüt maaşının yaklaşık "5401 yasal kesintilere gitmekte iken yalnızca geriye kalan 9060, kendi cebine girmektedir.

Üstelik alınan tek vergi ve prim ödemeleri bunlar da değildir. İşçiden yapılan .yasal kesintilere ek olarak, asgari ücretle işçi çalıştırmakta olan işverenler de brüt asgari ücret olan 2.558,40-TL üzerinden oransal olarak hesaplanan 396,55-TL sigorta işçi primi işveren payı ve işsizlik sigortası işveren payı olarak 51,1/-1L ödeme yapmaktadır.

Türkiye Cumhuriyetinde asgari ücretle çalışmakta olan, bekar ve 18 yaşını doldurmuş olan her birey için işçi ve işverenden yapılan toplam yasal. kesinti ile alınan ödemelerin toplamı 1.177,10-TL'yi bulmaktadır. İşçinin aldığı ücretin ise, asgari geçim indirimi de eklendiğinde, yalnızca 2.020,91-TL olduğunu tekrarla belirtmekte fayda vardır. Asgari ücret üzerindeki bu vergi yükünün kayıt dışı istihdamı artırma riski olduğu da gözetilmeli ve bu yük kaldırılmalıdır.

İşbu kanun teklifi ile hedeflenen, asgari ücretin asıl amacı da olan, işçinin emek faktörünü korumaktır. Emeği ile hayatını devam ettiren kişinin, sosyal ve insani bakımdan asgari bir yaşam sürdürebilmesi için, asgari ücrette yapılan yasal kesintilerin tamamen kaldırılması gerekmektedir. Yapılacak kanun değişikliği ile asgari ücretten alınmakta olan her türlü vergi, harç, prim ve yasal kesintinin kaldırılması ve asgari ücretle çalışmakta olan bireylerin refah düzeylerinin artırılması ile emeklerinin karşılığı olan ücretin tamamının kendilerine ödenmesi hedeflenmiştir. MADDE GEREKÇELERİ