Belediyelere yardım yapılması konusunda

İÇİŞLERİ BAKANI ABDÜLKADİR AKSU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kocaeli Milletvekilimiz Sayın Salih Gün'ün, tüm belediyelere yardım yapılması hakkındaki gündemdışı konuşmasıyla ilgili olarak söz almış bulunuyorum; konuşmama başlamadan önce, Yüce Heyetinizi en derin saygılarımla selamlıyorum.

Değerli milletvekili arkadaşlarım, seçimlerde elde ettiğimiz başarı nedeniyle, bu değerli konuşmacı arkadaşımın bizleri kutlamasını da, âlicenap bir davranış olarak kabul ediyor ve kendilerine teşekkür ediyorum. Bu fırsattan istifadeyle, iktidar-muhalefet ilişkisinin yapıcı bir anlayış içerisinde gerçekleşmesinin, ülkemizdeki demokratik nizamın kurumsallaşmasına katkıda bulunacağına olan inancımı bir kez daha belirtmek istiyorum.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; 58 inci cumhuriyet hükümetimiz, yıllardır kamuoyunda tartışılmış; ancak, gerekli siyasî irade teşekkül ettirilemediği için sadece sözde ve doktrinde kalmış, her biri sosyal, ekonomik ve idarî yapıda âdeta kangren olmuş sorunları kökten çözme kararlılığındadır. Bu kapsamda, bildiğiniz gibi, gördüğünüz gibi, Türkiye'nin gündemine pek çok reform paketi peş peşe gelmeye başlamıştır. Bunların en başında gelen, hükümet olarak en öncelik verdiğimiz konulardan biri de "Yerel Yönetimler Reform Tasarısı" dır. Bu doğrultuda, öncelikle, merkezî idare ile mahallî idareler arasında görev, yetki, sorumluluk ve kaynak paylaşımına ilişkin esasları düzenlemek amacıyla Bakanlığım tarafından bir çerçeve yasa taslağı hazırlanmıştır.

Bu taslağın hazırlanması çalışmaları sırasında ve çalışmaların her aşamasında, katılımcı yönetim anlayışımızın bir gereği olarak, siyasal partilerimizin, milletvekillerimizin, belediye başkanlarımızın, bilim adamlarımızın, sivil toplum kuruluşlarımızın, diğer kamu kurum ve kuruluşlarımızın görüş, öneri, eleştirilerine hep açık olunmuş ve bunlarla sürekli bir iletişim içerisinde bulunulmuştur.

Bu çerçevede, geçtiğimiz aralık ayında, Bakanlığımızda, oldukça geniş katılımlı bir toplantı da düzenledik. Bilahara, Belediyeler Birliğinin Ankara'da, İstanbul'daki birçok belediyemizin öncülüğünde yapılan çalışmaları değerlendirmek üzere Kızılcahamam'da, Marmara ve Boğazlar Belediyeler Birliği ile TEBİAT'ın Afyon'da müştereken düzenledikleri toplantıya arkadaşlarımızla birlikte katıldık ve ilgililerin konuya ilişkin görüşlerini aldık.

Diğer taraftan, Bakanlığımda yaptığım bu çalışmaların her safhasında, isteyen milletvekillerimiz, belediye başkanlarımız, bilim adamlarımız da bu toplantılarımıza katılıp, görüşlerini bildirdiler. Ortaya konulan öneriler en ince ayrıntısına kadar değerlendirildi ve nihayet, hazırladığımız taslağı, bu reform projemizi dün Bakanlar Kurulunda Sayın Başbakanımız ve Bakanlarımızla paylaştık. Tasarı metnini, Bakanlar Kuruluna takdim ettim, ya bu akşam veya yarın akşam bu amaçla yine Bakanlar Kurulu üyelerimizle bir araya gelerek, bu tasarı üzerindeki değerlendirmelerimizi ve çalışmalarımızı devam ettireceğiz. Hedefimiz, hazırlayacağımız yerel yönetimler yasa tasarısını önümüzdeki birkaç gün içerisinde Yüce Meclisimize sunmak olacaktır. Henüz iki ayını doldurmuş 58 inci cumhuriyet hükümetimiz, halkımıza verdiği sözü deklare ettiği takvimden daha önce yerine getirerek, otuz yıldır konuşulan mahallî idareler reformunu Türkiye Büyük Millet Meclisine sunacak ve böylece cumhuriyet tarihimizin en önemli reformlarından birini yapmak, inşallah, hükümetimize ve 22 nci Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisimize, sizlere nasip olacaktır. Dileğimiz, hummalı bir çalışmayla hazırlıkları ikmal edilen mahallî idareler reformunun, ülkemizde demokrasinin ve vatandaş odaklı yönetim anlayışının yerleşmesine vesile olmasıdır. Hedefimiz, vatandaşımıza en iyi, en kaliteli hizmeti sunacak bir kamu yönetimini oluşturmak, Türkiye'yi zenginleştirmek, insanımızı mutlu ve müreffeh kılmaktır. Bunun için gereken her türlü tedbiri hep birlikte alacağız.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ülkemizin sosyal gelişmesine paralel olarak, vatandaşların devletten ve yerel yönetimlerden hizmet beklentisinin çıtası çok yükselmiştir; ancak, yerel yönetimlerin bu beklentilere cevap verecek malî gücü bulunmamaktadır, hatta, ciddî malî sıkıntılarla karşı karşıyadırlar

Mahallî İdareler reformu çerçevesinde, merkezî idareyle yerel yönetimler arasında görev ve yetki paylaşımını esastan değiştirmeyi hedef alıyoruz. Artık, merkezî idarenin görevlerini, reform çalışmasında, hazırladığımız taslakta tek tek tadat ederek sınırlayacak, tıpkı gelişmiş Batı demokrasilerinde uygulandığı ve Avrupa Yerel Özerklik Şartında ifade edildiği gibi, yerel yönetimlere geniş bir hareket ve hizmet alanı oluşturacağız.

Takdir edileceği gibi, yalnız görev verip, kaynak dağıtımında kıskanç davranmak, sonuç alınmasını imkânsız kılacaktır. Bu nedenle, görev ve yetki paylaşımıyla birlikte, kaynakların da adil paylaşımına özen gösterilmektedir. Bu cümleden olarak, belediyelerimizin gelirlerini yükseltmek üzere tedbirleri de geliştirmekteyiz. Bu amaçla, bir yandan, merkezden alınan paylar konusunda çalışma yapılırken, öte yandan da, yerel düzeyde yeni gelir imkânları oluşturmaya çalışılmaktadır.

Değerli arkadaşıma teşekkür ediyorum; belediyelerle ilgili bir talebi oldu. "Bunlar, bayramdan önce maaş alsın" dediler; ama, arkadaşımıza ve sizlere hemen şunu ifade edeyim ki, çok değerli Bayındırlık ve İskân Bakanımız, bir hafta önce, bu konuyu düşünmüş ve İller Bankasına gerekli talimatı vermiştir (AK Parti sıralarından alkışlar) ve İller Bankası, afet bölgesindeki bütün belediyelere -tabiî, borcu olan belediyelere- yüzde 75, diğer belediyelere de, borcu olan yüzde 40-45 nispetinde, bayramdan önce, ayın 5'ine kadar ödeme yapacak ve böylece, belediyelerimiz de, çalışanlara bayram öncesi maaşlarını ödemiş olacaklar.

Değerli arkadaşlarım, konuşmalarımda temas ettiğim bir hususa daha değinmeden geçemeyeceğim. Artık, vatandaşlarımıza, günlük hayatlarını idame ettirdiği her yerde insanca yaşamayı imkânlı kılacak asgarî şartları planlamak zorundayız. Bu nedenle, bizim reform kurgumuz içinde en küçük yerleşim yerlerinin dahi imar sorunlarına kökten çözüm üretecek donanımlar da bulunacaktır. Çarpık kentleşmeyi oluşturan gerekçeleri belediye ölçeğinde ele alarak gidermek mümkün değildir. Bu nedenle, daha bütüncül bir bakış açısına ihtiyaç olduğu kanaatindeyiz ve bu amaçla da hazırladığımız tasarıda il çapında imar planlaması yapılmasına imkân veren hükümler de getirmekteyiz. Bu çerçevede, yerel yönetimlerimizin ölçek sorununu da tartışarak, ideal çözümler üretmeye de kararlıyız. Yerel yönetim büyüklükleri konusunda dünyada var olan örneklerden ve akademik çalışmalardan da esinlenerek ülkemiz şartlarına en uygun formülün bulunacağından da hiç kimsenin kuşkusu olmasın.

Ben, bu düşüncelerle, hepinize tekrar en derin saygılarımı sunuyorum. (Alkışlar)