Tc.ile ab kom. ara. merk. finans ve ihale biriminin kurul. hak. kan. tas. ( s. sayısı :31 )

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; (1/314) esas numaralı kanun tasarısı üzerinde, hükümetin görüşlerini arz etmek üzere, söz almış bulunuyorum; hepinize, sevgi, saygı, barış ve mutluluk dileklerimi sunuyorum.

Avrupa Birliğine adaylık süreci içinde ülkemize sağlanacak malî yardımların, münhasıran Katılım Ortaklığı ve Ulusal Programda yer alan önceliklere yönlendirilmesi gereği ortadadır. Bu amaçla, diğer aday ülkelerde olduğu gibi, ülkemizde de bazı yeni yapılar oluşturulmuştur. Bunlar; Ulusal Yardım Koordinatörü, Malî İşbirliği Komitesi, Ulusal Fon ve Ulusal Yetkilendirme Görevlisi, Merkezî Finans ve Sözleşmeler Birimi gibi yapılardır. Merkezî Finans ve Sözleşmeler Birimi ile Ulusal Fonun işleyişi esaslarına dair mutabakat zabıtları, genişlemeden sorumlu Avrupa Birliği Komiseri Verheugen'in ülkemizi ziyaret ettiği 14 Şubat 2002 tarihinde imzalanmıştır ve bu onay işlemi de, bugün tekemmül etmek üzeredir.

Bu kanun tasarısı, malî işbirliği yapılanması çerçevesi içinde bir kanun tasarısıdır. Biz, bunlarla ilgili olarak kısaca şu bilgileri arz etmek istiyoruz.

Hibe yardımlar ve kredi imkânlarından Türkiye ne kadar yararlandı; Sayın Öymen güzel tespitlerde bulundu. 2002 ile 2006 yılları arasındaki 7 yıllık sürede biz ne alacağız: MEDA-2 kapsamında, hibe olarak 889 000 000 euro, yılda ortalama 127 000 000 euro ve Avrupa Yatırım Bankası kredisi olarak 1 470 000 000 euro, yılda ortalama 210 000 000 euro malî yardımda bulunulması öngörülmüştür. Bu çerçevede, 2000 yılında toplam 176 000 000 euro, 2001 yılında 167 000 000 euro, 2002 yılında ise 126 000 000 euro tutarındaki projeler taahhüde bağlanmıştır. 2003 yılında taahhüt edilecek 145 000 000 euroya dair programlama çalışmaları sürmektedir. Bu meyanda, Avrupa Birliği Komisyonu, ülkemizin IMF ve Dünya Bankası istişaresiyle yürüttüğü yapısal ve sektörel reformların gerçekleştirilmesini desteklemek amacıyla, MEDA-2 fonlarından ülkemize yapılacak hibe yardımının 150 000 000 euroluk bölümünü, doğrudan yardım şeklinde, projeye bağlı olmaksızın tahsis etme kararı almıştır. Bu meblağın 75 000 000 euroluk ilk diliminin serbest bırakılması, AB Komisyonu tarafından, 7 Aralık 2001 tarihinde kararlaştırılmıştır. 75 000 000'luk ikinci dilimin 2002 sonundan önce transferinin gerçekleşmesi öngörülmüştür; bu, gerçekleşmek üzeredir.

Burada dikkat çekici olan husus, Avrupa Birliği malî kaynaklarının söz konusu Avrupa Birliği ülkelerinin ekonomik gelişmeyi destekleyecek projeleri hayata geçirmede karşılaştıkları -aday ülkelerin karşılaştıkları- finansman sorunlarının çözümünde önemli rol oynadığıdır. Üyelik tarihlerinden günümüze kadarki dönem incelendiğinde, Avrupa Birliğinin, kendi üzerine düşen edimleri yeterince yerine getirmediğini görmekteyiz. Bu konuda, siyasî iradeye, şüphesiz ki ihtiyaç vardır. Bu irade, her hükümet tarafından konulmuştur; ancak, ısrarlı ve istikrarlı bir şekilde konulma zarureti de ortadadır. Bu dönem incelendiğinde, İspanya, Portekiz ve Yunanistan'ın Avrupa Birliğinden, gerek hibe gerekse kredi olarak ciddî boyutta malî yardım sağladığı gözükmektedir. Birliğe 1986 yılında üye olan İspanya'ya 1986'dan 2001 yılı sonuna kadar yaklaşık 80 milyar euro hibe ve 42 milyar euro kredi yardımı yapılmıştır. Yine, aynı yılda AB'ye üye olmuş Portekiz'e 1986-2001 yılları arasında yaklaşık 32 milyar euro hibe ve 18 milyar euro kredi yardımı sağlanmıştır. Yunanistan 1981 yılında tam üye olduğu AB'den, 2001 yılı sonuna kadar yaklaşık 47 milyar euro hibe ve 9 milyar euro da kredi yardımı sağlamıştır. Bu rakamlar çerçevesinde, Avrupa Birliği, hibe ve kredi yardımı olarak hesaplandığında yıllık ortalama, İspanya'ya 8,8 milyar, Portekiz'e 3,1 milyar ve Yunanistan'a 2,8 milyar euro malî yardımda bulunmuştur. Avrupa Birliği malî kaynaklarına ek olarak, tam üyeliğinin getirmiş olduğu istikrar ve güven ortamı, söz konusu ülkelerin ekonomilerine önemli ölçüde ivme kazandırmıştır. Avrupa Birliği üyeliğiyle birlikte İspanya, Portekiz ve Yunanistan'a gelen doğrudan yabancı sermaye yatırımlarında büyük ölçüde artış sağlanmıştır.

Örnek olarak, İspanya'ya son 10 yıllık süre içinde yıllık ortalama 10 milyar ABD Doları doğrudan yabancı sermaye yatırımı yapılmıştır. Söz konusu ülkeler, Avrupa Birliği üyeliğinin sağlamış olduğu olumlu etkiyle ekonomide kazandıkları ivme çerçevesinde millî gelir artışlarında da önemli başarı elde etmişlerdir. İspanya'nın üyelik tarihinde 5 250 ABD Doları olan kişi başı millî geliri 2001 yılında 14 860 ABD Dolarına, Portekiz'in 2 470 dolar olan kişi başı millî geliri 10 670 dolara ulaşmıştır; 1981 yılında AB'ye üye olduğunda kişi başına millî geliri 5 700 dolar olan Yunanistan'ın 2001 de ulaştığı rakam ise 11 780 ABD Dolarıdır.

Aynı dönem içerisinde ülkemizin gösterdiği performansı değerlendirdiğimizde, sonuç pek de olumlu değildir. Türkiye'nin 1981 yılında 1 920 dolar olan kişi başına millî geliri 2001 yılında 2 540, 2002 yılında ise 2 200 dolar seviyesinde gerçekleşmiştir.

AB üyesi ülkeler, son 20 yıl içinde ekonomik gelişmede gösterdikleri performansı, sadece AB'den temin ettikleri malî kaynakları kullanarak sağlamamışlardır; ancak, AB malî yardımlarının ekonominin birçok alanında kullanılmasının yarattığı ivmeyle birlikte, AB üyeliğinin sağlamış olduğu istikrar ve güven ortamı, İspanya, Yunanistan ve Portekiz'in, bugün, gelişmiş birer ülke olmalarında önemli rol oynamıştır. Türkiye, bu süreçte, hak ettiği yardımı alamamış, Avrupa Birliği ise, kendi üzerine düşen edimi eşitlik kuralı çerçevesinde uygulamamıştır.

Bilgilerinize arz ederim.

Teşekkür ederim. (Alkışlar)