Gediz ilçesi gökler beldesinde meydana gelen maden kazasıyla ilgili

ALAETTİN GÜVEN (Kütahya)Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; seçim bölgem Kütahyamızın Gediz İlçesi Gökler Beldesinde, 21 Nisan 2005 tarihinde meydana gelen ve grizu patlaması sonucu 18 çalışanın yaşamını yitirdiği maden kazası üzerinde gündemdışı söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlarken, hepimizi üzüntüye boğan bu elim kazada hayatını kaybeden kardeşlerimize Allah'tan rahmet, kalanlarına sabır ve sağlıklı uzun ömürler diliyorum ve buradan, kazadan sonra taziyeleriyle bizi yalnız bırakmayan, başta Başbakanımıza ve hükümet üyelerimize, anında halkımızın yanında bulunup acımızı paylaşan Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanımız Dr. Hilmi Güler ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanımız Murat Başesgioğlu'na, gerekli kurtarma çalışmalarını başlatan, cenazelerin ocaktan çıkarılması için önlemleri alan ilimiz valisine, jandarma komutanına, il ve ilçe emniyet müdürlerine, araç gereçleriyle yardıma koşan çevre ve Kütahya il ve ilçe belediyelerimize, taziyelerini ileten milletvekili arkadaşlarımıza, şahsım ve ilimiz milletvekilleri ve vatandaşlarımız adına teşekkür ederim.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; çalışmayı en yüce onur bilen bu madencilerimiz de, madencilik sektöründe çalışan diğer arkadaşları gibi, her gün, evlerinden, eşleri ve çocuklarıyla helalleşerek çıkıyorlardı. Onlar, evlerine götürecekleri ekmek parasını kazanmak için madene inerken, evdekiler, her an gelebilecek kötü haberin korkusu içinde beklerlerdi.

21 Nisan Perşembe sabahı, Kütahya'nın Gediz İlçesi Gökler Beldesi sakinleri, Kömür İşletmeleri AŞ'nin 7 numaralı maden ocağında çalışan 10 kişiyi, son kez, işlerine giderken gördüler. Onlar, gökyüzünün mavisinden kömürün karanlığına girdiler; güneşi son kez gördüler, ayı ve yıldızları hiç göremeyeceklerdi. Kiminin baba olmasına iki ay vardı; kimi, iki gün önce yeni eve taşınmıştı; bir diğeri nişanlıydı; birinin emekliliğe hak kazandığı gündü. Madencilerin çocukları, 23 Nisana, ekmeğini toprağın 350 metre derinliğinden çıkaran babaları olmadan girdi. Her gün evine döndüğünde, kömür karasına boyanmış yüzünde sadece yorgun gözlerinin beyaz parlaklığını taşıyan babaları yoktu artık; onların adlarına ve soyadlarına bir de "öksüz" sıfatı eklenmişti.

Sayın Başkanım, değerli milletvekili arkadaşlarım; Kütahyamızın Gediz İlçesinin Gökler Beldesinde yaşanan ve 18 işçinin ölümüne neden olan iş kazası sonrası ortaya dökülen gerçekler, dikkatleri madencilik sektörüne çekmektedir. Türkiye'de çalışma yaşamını düzenleyen ilk yazılı düzenlemelere baktığımızda, maden işçilerinin yaşamlarıyla ilgili olduğunu görürüz. 1865 tarihli Dilaver Paşa Nizamnamesi, Ereğli kömür bölgesinde çalışan işçilerin çalışma koşullarını ve sağlıklarının korunmasını hedefleyen hükümler de içermiş; 1869 tarihli Maadin Nizamnamesi ise, Dilaver Paşa Nizamnamesinden bir adım öteye giderek, maden işçilerinin sağlıklarının korunması için bazı zorunlu kurallar getirmiştir. 1869'dan 2005'e geldik, aradan tam 136 yıl geçti. Dile kolay, 136 yıl... Bir asırdan daha uzun bir süre. Kütahya'nın Gediz İlçesinde maden kazasında ölen işçilerin yaşamları gazetelerin birinci sayfalarını süslüyor. Maden işçileri, sadece Gediz'de değil; gidin Zonguldak'a, Bolu'ya, Ermenek'e, Çorum'a, kısaca, madencilik yapılan herhangi bir bölgede, 136 yılda, maden işçilerinin çalışma koşullarında bir adım ilerleme sağlanamamış olduğu gerçeğiyle yüz yüze gelirsiniz.

Çalışma Bakanlığı iş müfettişlerinin ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının tespitlerine göre, denetlenen 772 yeraltı ve yerüstü kömür endüstriyel maden ile taş ve mermer ocağında, 469 işyerinde işçilerin sağlık raporları tutulmuyor...

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

BAŞKANBuyurun, tamamlayın efendim.

ALAETTİN GÜVEN (Devamla)...Ağır ve Tehlikeli İşler Yönetmeliği uygulanmıyor. 482 işyerinde, düzenli sağlık gözetimleri yapılmıyor. 222 işyerinde, işkoşullarına ilişkin eğitim verilmediği tespit ediliyor. Raporlara göre, 202 işyerinde, iş makinesi operatörlerinin ehliyeti yok. 202 madende, işçilere, çelik burunlu ayakkabı, baret, toz maskesi verilmemiş ve kişisel koruyucu malzeme kullanımı yetersiz. 122 madende, işçiler, ocağa maskesiz giriyor. 59 işletmede, yangın ve patlama tehlikesi bulunan ortamlarda sigara içiliyor.

Değerli arkadaşlarım, burada bir işverenin anlattığı şu -sigaraya dikkatinizi çekerek, konuya da dikkatinizi celbetmek için söylüyorum- işveren diyor ki: "Ocağa giren, denetimlerde, işçi, ekmeğin arasına çakmağını ve sigarasını da koyup öyle giriyor." Öyleyse, eğitim, eğitim, eğitim... Eğitim önemli.

Sayın Başkan, değerli milletvekili arkadaşlarım; madencilik sektöründe, Gediz İlçemiz Gökler Beldemizde grizu patlaması sonucu oluşan elim...