Plan ve Bütçe Komisyonu toplantısındaki konuşma

ALİ GÖKÇEK (İstanbul)Teşekkürler Sayın Başkan.

Sayın Bakan, değerli bürokratlar; Meclisimize hoş geldiniz.

Konuşmama geçmeden önce, Türk gençliğini, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceğinin en büyük gücü ve bağımsızlığın temel güvencesi olarak gören kurucumuz ve kurtarıcımız Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ü vefatının 88'inci yıl dönümünde saygı, sevgi, minnet ve özlemle anıyorum ancak ne yazık ki Atatürk'ün "Bütün ümidim gençliktedir." sözleriyle onurlandırdığı gençler günümüzde büyük bir ümitsizlik ve mutsuzluk girdabında âdeta yaşama savaşı veriyor. Gençlerin çok büyük talepleri yok aslında: Beslenmek, barınmak, okumak, her gün ölüm tehlikesi yaşamadığı bir işte çalışmak, evlenip aile kurabilmek, istediği bir kitabı alıp istediği bir filme, konsere gidebilmek. Yani gençlere çok gördüğünüz talepleri atla deve değil Sayın Bakan, bunlar.

Bakanlığın bütçe teklifi ne kadar 399,7 milyar lira, merkezî bütçeden aldığı pay yüzde 1,5 bile değil. Peki, biz bu yıl ne kadar faiz ödeyeceğiz? Bakanlık bütçesinin tam 10 katını, 3 trilyon 975 milyar lira. Yani bu ülkede gençler ayırdığınız her 1 lira kaynağa karşılık onlara bıraktınız borçluların sadece faizi bile 10 lira. İşte, bu sizin tercihiniz ve sizin tercihlerinizin bedelini bu ülkede ne yazık ki gençler ödüyor. Siz istiyorsunuz ki gençler hiçbir şeyi talep etmeden var güçleriyle ilikleri, kemikleri sömürülene denk geleceksizlik içinde çalışsın, didinsin; kayıt dışı bir şekilde asgari ücrete talim etsin; evlensin, en az 3 çocuk yapıp doğurganlık hızını artırsın, bir yandan da faiz lobilerinin gözünü doyursun. Türkiye'de 18-24 yaş aralığında ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin oranı hepimiz ezberledik yüzde 30,9; OECD'de ise bu oran yüzde 14'lerde. Her fırsatta vurguluyorum, kadınlarda durum daha da kötü ve oran yüzde 43. Yani neredeyse her 2 genç kadından 1'i evde hayatın dışında. Buna ne denir ki? Yani herhâlde bir ülkenin kendi geleceği için verdiği en büyük zarardır. Aileleri çocuğunu okutmak için borçlanıyor, çocuk diplomayı alıyor ama üniversitenin kapısında onu kara bir işsizlik bekliyor çünkü yeni mezundan tecrübe isteyen, staj yaptırdığına para vermek istemeyen bir düzen var ve sizin Bakanlığınızın bütçesi de bu makus kaderi değiştirecek hiçbir öneri içermiyor. Mesela, ücretli staj için bütçenizde ayrılmış bir kaynak var mı? Yok.

Diğer bir konu, düzeltemediğiniz yurtlar. 1 milyonu aşkın yurt kapasitesiyle övünüyorsunuz ama sizin verilere göre bile 12 binden fazla öğrenci yerleşememiş. Bir de asıl problem tabii, bu insanların nasıl kaldığı? Yurt kapasitelerini, yatak sayılarını nasıl artırdığınızı biliyoruz. Peki, "Yurtlarda gençler insanca yaşayabiliyor mu, güvenli ve yeterli gıda tüketebiliyor mu, faydalanabileceği sosyal faaliyetler var mı?" derseniz, cevap, ne yazık ki, yine hayır. Gençliğimizi tehdit eden en büyük tehlikelerden biri de madde ve kumar bağımlılığı. Uyuşturucu kullanım yaşı ortaokul yaşlarına düştü, dijital kumar aileleri dağıtıyor, gençleri mahvediyor ama hâlâ her gün telefonlara defalarca gönderilen "freespin", bonus mesajlarla bile çözüm bulmuş değilsiniz. Geçtim yasa dışı kumarı, Millî Piyangonun kendi sitesi defalarca söylememize rağmen hâlâ kumar oynatıyor, buna bile müdahale edemediniz. Bakın, 2025 raporu var elimde, 30 yaş 160 insanımızı uyuşturucudan kaybetmişiz, 6'sı 18 yaşından küçük. Peki, Bakanlığınızın bu devasa toplumsal felaketle mücadeleye ayırdığı bütçe ne kadar? Bağımlılıkla mücadele programına ayrılan pay Bakanlığın toplam bütçesinin binde 1'i bile değil. 73 milyon ayırmışsınız ya! Ya, sizin dolandırıcı bir bakanınız bile fonlara tek seferde 160 milyon lira bastı ama siz, koca bir Bakanlık bağımlılıkla mücadele için sadece 73 milyon lira ayırdınız. Yani el insaf Sayın Bakan! Gençler sizden lütuf değil hakkı olanı istiyor ama asıl ne istediklerini sorarsanız bir an önce istifa etmenizi ve bu kara düzeni sonlandırmayı istiyor.

Teşekkür ediyorum Sayın Başkanım.