Arsa ofisi kanunu ve toplu konut kan.değ.yap.hk.kan.tas. (ss. 700 )

AK PARTİ GRUBU ADINA ALİ OSMAN SALİ (Balıkesir)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Arsa Ofisi Kanunu ve Toplu Konut Kanununda Değişiklik Yapılması ile Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün Kaldırılması Hakkında Kanun Tasarısıyla ilgili olarak, AK Parti Grubu adına huzurlarınızdayım; hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; kamu hizmetlerinin etkin, verimli ve tasarruf ilkeleri çerçevesinde yürütülmesi, kurumların teşkilat yapısı ile fonksiyonlarının, kamu yönetiminin bünye ve bütünlüğü zedelenmeden, değişen ve gelişen ihtiyaçlar doğrultusunda yenilenmesine bağlıdır.

Ülkemizde, kamu yönetiminin yeniden düzenlenmesi ve yönetime dahil birimlerin kuruluş ve görevleriyle kullandıkları idarî metotların, kamu hizmetlerinin en etkin ve verimli biçimde, tasarruf ilkeleri gözönünde bulundurularak iyileştirilmesi yönünde adımlar atılması bir zorunluluk haline gelmiştir.

Bu ihtiyaçlar çerçevesinde, 1990'lı yıllardan beri sürdürülen kamu yönetiminin yeniden yapılandırılması çalışmalarında genel yaklaşım, kamu yönetiminde verimlilik, etkinlik ve tutumluluğun, dolayısıyla da performansın artırılması, kamu kurum ve kuruluşlarının görev ve teşkilat yapıları arasında uyum sağlanarak halkın ihtiyaçlarını ve beklentilerini karşılayan bir kamu idaresi ve anlayışının oluşturulması olmuştur.

(x) 700 S. Sayılı Basmayazı tutanağa eklidir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında, kamu yönetiminde, insan kaynaklarında, yönetsel ilkeleri ve işleyişi de içine alan bütüncül, köklü ve kalıcı bir değişim ihtiyacının devam ettiği; bu çerçevede, kamu kuruluşlarının amaçlarında, görevlerinde, görevlerin bölüşümünde, teşkilat yapısında, personel sisteminde, kaynaklarında ve bunların kullanılış biçiminde, halkla ilişkiler sisteminde, mevcut aksaklıkların ve eksikliklerin giderilmesinin, Türk idarî sisteminin öncelikli gündem konusunu oluşturduğu ifade edilmiştir.

1980'den sonra merkezî yönetimin görevlerindeki oransal artış, sistemin birçok noktada tıkanmasına ve işleme bozukluklarına yol açmış, görevlerin merkez, taşra ve yerel yönetimler arasında ölçülü dağılımı yeterince sağlıklı biçimde gerçekleştirilememiştir.

Halka dönük bir yönetim anlayışının yerleştirilmesi ve devletin teşkilat yapısının fonksiyonel hale getirilmesi, kamu kurum ve kuruluşlarında görev, yetki ve sorumluluk dengesinin iyi kurulması amacıyla, program ve planlarda kamu hizmetlerinin etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesi doğrultusunda, teşkilatların sayı ve ölçeklerinin belirlenmesi, bu teşkilatların görevlerinin yeniden tanımlanması, merkezî yönetimdeki işlevini tamamlamış kuruluşların tasfiye edilmesi ve aynı görevleri yerine getiren birimlerin birleştirilerek, kuruluşiçi hiyerarşik kademelerin azaltılmasına yönelik düzenlemeler yapılması anahedefler arasında yer almıştır.

Diğer yandan, 59 uncu hükümet programında, devlette genel kurumsal gözden geçirme çalışması yapılması öngörülmüştür. Bu çerçevede, kamu hizmetlerinin, etkin, verimli ve tasarruf ilkeleri çerçevesinde yerine getirilmesini sağlamak ve yetki karmaşasını önlemek amacıyla, 31.7.2003 tarihli ve 4966 sayılı Kanun ile 4698 sayılı Kanunla kurulan Konut Müsteşarlığı kaldırılmıştır. Ancak, konut ve arsa üretimi alanında kamu arazilerinin değerlendirilmesi Millî Emlak Genel Müdürlüğünün, arsa üretimi Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün, konut üretimi, kredilendirilmesi ve finansmanı Toplu Konut İdaresi Başkanlığının, gecekonduyla mücadele belediyelerin, Bayındırlık ve İskân Bakanlığının ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının görev alanındadır.

Görüldüğü gibi, kamu kurum ve kuruluşları arasında görev paylaşım yelpazesi oldukça geniştir. Özellikle, arsa üretim süreci ve konut sunumu ayrı ayrı kurumların yetkisinde olduğu için, günümüzdeki dinamik yapılanma ihtiyacının gerektirdiği koordinasyon ve hızlı hareket etme sorunu ortaya çıkmaktadır.

Değerli milletvekilleri, günümüzde, özellikle ülkemiz gibi gelişmekte olan ülkelerin karşı karşıya kaldıkları sorunların en önemlilerinden biri, konut ve plansız kentleşme sorunudur. Konut ve plansız kentleşme sorununu ortaya çıkaran nedenler arasında, nüfus artışı ve göç ile hızlı ve plansız kentleşmenin yanı sıra, arsa üretiminin yetersizliği ve arsaların konut üretim sürecine etkili bir şekilde kanalize edilememesi yer almaktadır. Örneğin, 1950'li yıllardan beri kentsel arsa üretimiyle ucuz konut arzının etkili bir şekilde yapılamaması nedeniyle, bugün, şehirlerimiz çevresinde çarpık yapılaşma meydana gelmiştir. Bunun nedenleri arasında, finansman yetersizliği, yüksek maliyet ve altyapı yetersizliği gibi sorunların yanında, arsa ve konut üretiminin her bir evresinin ayrı bir kurumun yetkisinde olması, koordinasyon eksikliği ve hızlı ve etkili hareket edememe sorunu da yer almaktadır. Bu nedenle, konut alanında 31.7.2003 tarihli ve 4966 sayılı Kanunla başlayan yeniden yapılanma çalışması, 1969 tarihinde 1164 sayılı Kanunla kurulan Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün sadece teşkilatı kapatılarak, görev ve yetkilerinin Toplu Konut İdaresine devredilmesini öngören (1/917) esas numaralı bu tasarıyla devam etmektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün kurulduğu 1969 yılından bugüne kadar, kamulaştırma ve devralma yoluyla 302 000 000 metrekare alanı mülkiyetine geçirmiş, bu alanın 238 000 000 metrekarelik kısmını ihtiyaç sahibi sektörlere devretmiş ve sonunda, mülkiyetinde yaklaşık 64 000 000 metrekarelik arsa stoku kalmıştır.

Bilindiği üzere, konut üretimine etki eden faktörler arasında arsa üretimi büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde, kullanılabilir arazi stokunun yaklaşık yüzde 50-55'i, hâlâ, kamu kesiminin elindedir. Konut üretimi için çok önemli olan bu girdinin arsaya dönüştürülüp değişik modellerle konut üretimine sunulması, konut maliyetlerini ciddî ölçüde aşağıya çekecek ve konut edinmenin kolaylaştırılmasına zemin hazırlamış olacaktır.

Ülkemizde toplu konut maliyeti içinde arsa maliyeti yüzde 50 ile yüzde 60 arasındadır. Halbuki, bu oran, arazi stokunun sınırlı olduğu gelişmiş ülkelerde dahi yüzde 20-30 düzeyindedir. Arsanın, konut maliyetinin yüzde 50-60'ını oluşturduğu bir ortamda, bu mevcut kaynağın inşaat sektörüne, ekonomiye ve konut ihtiyacı içinde olanlara kazandırılması gerekmektedir.

Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünce, arsaların yüzde 38'i konut sektörüne, yüzde 49'u da sanayi sektörüne tahsis edilmiştir. Görüldüğü gibi, arsa ve konut arz süreci birbirinden ayrılmaz bütünün iki parçasıdır.

Sayın milletvekilleri, gündemimizdeki söz konusu tasarıyla, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğüne ait tasfiye edilen döner sermaye işletmesi nakit varlıklarının 5003 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünce Yapılacak Bölünmüş Yol İnşasında Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Kanunda belirtilen amaçlar doğrultusunda kullanılmak üzere Karayolları Genel Müdürlüğü hesaplarına aktarılmasına; Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün, mevcut hizmet binaları ile diğer binaların bulunduğu taşınmazların Bayındırlık ve İskân Bakanlığına tahsis edilmesine ve Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünün, bunların dışında kalan tüm varlıkları, hakları, yükümlülükleri ve her türlü taşınmazlarının Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilmesine yönelik düzenlemeler yapılmış, Arsa Ofisi Kanununun adı "Arsa Üretimi ve Değerlendirilmesi Hakkında Kanun" olarak değiştirilmiş ve Kanundaki görevler, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına verilmiş, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü, teşkilatıyla birlikte kaldırılmıştır.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; ayrıca, tasarıda, Arsa Ofisi Genel Müdürlüğünde görev yapan personelin kadrolarıyla birlikte Bayındırlık ve İskân Bakanlığına devredilmesine, köy mimarîsinin geliştirilmesine, gecekondu alanlarının dönüşümüne, tarihî doku ve yöresel mimarinin korunup yenilenmesine yönelik olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığının doğrudan uygulamalar yapmasına imkân sağlanmasına, Toplu Konut İdaresi Başkanlığının yürüteceği inşaat faaliyetlerinde İmar Kanununun 26 ncı maddesinde diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tanınan inşaat ruhsatı bakımından öngörülen kolaylaştırıcı ve hızlandırıcı hususlardan yararlanmasına yönelik olarak düzenlemelere yer verilmiştir.

Plan ve Bütçe Komisyonunda yapılan çalışmalarla, tasarının teknik düzeltmeleriyle birlikte, özellikle personelin hak kaybına uğramaması için gerekli düzenlemeler yapılmış ve bu çerçevede yetişmiş personelin Bayındırlık ve İskân Bakanlığında, durumlarına uygun işlerde değerlendirilmesine imkân sağlanmıştır.

Tasarının kanunlaşması halinde, kamu hizmetlerinin etkin ve verimli yürütülmesi için görev mükerrerliklerinin ve yetki karmaşasının önlenmesi yönünden önemli bir adım atılmış ve böylece, ucuz arsa ve konut üretiminin sağlanmasına yönelik çabaların tek bir elden yürütülmesinin sağlanmış olacağı, ucuz arsa üretimi ile konut maliyetinin düşeceği, dargelirli vatandaşlarımızın konut edinmesinin kolaylaşacağı, atıl durumdaki kamu arazilerinin değerlendirilerek ülke ekonomisine kazandırılacağı düşünülmektedir.

Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; özetle ve sonuç olarak, altını kalın çizgilerle çizmemiz gerekirse, tasarıyla Arsa Ofisi Genel Müdürlüğü teşkilatı kaldırılarak;

1- Arsa üretimi görevi Toplu Konut İdaresi Başkanlığına,

2- Personeli, Bayındırlık ve İskân Bakanlığına,

3- Nakit varlıkları, Karayolları Genel Müdürlüğüne,

4- Binaları, Bayındırlık ve İskân Bakanlığına,

5- Diğer varlık, hak, yükümlülük ve taşınmazları ise Toplu Konut İdaresi Başkanlığına aktarılmakta; arsa ve konut üretimi görevi tek elde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığında toplanmaktadır.

Neticede, teşkilat kaldırılmakta, fonksiyonlar, personel ve varlıklar diğer kamu kurum ve kuruluşlarına aktarılmaktadır.

Kanunun hayırlı olması dileğiyle, Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum. (AK Parti sıralarından alkışlar)