İçeriğe atla

23. DÖNEM · 550 SANDALYE

Ara
GENEL KURUL · 62. BİRLEŞİM · ÇARŞAMBA

Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.610)

Ali Rıza Öztürk

Mersin Milletvekili · CHP

Genel Kurul, 62. Birleşim · 5. yasama yılı · 9 Şubat 2011 · 468 kelime · yaklaşık 2 dakikalık okuma

Kaynak göster

Ali Rıza Öztürk (CHP), 9 Şubat 2011 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 62. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: BAZI KANUNLARDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TASARISI HAKKINDA (S.S.610)); konuşma 468 kelime.

Ali Rıza Öztürk (CHP, Mersin). “Bazı kanunlarda değişiklik yapılmasına dair kanun tasarısı hakkında (s.s.610)”. TBMM Genel Kurulu, 62. Birleşim tutanağı, 9 Şubat 2011. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/ali-riza-ozturk-23-2011-02-09-bazi-kanunlarda-degisiklik-yapilmasina-dair-kanun-tasarisi-hakkinda-s-3 (erişim: 29 Ekim 2026).

Sade metin (Markdown) →

Konuşmanın tam metni

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; görüşülmekte olan kanun tasarısıyla ilgili verdiğimiz önergede Cumhuriyet Halk Partisi Grubu adına söz aldım. Hepinizi saygıyla selamlıyorum.

Değerli milletvekilleri, bu kanun tasarısının görüşülmesi sırasında, bir kanun yapılırken uyulması gereken prosedüre uyulmadığını, daha önceki konuşmalarımda söylemiştim. Adalet Komisyonundaki görüşmeler sırasında da milletvekillerinin sözlerinin kesildiğini, önerge verme haklarının engellendiğini belirtmiştim ve Cumhuriyet Halk Partisi milletvekillerinin kurumsal olarak istifasından sonra, Adalet Komisyonunun faaliyetini devam ettirmemesi gerektiğini belirtmiştim çünkü komisyonun varlığı, siyasi partilerin varlığıyla bağlıdır.

Anayasa’mızda, yasa tasarı ve tekliflerinin nasıl görüşüleceği açıkça belirtilmiştir. Madde 88’de, bunun İç Tüzük’le belirleneceği belirtilmiş ancak bu yetki devri sınırlandırılmış. 1982 Anayasası’nın 88’inci maddesinin gerekçesi, 1961 Anayasası’nın 85’inci maddesinin gerekçesine atıfta bulunmuş ve siyasi grupların Meclis çalışmalarının temel unsurları olarak çalışmalara katılmaları gerektiği vurgulanmıştır.

Anayasa koyucunun amacı, siyasal parti gruplarının her birinin, komisyonlar da dâhil, tüm Meclis çalışmalarına temel öge olarak katılmalarını sağlamaktır. İktidar-muhalefet ayrımı yapılmadan, her siyasal parti grubunun komisyon ve Meclis çalışmalarına katılması, komisyonların varlık koşuludur. Bir siyasal parti grubunun komisyondan çekilmesi komisyonun oluşumunu sona erdirir ve komisyon Genel Kurulda yeni bir seçimle siyasal parti grup eksiği giderilip yeniden varlık kazanmadan çalışamaz, görev yapamaz. Nitekim, Anayasa Mahkemesi, 1970/26 esas sayılı Karar’ında Meclisin tüm çalışmalarına mutlaka tüm siyasal partilerin katılması gerektiğini vurgulamıştır. Böyle bir katılma olmazsa komisyonun kuruluşunun Anayasa’nın 85’inci maddesindeki ilkeye aykırı düşeceği açıkça belirtilmiştir. Yüksek mahkeme kararına göre, bir siyasal parti grubunun komisyondan istifa ederek çekilmesi, kendi kontenjanını boşaltması komisyonu hukuksal dayanaktan yoksun kılacak, çalışamaz duruma getirecektir. Çağdaş demokrasiler yönünden baktığımızda da işlevsel anlam yönünden, anayasalar devlet iktidarını sınırlandıran en üst düzeydeki normlardır.

Değerli milletvekilleri, yürütmenin içerisindeki siyasal gücün denetlenmesi ve frenlenmesi amacıyla, Parlamentoda iktidarı ve muhalefetiyle siyasal parti gruplarının tümünün yasama organının tüm çalışmalarına katılması zorunlu kılınmıştır. Çünkü çağdaş demokrasilerde çoğulculuk ilkesi iktidar gücünün sınırlandırılması için muhalefeti önemli kılmış, iktidara da muhalefetin haklarına saygı gösterme, onları koruyup kollama görevi vermiştir.

Muhalefetin elindeki, konuşarak aydınlatma ve uyarma ile, önerge verme araçları, gerek Meclis Genel Kurulunda gerekse komisyonlarda güce dayalı Anayasa aykırılıklarını, toplumu ve siyasal rejimi dönüştürme çabalarını önlemenin en masum ve hukuksal yollarıdır. Komisyonda alınan kararlarla milletvekillerinin konuşma hakkının sınırlandırılmasının, önerge verme hakkının sınırlandırılmasının hiçbir yasal ve hukuksal dayanağı yoktur. Komisyondaki ve Parlamentodaki çoğunluğa dayanılarak kararlar ihdas edilmiş olması Meclis İç Tüzüğü’nün yeni madde ihdası anlamına gelmektedir.

Aslında, Genel Kurul çalışmalarında sınırlandırmanın önlemi çok daha önceden alınmış, Adalet ve Kalkınma Partisi Grup Başkan Vekili Sayın Nurettin Canikli 27 Aralık 2005’te yaptığı konuşmada “Burada kanunları Hükûmet çıkarır, kanunları AKP parti grubu çıkarır. Kanunların çıkarılmasında muhalefetin hiçbir şekilde etkisi olamaz.” demiştir. Bu düşünce bile bu yasama sürecinin nasıl yürütüldüğünün en açık ve somut kanıtıdır değerli milletvekilleri. Burada, komisyonlarda milletvekillerinin konuşma hakkı kısıtlandığı için Cumhuriyet Halk Partisi Grubu olarak…

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)

ALİ RIZA ÖZTÜRK (Devamla)…Komisyondan istifa etmek zorunda kalmamız sonucunda Komisyonun hazırladığı bir metin yoktur, yok hükmündedir, Anayasa’ya aykırıdır. (CHP sıralarından alkışlar)

Metin TBMM tutanağından alındı; ara sözler ve başkanın uyarıları tutanaktaki gibidir. Hata bildir

AYNI GÜN GENEL KURUL’DA

Aynı gün söz alan diğer vekiller

79 konuşma daha · 9 Şubat 2011

79 konuşmanın tamamı →

Bu sayfayı paylaş

X WhatsApp Telegram Facebook