Avrupa organ bağışı günü münasebetiyle

ALİM TUNÇ (Uşak)Sa­yın Baş­kan, sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri; bu­gün, ül­ke­mi­zin göz­den ka­çan önem­li so­run­la­rın­dan bi­ri­si­ne de­ğin­mek is­ti­yo­rum. Or­gan nak­li ve or­gan ba­ğı­şın­dan söz edi­yo­rum. Pek çok in­sa­nı­mı­zın ha­ya­tı­na mal olan, ül­ke­miz eko­no­mi­si için bü­yük yük oluş­tu­ran or­gan ve or­gan ba­ğı­şı.

Ül­ke­miz­de, or­gan ve do­ku nak­li hiz­met­le­ri, 1979 yı­lın­da 2238 sa­yı­lı Or­gan ve Do­ku Alın­ma­sı, Sak­lan­ma­sı ve Nak­li Hak­kın­da­ki Ka­nun­la yü­rü­tül­mek­te­dir. 1 Ha­zi­ran 2000 ta­ri­hin­de de, Or­gan ve Do­ku Nak­li Hiz­met­le­ri Yö­net­me­li­ği yü­rür­lü­ğe gir­miş­tir.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ül­ke­miz­de, şu an­da, di­ya­li­ze gi­ren yak­la­şık 40 bin has­ta var ve bu sa­yı hız­la art­mak­ta­dır. Ka­ra­ci­ğer ve kalp bek­le­yen in­san­la­rı­mız ise ar­tık, bin­ler­le ifa­de edil­mek­te­dir. Ne­re­dey­se her gün, kalp ve­ya ka­ra­ci­ğer bek­le­yen bir has­ta­mı­zı kay­be­di­yo­ruz; çün­kü, on­la­rın bir di­ya­liz ma­ki­ne­si­ne gir­me şans­la­rı da yok. İşin en acı ta­ra­fı, haf­ta­nın üç gü­nü­nü ma­ki­ne­ye bağ­lı ge­çi­ren ve or­gan nak­li ya­pı­lan bi­ri­ne gö­re da­ha az ya­şa­ya­bi­len bu böb­rek has­ta­la­rı­mız ile di­ğer or­gan bek­le­yen has­ta­la­rı­mı­zın, bir or­gan bu­lu­nup ta­kıl­ma­sı ha­lin­de her­han­gi bi­ri­miz ka­dar sağ­lık­lı bir ya­şa­ma ve ha­ya­ta ge­ri dön­me şans­la­rı­nın ol­ma­sı. Baş­ka bir de­yiş­le, bu in­san­la­rı­mı­zı göz gö­re gö­re kay­be­di­yo­ruz. Yüz­ler­ce, bin­ler­ce or­gan top­rak al­tın­da çü­rür­ken, bu in­san­lar te­ker te­ker ölü­yor­lar.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, di­ğer ta­raf­tan, her bir di­ya­liz has­ta­sı­nın dev­le­te beş yıl­lık ma­li­ye­ti 287 bin do­lar ci­va­rın­da. Ya­ni, bir ki­şi için yak­la­şık 300 bin do­lar­lık bir ma­li­yet­ten söz edi­yo­rum. 40 bin has­ta­nın beş yıl­lık ma­li­ye­ti 10 mil­yon do­la­rı geç­mek­te­dir. Bu ra­kam, bu­gün­kü dış bor­cu­mu­zun on­da 1’in­den da­ha faz­la­dır.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, eğer bu has­ta­la­ra or­gan bu­lup ta­ka­bi­lir­sek, yıl­lık 1,5 mil­yon do­lar ci­va­rın­da ka­zan­cı­mız ola­cak­tır. Üs­te­lik, bu ra­kam­lar sa­de­ce böb­rek has­ta­la­rı­mız için ge­çer­li­dir. Ka­ra­ci­ğer ve kalp bek­le­yen has­ta­la­rı­mız da, ye­te­ri ka­dar fi­zi­bi­li­te ya­pıl­ma­dı­ğı için, bu ra­kam­la­ra da­hil de­ğil­dir.

İşin di­ğer bir olum­suz ya­nı da bu ka­dar or­gan bek­le­yen has­ta­nın ol­ma­sı ve ka­dav­ra­dan or­gan kul­la­na­ma­ma ne­de­niy­le, ül­ke­miz­de can­lı ve­ri­ci­li na­kil­le­rin ora­nı­nın çok art­mış ol­ma­sı. Ba­tı­lı ül­ke­ler­de tüm na­kil­le­rin yüz­de 25’ini aş­ma­yan can­lı or­gan ve­ri­ci na­kil­le­ri, ül­ke­miz­de yüz­de 70 ci­va­rın­da. Bu du­rum­da, hem da­ha çok in­sa­nı­mı­zın ha­ya­tı­nı ris­ke atı­yo­ruz hem de or­gan maf­ya­sı söy­len­ti­le­ri­nin önü­nü ala­mı­yo­ruz. Her ne ka­dar, bu it­ham­lar hak et­me­di­ği­miz bo­yut­lar­da ise de, can­lı ve­ri­ci­li na­kil ora­nı­nın yük­sek­li­ği şa­ibe al­tın­da bı­rak­mak­ta­dır.

Tüm bu so­run­lar­dan kur­tul­mak, ye­ni kur­ta­rı­la­cak ha­yat­la­rı kur­tar­mak, ül­ke eko­no­mi­si­ni ra­hat­lat­mak ve ül­ke­mi­zi şa­ibe­den kur­tar­mak için ka­dav­ra or­ga­nı bul­mak zo­run­da­yız. Ye­ni or­gan­la­rı top­rak­ta çü­rüt­mek ye­ri­ne, dün­ya ma­lı­nı dün­ya­da kul­lan­ma­ya de­vam et­me­li­yiz ve in­sa­nı­mı­za yep­ye­ni bir ha­yat su­na­bil­me­nin yol­la­rı­nı ara­ma­lı­yız. Çö­züm çok zor de­ğil, hat­ta, ba­zı ül­ke­le­re da­ha ko­lay bi­le sa­yı­lır, ye­ter ki, ya­pıl­ma­sı ge­re­ken­le­ri bi­le­lim ve ya­pa­lım.

Ko­nuy­la il­gi­li bir araş­tır­ma yap­tı­ğım­da açık­ça gör­düm ki, önü­müz­de­ki prob­lem­ler bek­le­di­ğim­den çok fark­lı. Her şey­den ön­ce, hal­kı­mı­zın bu ko­nu­da eği­tim­siz­li­ği, dinî ba­kış açı­la­rı­nın olum­suz et­ki­le­ri gi­bi ma­sal­la­rın as­lı ol­ma­dı­ğı açık bir şe­kil­de or­ta­da. Ya­pıl­mış ça­lış­ma­lar­da, ül­ke­miz­de or­gan ba­ğış ora­nı yüz­de 35 ile 45 ora­nın­da, yer yer yüz­de 60’la­ra çı­ka­bil­di­ği gö­rül­mek­te­dir. Bu oran­lar, Ba­tı­lı ül­ke­le­rin al­tın­da de­ğil, hat­ta yer yer üze­rin­de­dir.

Bu ka­dar gü­ven­siz­lik or­ta­mı için­de bi­le in­san­la­rı­mı­zın bu den­li yük­sek oran­da or­gan ba­ğış­lı­yor ol­ma­sı, zan­ne­dil­di­ği­nin ter­si­ne, kül­tü­rü­müz ve di­ni­mi­zin olum­lu et­ki­le­ri­nin gös­ter­ge­le­ri­dir. De­ğer­li ar­ka­daş­lar, çün­kü “Bir in­sa­nı öl­dü­ren tüm in­san­lı­ğı öl­dür­müş gi­bi olur, kim de onu ya­şa­tır­sa, tüm in­san­lı­ğı ya­şat­mış gi­bi olur.” Ma­ide Su­re­si 32’nci ayet ve di­ğer ta­raf­tan “in­sa­nı ya­şat ki dev­let ya­şa­sın” fel­se­fe­siy­le… Bu ne­den­le de, bi­zim hal­kı­mız, or­gan ba­ğı­şın­da ge­liş­miş ül­ke­ler­den ge­ri de­ğil, bi­la­kis on­lar­dan da­ha faz­la­dır.

(Mik­ro­fon oto­ma­tik ci­haz ta­ra­fın­dan ka­pa­tıl­dı)

ALİ RI­ZA BO­DUR (İz­mir) – Par­la­men­to­da dinî re­fe­rans ve­ri­lir mi?!

BAŞ­KAN – Bu­yu­run efen­dim.