Organ nakli konusunda

ALİM TUNÇ (Uşak)Sa­yın Baş­kan, sa­yın mil­let­ve­kil­le­ri; Dün­ya Kan­ser Haf­ta­sı ve or­gan ba­ğı­şı hak­kın­da gün­dem dı­şı söz al­mış bu­lu­nu­yo­rum, Yü­ce Mec­li­si say­gıy­la se­lam­lı­yo­rum.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, 2020'li yıl­lar­da, dün­ya­da, her yıl 20 mil­yon ye­ni kan­ser va­ka­sı­nın or­ta­ya çı­ka­ca­ğı bil­di­ri­li­yor. Bu va­ka­la­rın yüz­de 75'inin ge­liş­mek­te olan ve az ge­liş­miş ül­ke­ler­de çı­ka­cak ol­ma­sı, da­ha baş­ka bir önem arz edi­yor.

Tür­ki­ye'de, sa­de­ce kan­ser ilaç­la­rı­nın yan et­ki­le­ri­ni or­ta­dan kal­dır­mak için her ay 1,5 mil­yon do­lar pa­ra har­can­mak­ta.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, kan­se­rin eko­no­mik bo­yu­tu çok yük­sek­tir. Te­da­vi ilaç­la­rı­nın ço­ğu­nu it­hal edi­yo­ruz. Eko­no­mik bo­yu­tu, sos­yal bo­yu­tu, sağ­lık bo­yu­tu, her bir bo­yu­tu bü­yük, önem­li so­run­la­rı or­ta­ya çı­ka­ran bir has­ta­lık kan­ser. Bu ne­den­le, Sağ­lık Ba­kan­lı­ğı­mız, kan­se­ri ön­le­mek ve er­ken ta­nı­yı sağ­la­mak için KE­TEM kı­salt­ma­sıy­la, Kan­se­ri Er­ken Ta­nı ve Teş­his Te­da­vi Mer­kez­le­ri oluş­tur­muş ve bu­nu Tür­ki­ye'nin 48 ilin­de şu an­da ger­çek­leş­tir­miş bu­lun­mak­ta­dır. İn­şal­lah, bü­tün il­le­ri­miz­de ger­çek­leş­tir­dik­ten son­ra, bu önem­li has­ta­lı­ğın or­ta­dan kal­dı­rıl­ma­sı bel­ki müm­kün de­ğil; ama, er­ken ta­nı yön­te­miy­le de önem­li öl­çü­de en­gel­len­me­si ve eko­no­mik bo­yut­la­rı­nın azal­tıl­ma­sı, sos­yal bo­yut­la­rı­nın azal­tıl­ma­sı müm­kün ola­bi­lir.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ta­bii ki, sa­de­ce Sağ­lık Ba­kan­lı­ğı­nın de­ğil, tüm si­vil top­lum ku­ru­luş­la­rı­nın, il­gi­li ku­rum ve ku­ru­luş­la­rın ve özel­lik­le de med­ya ve ba­sı­nın önem­li kat­kı­la­rıy­la bu er­ken ta­nı ve te­da­vi­de top­lu­mun bi­linç­len­me­si sağ­la­na­bi­le­cek­tir. O ne­den­le de, bu ku­ru­luş­la­ra da önem­li gö­rev­ler düş­mek­te­dir.

Bu kan­se­rin en önem­li ne­den­le­rin­den ba­zı­la­rı­nı ben si­ze be­lirt­mek is­ti­yo­rum, on­dan son­ra da, önem­li olan or­gan ba­ğı­şıy­la il­gi­li de bil­gi­ler ver­mek is­ti­yo­rum.

Kan­se­rin önem­li ne­den­le­ri ara­sın­da, bes­len­me şek­li, tü­tün ve al­kol kul­lan­ma, ge­ne­tik ya­pı, vi­rüs­ler ve en­fek­si­yon­lar, rad­yas­yo­na ma­ruz kal­ma, hor­mon­lar, za­rar­lı alış­kan­lık­lar, çev­re fak­tör­le­ri, fi­zik­sel ak­ti­vi­te­siz­lik ve ilaç­lar sa­yı­la­bi­lir. Ta­bii, bun­da önem­li ola­rak si­ga­ra­yı ön pla­na çı­kar­ma­mız ge­re­kir. Her on üç sa­ni­ye­de 1 in­san si­ga­ra­dan dün­ya­da öl­mek­te. Bu, dün­ya Sağ­lık Ör­gü­tü­nün ve­ri­si ve ak­ci­ğer kan­se­ri­nin de en önem­li ne­de­ni si­ga­ra.

Yi­ne, ha­nım­lar­da bi­rin­ci sı­ra­da me­me kan­ser­le­ri yer al­mak­ta ve bun­lar­da da, son yıl­lar­da ka­dın­lar­da ar­tan si­ga­ra ba­ğım­lı­lı­ğı da kan­ser risk­le­ri­ni ar­tır­mak­ta­dır.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ben, bu­gün, özel­lik­le bir ko­nu üze­rin­de da­ha dur­mak is­ti­yo­rum: Bu da, pek çok in­sa­nı­mı­zın ha­ya­tı­na mal olan, ül­ke­mi­zin eko­no­mi­si için de bü­yük yük oluş­tu­ran, yi­ne, or­gan nak­li ve or­gan ba­ğı­şı. Şu an­da ül­ke­miz­de di­ya­li­ze gi­ren yak­la­şık 40 bin ci­va­rın­da kro­nik böb­rek yet­mez­li­ği olan has­ta bu­lun­mak­ta­dır.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ka­ra­ci­ğer ve böb­rek bek­le­yen 1.000'li ra­kam­la­ra ula­şan has­ta­la­rı­mız var. Ya­ni, de­mek olu­yor ki, her gün 1 ki­şi ka­ra­ci­ğer ya da kalp bek­ler­ken öl­mek­te. Ta­bii ki, böb­rek has­ta­la­rı­mı­zın -haf­ta­da üç gün ya da iki gün- haf­ta­nın be­lir­li gün­le­ri bir ma­ki­ne­ye bağ­lan­ma şans­la­rı var.

Bu­nun eko­no­mik bo­yu­tu­na ba­kar­sak de­ğer­li ar­ka­daş­lar, her has­ta­nın beş yıl­lık ma­li­ye­ti 300 bin do­lar ci­va­rın­da. Bu da, yak­la­şık, beş yıl­da, 40 bin has­ta dü­şü­nül­dü­ğün­de, 10 mil­yon do­la­rı bu­lu­yor.

De­ğer­li ar­ka­daş­lar, ül­ke­miz­de or­gan ba­ğı­şı ve or­gan nak­liy­le il­gi­li her­han­gi bir eği­tim so­ru­nu, her­han­gi bir kül­tür so­ru­nu da bu­lun­ma­mak­ta­dır. Çün­kü "İn­sa­nı ya­şat ki dev­let ya­şa­sın." an­la­yı­şı ve "Bir in­sa­nı öl­dü­ren bü­tün in­san­lı­ğı öl­dür­müş gi­bi olur. Bir in­sa­nı da ya­şa­tan bü­tün in­san­lı­ğı ya­şat­mış olur." din gö­rü­şü­ne ve kül­tü­rü­ne sa­hip bir mil­le­tiz. O ne­den­le de, ül­ke­miz­de or­gan ba­ğı­şın­da, nor­mal­de, can­lı do­nör ola­rak her­han­gi bir sı­kın­tı bu­lun­ma­mak­ta­dır. Asıl, ka­dav­ra­dan or­gan ba­ğı­şıy­la il­gi­li sı­kın­tı oluş­mak­ta­dır. Bu sı­kın­tı­nın da, bu ka­dar, so­run­la­ra du­yar­lı olan mil­le­ti­mi­ze rağ­men…

(Mik­ro­fon oto­ma­tik ci­haz ta­ra­fın­dan ka­pa­tıl­dı)

BAŞ­KAN - Sa­yın Tunç bu­yu­run.