Serbest bölgeler kanununda değişiklik yapılması hakkında (s.s.446)

BEHİÇ ÇELİK (Mersin)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ben de 446 sıra sayılı serbest bölgelerle ilgili kanun teklifi üzerinde şahsım adına konuşma yapmak üzere söz almış bulunuyorum. Bu vesileyle yüce heyetinizi saygılarımla selamlıyorum.

Serbest bölgeler konuşulurken, tabii, Türkiye'nin en önemli serbest bölgelerinin belki başında gelen Mersin Serbest Bölgesi üzerinde ben de görüşlerimi arz etmek isterim.

Mersin, birçok verilere göre Türkiye'nin 8’inci büyük ili olarak Serbest Bölgesini fevkalade önemsemekte ve Serbest Bölgenin, ilin ve Çukurova’nın ekonomik ve sosyal gelişimine büyük katkı sağlayacağını, özellikle vurgulamak isterim. Ancak bu böyle olmamakta, Serbest Bölgeyle ilgili sorunlar ne yazık ki kesinlikle çözülememiştir bugüne kadar. Daha önce yine Mersin Milletvekili olan ve Bakanlık yapan iktidar partisi milletvekili Sayın Tüzmen’in, serbest bölge kullanıcılarının kendisine müteaddit defalar konuyu izah etmesine rağmen, çözememiş olmaları maalesef Mersin’in acı bir gerçeğidir.

3 Ocak 1987 tarihinde kurulduğu günden bugüne kadar Mersin’de firma sayısı 2003 yılında 700 civarındayken, bugün 500’ün altına kadar inmiş, bir ara 10 binlere çıkan istihdam kapasitesi bugün 5 binin altına kadar düşmüştür. Bu, Serbest Bölgenin yüzde 50’den fazla oranda gerileme içerisinde olduğunun verisidir.

Geçen yıl çıkarılan 5810 sayılı Yasa’da, yasa içeriğinde de ifade etmiştik, o zaman demiştik ki: “Mersin Serbest Bölgesinin sorunlarını çözelim.” Nedir bu sorunlar? Gayet basit. Örneğin, çalışanların ücretleriyle ilgili gelir vergisi ve prime esas olmadan bunların çalıştırılması Serbest Bölge kapsamında, kullanıcılara tapularının verilmesi konusu, elektrik ve akaryakıta yapılan aşırı zamların buradaki üretimi büyük ölçekte olumsuz etkilediği ve istihdamın da bu nedenlerle, üretim yapılamaması nedeniyle gerilediği, ruhsat gelirlerinde ve serbest bölge işleticisinden elde edilen gelirlerde yarı yarıya azalma olduğu düşünülerek buna çözüm bulunması gerektiği hususları geçen yıl da 5810 sayılı Yasa çıkarılırken ifade edilmişti.

Bugün, serbest bölgelerde başka bir konu var, özellikle Mersin Serbest Bölgesinde, bu da hassas ürünlerle ilgili. 2002 yılında seçimden sonra -yönetim zafiyetini özellikle vurgulamak isterim- Serbest Bölge yönetimi tümüyle değiştirilmiştir. Yeni yönetim kendisini âdeta “Serbest Bölgenin mutlak hâkimi” şeklinde yorumlamış, ceberut bir yönetim tarzını benimsemiştir. Sonra, bu bir müddet devam etmiş, Bakan değişikliğiyle yeni Bakana uygun, yeniden bir değişiklik yapılarak yine aynı zihniyetle Serbest Bölge götürülmeye çalışılmıştır.

Dış Ticaret Müsteşarlığına bağlı Serbest Bölgeler Genel Müdürlüğü takdir hakkını serbest bölgelerde sınırsız kullanmaktadır ve kamu yararını gözetmemektedir. Bu nedenle, açıklanan “Hassas Ürünler Listesi” âdeta buradaki üreticileri mahkûm etmekte ve hareket edemez, kıpırdayamaz duruma sokmaktadır. Böylece Serbest Bölge bünyesinde alım, satım, depolama bir anlamda yasaklanmaktadır ve tam tersini düşünelim, çevredeki antrepolar için bu geçerli olmamaktadır.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)