Dünya kamuoyunun olası ırak savaşına yaklaşımı hk.
İstanbul Milletvekili · CHP
Genel Kurul, 30. Birleşim · 1. yasama yılı · 4 Şubat 2003 · 530 kelime · yaklaşık 3 dakikalık okuma
Kaynak göster
Bülent Hasan Tanla (CHP), 4 Şubat 2003 tarihinde TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim oturumunda konuştu (gündem: DÜNYA KAMUOYUNUN OLASI IRAK SAVAŞINA YAKLAŞIMI HK.); konuşma 530 kelime.
Bülent Hasan Tanla (CHP, İstanbul). “Dünya kamuoyunun olası ırak savaşına yaklaşımı hk”. TBMM Genel Kurulu, 30. Birleşim tutanağı, 4 Şubat 2003. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/konusma/bulent-hasan-tanla-22-2003-02-04-dunya-kamuoyunun-olasi-irak-savasina-yaklasimi-hk (erişim: 1 Kasım 2026).
Konuşmanın tam metni
BÜLENT HASAN TANLA (İstanbul)Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; olası Irak savaşı konusunda uluslararası GALLUP kuruluşunun gerçekleştirdiği dünya kamuoyu araştırma sonuçlarını sizlerle değerlendirmek ve bu konudaki görüşlerimi açıklamak üzere, gündemdışı söz almış bulunuyorum; hepinizi saygıyla selamlıyorum.
Sonuçlar, Washington'un, dünya kamuoyu savaşını kaybettiğini göstermektedir. Amerika'nın Irak'a karşı tasarladığı askerî harekât gerçekleşirse, hiç kuşkusuz, insanlık tarihine, modern çağın ahlakî, hukukî ve siyasî gerekçesi olmayan bir savaşı olarak geçecektir. Amerika'nın Irak'a olası harekâtının bu olumsuz nitelikleri o denli tartışmasız ve açık ki, dünyadaki birçok devlet ve din adamı, yazar ve düşünür bu çılgınlığa karşı çıkıyor; aynı nedenle, tüm İslam ve Arap dünyası da bu savaşa "hayır" diyor. Daha önemlisi, ocak ayının 20'sinde ünlü GALLUP araştırma kuruluşu tarafından, Arjantin'den Uganda'ya, Belçika'dan Pakistan'a, Avustralya'dan Fransa'ya, Filipinler'den Kenya'ya, İngiltere'ye kadar 5 kıtada 36 ülkede gerçekleştirilen araştırma sonuçlarında yatmaktadır. Bu araştırma sonuçları, ülke halklarının ezici çoğunluğunun bu savaşa karşı çıktığını göstermektedir.
Arkadaşlar, anketin ortaya koyduğu gerçekler şunlardır:
1- Ülke kamuoylarının genel olarak yüzde 50'sinden fazlası, izlenen Amerikan dışpolitikasının kendi ülkelerinin aleyhine olduğu kanaatindedir.
2- Yine aynı ülke kamuoylarının yüzde 60'ından fazlası, önümüzdeki bir ay içinde, Amerika'nın Irak'a karşı kesin bir askerî müdahale gerçekleştireceğine inanmaktadır.
3- Kamuoylarının ortalama yüzde 50'si, Irak'a bir askerî harekâta hiçbir koşulda olumlu bakmadığını, yüzde 30'u ise ancak Birleşmiş Milletler kararından sonra olumlu bakabileceğini ifade etmektedir.
4- Kamuoylarının ortalama yüzde 60'ından fazlası, kendi ülkelerinin, Amerika'nın Irak'a karşı başlattığı harekâtı desteklemediğini; ancak yüzde 25 düzeyinde bir kesimin desteklediğini göstermektedir.
Arkadaşlar, görüleceği üzere, sonuçlara göre, Amerika, hukukî, siyasî ve ahlakî hiçbir dayanağı bulunmayan, haksız bir savaşa odaklanmış tutumuyla, dünyadaki itibarını, demokratik değerlerini ve uygarlığını tehlikeye atmaktadır.
Söz konusu araştırmanın daha çarpıcı biçimde ortaya koyduğu diğer bir husus da, Amerika'nın, savaşı kazansa bile, kamuoyu savaşını dünya nezdinde kaybettiği noktasıdır; yani, Amerika, kamuoyu nezdinde, dünyadaki savaşı kaybetmiş gözükmektedir.
Şimdi, bu durumun nedenlerine bir bakalım: Amerika, sahip olduğu büyük gücün sarhoşluğu ve 11 Eylül saldırısından kaynaklanan öfkesiyle, dünyayı avucunun içindeymiş ve onu kendi keyfine göre şekillendirme hakkına sahipmişçesine hareket ediyor. Washington, bu hareket tarzını, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyinin 1441 sayılı Kararına karşı takındığı tutumla da ortaya koyuyor. Amerika, söz konusu 1441 sayılı Karara ilişkin çalışmalar sırasında, Irak'ın anılan karara uymaması halinde, bu ülkeye karşı otomatik güç kullanılması yetkisini de içermesi için büyük çaba gösterdi; fakat, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi daimî üyeleri böyle bir hükmün kararda yer almasını kabul etmediler. Başkan Bush "ulusa sesleniş" konuşmasında, Amerika'nın 5 Şubatta Güvenlik Konseyini toplantıya davet ettiğini ve ellerinde bu toplantıya sunacakları yeni belgeler olduğunu da bildirdi. Mevcut 1441 sayılı Karardan sonra, Birleşmiş Milletler hukukî meşruiyeti sağlayacak yeni bir karar almadan, Irak'a Amerika tarafından yapılacak bir harekât, gayriahlakî, gayrihukukî ve gayrimeşru olur, insanlık vicdanını derinden yaralar ve tarihe de böyle geçer.
Sayın Başkan, sayın milletvekilleri; savaştan en fazla zarar görecek ülke, Irak'tan sonra Türkiye olacaktır. Savaş, acı demektir. Dünyada güçlü ve zengin ülkeler, her zaman barış ve mutluluk içinde yaşıyorlar; ama, savaşanlar, ölenler ve mutsuzlar ise hep yoksullar ve güçsüzler oluyor. Adalet ve Kalkınma Partili milletvekili arkadaşlarım, Türkiye, bu yanlış oyunun içinde rol almamalıdır. Biz savaş istemiyoruz; şayet, sizler de istemiyorsanız tavrınızı açık ve net olarak ortaya koymalısınız.
RESUL TOSUN (Tokat)İki hafta önce tavrımızı ortaya koyduk Sayın Tanla.
BÜLENT HASAN TANLA (Devamla)"Sürükleniyoruz" söylemiyle sorumluluktan kurtulamazsınız.
(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)
AYNI GÜN GENEL KURUL’DA
Aynı gün söz alan diğer vekiller
15 konuşma daha · 4 Şubat 2003