Konya milletvekili okan öksüz ve 22 arkadaşının, tuz gölündeki kirlenmenin araştırılarak alınması gereken önlemlerin belirlenmesi amacıyla anayasanın 98 inci, içtüzüğün 104 ve 105 inci maddeleri uyarıca bir meclis araştırması açılmasına ilişkin önergesi (10/5)

DEVLET BAKANI VE BAŞBAKAN YARDIMCISI ERTUĞRUL YALÇINBAYIR (Bursa)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Kars Milletvekilimiz Zeki Karabayır'ın, Sarıkamış kayak tesisleri hakkında konuşmasına cevaben söz almış bulunuyorum; hepinize sevgi, saygı, barış ve mutluluk dileklerimi sunuyorum.

Turizm sektörü açısından Kars İlinin özel önemi var. İpekyolu üzerinde bulunan Kars, tarihî ve doğal kaynaklar yönünden oldukça zengin bir potansiyele sahiptir. Ancak, özellikle, kırsal kesimlerde yeterli altyapının olmaması, bu konuda da gelişimi engellemiştir. Kars İli içinde yatırım önceliklerinin sıralanmasında Ani'de ve Kars Kalesi çevresinde yapılacak düzenlemeler birinci sırayı almaktadır.

Sayın milletvekilimizin konuşmasının konusu olan Sarıkamış Kış Sporları Turizm Merkeziyle ilgili şunları arz etmek isterim: Turizm Bakanlığınca turizm merkezi ilan edilerek, turizmin çeşitlendirilmesi ve bütün yıla yaygınlaştırılması ilkesine uygun olarak planlı bir şekilde geliştirilmesi planlanan 13 kış sporları merkezinin en önemli zincirlerinden birisi Uludağ, diğerleri Kartalkaya, Ilgaz, Erciyes, Palandöken ve Sarıkamış'tır.

Sarıkamış kayak merkezine ilişkin 1/25 000 ölçekli çevre düzeni planı 1991'de onaylanmış ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu uyarınca turizm merkezi olarak ilan edilmiştir. Bakanlıkça hazırlanan 1/1 000 ölçekli uygulama imar planı 1991'de belediyece onaylanmış, onaylı planlar, çeşitli derecelerden geçtikten sonra, birinci etap, saatte 1 800 kişi kapasiteyle 1993 yılında ve 2 450 metre uzunluğunda olan ikinci etap ise 1995 yılında tamamlanmıştır; ancak, devam eden yatırımlar için yeterli kaynağın olmaması nedeniyle imar planının revizyonu gerekli görülmüş ve 1/25 000 ölçekli çevre düzeni plan değişikliğiyle 1/1 000 ölçekli nazım imar planı değişikliği Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca 2001'de onaylanmıştır. Söz konusu planlara uygun olarak hazırlanan uygulama imar planı ise 28.8.2001 tarihinde onaylanmış olup, 52 adet turizm tesis alanında 7 800, 28 adet pansiyon alanında 975 olmak üzere 8 775 yatak kapasitesi öngörülmüştür; ayrıca, 2 adet günübirlik tesis alanı planlanmıştır.

İmar uygulaması için 2001 yılı bütçesinden, maalesef, 20 milyar lira Kars Valiliğine gönderilebilmiştir. Bakanlığımızın malî katkısı uygulamanın tüm malî yükünü karşılayacak büyüklükte olmayıp, belediye ve valilikçe katkı sağlanarak, gerçekleştirilmesi beklenmektedir. Bakanlığımız bütçe olanakları çerçevesinde ayrıca katkı sağlanmasına çalışılacaktır.

Bakanlığımızca, Avusturyalı uzmanlarla birlikte Sarıkamış İlçesinin kış turizmi potansiyeli değerlendirilerek, hazırlanan Sarıkamış çevre düzeni planı kapsamında, kar kalitesi açısından dünyanın sayılı potansiyel kayak alanlarına sahip Sarıkamış'ta, Cıbıltepe kayak merkezine ek olarak, potansiyel, Çamurludağ ve Balıklıdağ mevkilerinde de, kayak alanları ve mekanik tesis hatları açısından etüt çalışmalarının yapılması öngörülmektedir. Bu amaçla, yöre yatırımcıları, bu işin uzmanı yabancı yatırım firmalarınca yapılan etüt bedelini üstlenmişler; ancak, ekonomik kriz nedeniyle bugüne kadar gerçekleştirilmesi mümkün olamamıştır. 2634 sayılı Turizmi Teşvik Yasası ve bu yasanın 8 inci maddesine istinaden çıkarılan ve 1983 tarihinde yürürlüğe giren Kamu Arazisinin Turizm Yatırımlarına Tahsisi Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, Kars İli Süphan, Cıbıltepe, Balıklıdağ, Çamurludağ turizm merkezi, çeşitli tarihlerde Resmî Gazete ve bazı günlük gazetelerde ilan edilerek, üç adet kamu arazisi tahsisi kamuya duyurulmuş ve yapılan değerlendirmeler sonucu tahsis işlemleri gerçekleştirilmiştir. Tahsisli üç firmadan biri olan Başkent İnşaat ve Ticaret AŞ yatırımı tamamlayarak, Bakanlığımıza turizm işletme belgesi müracaatında bulunmuş olup, komisyonda üç yıldızlı otele dönüşmesi kararı onaylanmıştır, tesis işletmededir.

Sarıkamış'taki tesislerle ilgili, altyapı durumuna bakıldığında; telesiyej tesisi itibariyle, Sarıkamış kayak merkezinde yer alan telesiyej tesisi iki aşamalı olarak ele alınmıştır. Birinci aşamada, 1 430 metre uzunluğundaki 1 400 kişi/saat kapasiteli telesiyej tesisi 1993 yılında tamamlanmıştır. Bu tesis Avusturya firması tarafından yaptırılmış ve yaklaşık 27 milyara -1993 fiyatlarıyla- mal olmuştur. İkinci kısım telesiyej tesisinin hat uzunluğu ise 2 450 metre olup, taşıma kapasitesi saatte 800 kişidir. Bu bölümün ihalesi Temmuz 1995'te, yine, aynı Avusturya firmasınca yapılmış, tesisin maliyeti yaklaşık 150 milyara çıkmıştır ve 1996 tarihinde geçici kabulü yapılarak işletmeye alınmıştır.

Elektrik olarak, kayak merkezinde 2 adet, 400 kilovatlık trafo tesis edilmiş olup, mevcut enerji nakil hatları ve trafolardan, mekanik tesisler ve halen hizmette olan günübirlik hizmet binası ile Başkent AŞ'ye ait Çam-Kar Oteli yararlanmaktadır. Bakanlığımızdan gönderilen toplam 141 milyar ödenekle, 5 megavat gücünde regüleli ve lojmanlı, 12 hücreli trafo merkezi inşaatı tamamlanmak üzeredir, 2002 kış sezonuna yetiştirilmek üzeredir.

Karayolu bağlantısı ve içyolların yapımı, Karayolları Bölge Müdürlüğünce gerçekleştirilmiştir. Güzergâh çalışması ve sanat yapıları inşaatı ile yolların stabilize ve asfaltlama çalışmaları tamamlanmıştır. 1993 yılı fiyatlarıyla, 5 milyar harcama yapılmıştır.

İçmesuyu: Planlama sahasında öngörülen konaklama ve günübirlik alanların ihtiyacı için 500 metreküplük depo 1994 yılında tamamlanmış ve gerekli su, Sarıkamış ana deposundan temin edilmiştir; ancak, Sarıkamış İlçesinde su ihtiyacının artmasından dolayı yeterli su temininde zorluklar olduğu bilinmektedir. Halen işletmede olan günübirlik hizmet binası, yöredeki doğal kaynakları kullanmaktadır.

İçmesuyu isale hattı 5 000 metre olup, inşaat tamamlanmıştır. İçmesuyu deposu, kanalizasyon, kolektör hattı ve içmesuyu isale şebeke inşaatı, toplam olarak, 1993 yılı birim fiyatlarıyla yaklaşık 5 milyara ihale edilmiştir. İşin tamamı 1994'te tamamlanmıştır. 1994 yılından beri toprak altındaki bu imalatların yıpranması, 1998 yılına kadar -yatırımcıların olmamasından dolayı- sistemin kullanılmaması ve mücbir sebeplerden dolayı hatların yer yer arızalanması nedeniyle, kullanımda problemler olduğu bilinmektedir.

Kanalizasyon hattı inşaatı: Kanalizasyon kolektör hattı, yaklaşık 3 500 metre olup, Sarıkamış kanalizasyon şebekesine bağlanmıştır. Kanalizasyon şebekesinin yapımı veya ana kolektöre tesis bağlantıları, yabancı firmalar tarafından yapılacaktır.

Günübirlik tesis: Bakanlığımızca yaptırılmış olan tesis, 350 kişi kapasiteli olup, 1993 yılı fiyatlarıyla 777 000 000'dur. Tesiste içme ve kullanma suyu altyapı şebekelerine bağlantı olup, hidrofor ve kalorifer tesisatı bulunmaktadır. Toplam inşaat alanı 653 metrekare olup; günübirlik tesis, bodrum, zemin ve çatı katı olmak üzere üç kattan oluşmaktadır. Bodrum katında bekçi odası, revir, kazan dairesi, mekanik tesisler, malzeme deposu ve bakım atölyesi yer almaktadır.

Mekanik tesislerin ve altyapı tesislerinin işletilmesi; yapımı 1994 yılında tamamlanan altyapı tesisleri ile telesiyej ve günübirlik tesisleri, Kars Valiliği bünyesinde kurulan Kar-Sar-Tur AŞ (Kars İli Tarihî ve Doğal Çevresi Sarıkamış Sarıçam Kayak Tesisleri Düzenleme, Bina ve Altyapı Yapım İşletme ve Turizm AŞ) tarafından 1994 tarihinden itibaren işletilmektedir. İşletmenin bu şirkete verilmesiyle, tesislerin korunması, bakım ve onarımının yapılması amaçlanmaktadır.

Bu şirketin kuruluş aşamasındaki hisse dağılımı; yüzde 75 Kars İl Özel İdaresi; Sarıkamış Belediye Başkanlığı, Sarıkamış Kaymakamlığı, Kars Belediye Başkanlığı, Gençlik ve Spor Vakfı şeklindedir; ancak, Kars İl Özel İdaresinin yüzde 75'lik hissesinin yüzde 60'lık kısmının, Kars Valiliğinin 28.8.1998 tarihli talep yazısı ve Maliye Bakanlığının uygun görüşüyle yöredeki tahsisli firmalara devriyle, şirket unvanının Kar-Sar-Tur AŞ olarak değiştirilmesi Bakanlığımızca uygun görülmüştür.

Sonuç olarak; şirketin ortaklık durumu, Kars İl Özel İdaresi yüzde 15, Sarıkamış Belediyesi yüzde 10, Sarıkamış Kaymakamlığı Yörelere Hizmet Götürme Birliği, Kars Belediye Başkanlığı, Gençlik ve Spor Vakfı, Topraktur -hissesi yüzde 24'tür- Doğu Holding -hissesi yüzde 16'dır- Kartaş, Başkent şeklinde oluşmuştur.

Mevcut altyapıların ve mekanik tesislerin işletmesinin, Bakanlığımız denetiminde, yatırımcılar tarafından profesyonelce yapılmasında yarar görülmektedir.

Bilgilerinize arz olunur.

Teşekkür ederim. (AK Parti sıralarından alkışlar)