İzmir milletvekili sedat uzunbay?ın, seralarda kullanılan elektriğin tarifesine ve tarımsal sulama kaynaklı elektrik borçlarına ilişkin enerji ve tabii kaynaklar bakanından sözlü soru önergesi (6/65)

SEDAT UZUNBAY (İzmir)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; Enerji Bakanımızın yanıtlaması isteğiyle verdiğim soru önergeme, üç birleşimde de sözlü olarak yanıt verilememiş olması nedeniyle söz aldım; Yüce Meclisi saygıyla selamlıyorum.

Sayın Bakan sözlü soru önergeme 30 Ocak 2003 tarihinde yazılı olarak yanıt verdiler; yanıt için teşekkür ediyorum.

İki soruyu içeren önergemdeki birinci soruyu aynen okuyorum:

"Seralarda kullanılan elektriğe uygulanmakta olan ticarethane tarifesi yerine seracılığı teşvik amacıyla tarımsal sulama amaçlı elektrik tarifesi uygulanması hususundaki düşünceleriniz nelerdir?"

Bakanımızın, TEDAŞ Genel Müdürlüğünden aldıkları bilgiler doğrultusunda verdikleri yanıtta, kısaca, seraların, elektrik tarifeleri yönetmeliğinde ticarethane grubu içerisinde tanımlanmış olduğu, tarımsal sulama grubundan farklı olarak ısıtma sistemleri başta olmak üzere, sulaması ve aydınlatılmasıyla bir bütün olarak ayrı bir faaliyet alanına girdiği, bu nedenle tarımsal sulama grubu olarak değerlendirilemediği ve tarımsal sulama tarifesinin uygulanmasının mümkün olmadığı belirtilmektedir.

Bunu sormaktan amacım, Enerji ve Tabiî Kaynaklar Bakanlığımızın seracılığa, dolayısıyla, tarıma, çiftçiye, üreticiye destek amacıyla bu konuda bir çalışması var mı, var ise, bunu öğrenmek idi.

Hükümetimizin, tarımla ilgili diğer konularda ve hatta ucuz mazotta olduğu gibi bu konuda da hiçbir şey yapma düşüncesinde olmadığı, yanıttan anlaşılmaktadır. Eğer, tarım, elektriksel anlamda desteklenmek isteniyorsa, Enerji Bakanlığı, elektrik tarifelerinde düzenlemeler yapabilir, seracılıkta uygulanan elektrik tarifesini değiştirebilir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; bugünkü uygulamaya göre, bir çiftçi, sulu tarım yapmak için belirli şartları sağladığı takdirde tarımsal sulama abonesi olarak elektrik alabiliyor ve bunun için 1 kilovat/saat elektriğe 138 000 Türk Lirası ödüyor. Aynı çiftçi, tarlasının bir kenarına 500 ilâ 1 000 metrekare sera yapar ve seradaki ürününü aynı tesisten sulamaya kalkarsa; yani, tarlanın kenarındaki serayı da diğer sulama tesisinden sulamaya kalkarsa ve bir de, serayı aydınlatmak için birkaç tane ampul takarsa vay haline! TEDAŞ, hemen, çiftçiyi, usulsüz elektrik kullanan abone olarak değerlendirir ve elektrik tarifesini, yüzde 32 daha pahalı ve 1 kilovat/saati 182 000 Türk Lirası olan ticarethane tarifesi olarak değiştirir; usulsüz elektrik kullandığı için geriye dönük fark hesap çıkarır ve çiftçi, 100 milyonlarca lira fark ödemek zorunda kalır. Bu tip çiftçi, serayı ısıtmak için bildiğimiz sobayı kullanır. Fırtınalı havalar ve dolu yağışı bu çiftçinin kabusudur; bazı sezonlarda, hepinizin bildiği gibi, bir günde sera diye bir şey kalmaz.

Seracılık, ülkemizde, yoğunlukla Akdeniz ve Ege Bölgelerinde, sebze ve çiçek üretimi için yaklaşık 300 000 dekar alanda yapılmaktadır. 300 000 dekarlık sera alanının ciddî bir kısmını, tarlasının bir kenarına sera yapan küçük üreticilerimiz oluşturmaktadır. Ayrıca, ısıtmanın, havalandırmanın, nemlendirmenin, sulamanın ve ilaçlamanın tam otomatik olarak yapıldığı seralar da vardır. Bu seralar ile yukarıda örneğini verdiğim seralar arasındaki farkı anlamak için ehil olmak gerekmez, görmek ve kısa bir inceleme yapmak yeterlidir.

Seracılığımızın tek sorunu elektrik tarifesi de değildir. Seracılığın, mutlaka, kredi yönünden desteklenmesi ve ihracata yönelik ürün yetiştirmeleri için özendirilmesi, teşvik edilmesi ve teknik destek verilmesi de gereklidir. Sayın Bakanımızdan rica ediyorum; yönetmelikte değişiklik yaparak, seraların da tarımsal sulama tarifesinden faydalanmasını sağlayalım. Ege ve Akdenizde yüzlerce küçük çiftçimiz, seracımız, bunu beklemektedir.

Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; sözlü soru önergemdeki ikinci soruyu aynen okuyorum: "Çiftçilerin tarımsal sulama amaçlı birikmiş elektrik borçlarının taksitlendirilmesi konusunda bir çalışma yapılıyor mu?" Yanıtta "tarımsal sulama abone grubunun 31.12.2002 tarihi itibariyle birikmiş borçlarının taksitlendirilmesi için Bakanlığımca çalışmalar yapılarak, Başbakanlık nezdinde girişimde bulunulmuştur" denilmektedir.

Çiftçimizin perişan durumda olduğunu biliyoruz. Geçtiğimiz eylül ayında, özellikle, İzmir'in Torbalı, Menderes, Selçuk, Bayındır, Ödemiş, Tire, Kiraz ve Kemalpaşa İlçeleri aşırı yağışlar nedeniyle afete maruz kalmış ve çiftçimiz, ürününün büyük bir bölümünü kaybetmiştir. Birçok üretici, sulama sezonunda, elektrik kullanarak, defalarca sulama yapmıştır; afetten sonra, elinde, ürün yerine, aralık ayı ortalarında ödenmiş olması gereken 100 milyonlarca liralık elektrik faturalarından başka bir şey kalmamıştır. Çiftçimiz, üreticimiz, elektrik borcunu ödeyememiş bir duruma düşmemek için, onurlu bir davranış sergileyerek, ödeme kolaylığı istemektedir.

(Mikrofon otomatik cihaz tarafından kapatıldı)