Türkiye büyük millet meclisini içtüzüğündedeğişiklik yapılması hk.(s.sayısı 116)

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (İstanbul)Sayın Başkan, değerli milletvekilleri; ikinci kez kürsüye çıkmayı arzu etmezdim; ama, Sayın Önder Sav'ın birkaç göndermesi, beni, buraya çıkarmak durumunda bırakmıştır.

Konuşurken, Sayın Sav'a dikkat ettim, dinler gibi gördüm; ama hiç dinlememiş beni. (AK Parti sıralarından alkışlar) Özellikle bunu belirtmek isterim. Gerçekten dinlememiş; çünkü "muz cumhuriyetinde olur" dedi. Şimdi okuyorum, muz mudur, başka mıdır; onu burada tekrar vurgulamak istiyorum.

Efendim, dedim ki, 3...

ÖNDER SAV (Ankara)Başka anayasalar...

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (Devamla)Sayın Sav, varsa bir gerekçeniz... Madde konuşuyorum ben burada, hukuk konuşuyorum.

Bu konuda, dünyada 3 tür yol var dedim, halen uygulanıyor bunlar. Bunlardan bir tanesi, basit çoğunluk yöntemidir dedim. Bunlar şu ülkeler: Fransa, Yunanistan, İrlanda, İngiltere. Burada muz var mı?! (CHP sıralarından "Var, var" sesleri)

Nerede var; bu muz mudur, yoksa başka bir şey midir?!

Beni bu yönteme alıştırmayın, pek sevmediğim bir yöntem; ama, gerekirse, ben, çok güzel yaparım bu yöntemi!

İkinci kategori, bizim de getirdiğimiz şu teklifin, önünüzdeki metnin daha uygun düşeceği bir yapılanma dedim. Burada da, yapılan incelemeye göre, Türkiye'deki Danışma Kuruluna benzer kurulların karar verdiği ve nitelikli çoğunlukla buna karar verildiği şeklinde. Bu ülkeler hangileri, onu söyledim -söylediklerimi bir daha söylemek zorunda bıraktı Sayın Sav- ve bu ülkelerde bölüm bölüm oylanıyor; süreler belirleniyor; o yasa, diyelim, beş günde, on günde bitecek deniliyor; ne kadarsa, onu birlikte kararlaştırıyorlar; anlaşamazlarsa, nitelikli çoğunlukla genel kurul karar veriyor ve bölüm hakkında da o parti, istediği anda, ne zaman istiyorsa, verilen süreyi kullanıyor. Bu uygulama nerede var; Avusturya, Belçika, Danimarka, Almanya, İzlanda, İtalya, Lüksemburg, Norveç, Portekiz, İspanya, İsviçre. Bir de muz diyelim, yok ama, gerekirse ilave edebiliriz!

Üçüncü bir kategori -söylediklerimi söylüyorum- ideal olan, Sayın Başkan, katıldığım, olması gereken, doğru olan, keşke öyle olsa diyebileceğimiz bir üçüncü grup var dedim. Bunda da, önceden bir sınırlama getirilmiyor ve İsveç, Finlandiya, Hollanda'da uygulanıyor dedim; ama, bu ülkelerin, takdir edersiniz ki, sorunları, bizim kadar değil; 3 tane ülke; istisna olarak sayılabilir bunlar. Diğer saymış olduğum 15 ülkenin büyük bir kesimi, bilinen Batı ülkeleridir. Dolayısıyla, burada, farklı bir yere çekmenin anlamı yok. Sayın Sav, buna karşı varsa bir hüküm olarak, bunu bana getirin; bunu dinlemek isterim doğrusu.

Ben, bir şey daha söyledim, dedim ki: Bakın, bunlar ideal şeyler değildir. Söylediklerim, bu anlamda, buraya çıkıp da ne güzel şeyler şeklinde, arkasında duracak şeyler de değildir; ama, bir zaruretten kaynaklanıyor.

Şimdi, önümüzdeki günlerde 400 maddelik Ceza Yasasıyla ilgili tasarı gelse, nasıl görüşeceksiniz bunu siz?!

ÖNDER SAV (Ankara)Uzlaşarak.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (Devamla)Bunu burada çözmemiz lazım.

Şimdi, temel yasa tanımına gelelim. Sayın Başkan, gerçekten temel yasa tanımı varsa, beraber yapalım. Ben dedim ki: Temel yasayı önemli yasa anlamında algılarsak -böyle algılanabildiği ülkeler var, mesela, Fransızların "la foundamentale" dedikleri- işte Siyasî Partiler Yasası, Seçim Yasası, Anayasa Mahkemesinin Kuruluş Yasası gibi yasalar var. Diyelim ki, önümüze, Anayasa Mahkemesinin Kuruluş Yasası geldi, üç maddelik bir değişiklik. Şimdi, bu, temel midir değil midir; bence temel değildir; çünkü, buradaki yasanın kendi temel; ancak, o görüştüğümüz değişiklik temel değildir. Bu usullerin getirilme sebebi, bir zaman sorunundandır. Burada, üç maddenin zaman sorunu olmaz; onu anlatmaya çalışıyorum.

O yüzden, zannediyorum, buradaki konu, nitelikten ziyade, zamanla alakalı bir konudur. Tabiî, buna bir sayı veremiyorum, kaç maddeyi geçerse temel yasa sayılır; bunun zorluğu ortada. O yüzden, ben de, Komisyonda, sayın üyelerimize dedim ki: Hakikaten, temel yasanın tanımı konusunda bir taslak çalışmanız olursa, ben de buna Komisyon olarak...

OYA ARASLI (Ankara)O çalışmayı yapmak için alt komisyon kurulmasını istedik.

ANAYASA KOMİSYONU BAŞKANI BURHAN KUZU (Devamla)Değerli Hocam, Komisyonda, alt komisyon teklifinde bulundunuz, ben de dedim ki: Bir işin, alt komisyona gitmesi, uzaması demektir. Ondan bu tarafa iki günlük bir süre var; fakat, bu konu, Türkiye'nin gündeminde 1996'dan beri var. Bu kadar zaman içinde bir temel yasa tanımını henüz yapamamışız; ama, alt komisyona gidince yapacağız; böyle bir şey olamaz; kusura bakmayın! Ben, dünya örneklerini verdiğimi düşünüyorum, dünya böyle çalışıyor.

Bizim getirdiğimiz uygulama ve yöntem, söylediğim gibi, dünya uygulamalarına uyan, standardı yakalamış bir düzenleme.

Şimdi gelelim Anayasa Mahkemesi kararına. Bu düzenlemeyle, Anayasa Mahkemesi kararına mümkün olduğu kadar uyulmaya çalışılmış; temel yasa kavramı hariç. Bunun zorluğunu yaşıyoruz. Demin bir madde okudum; saymış; sosyal, siyasî, hukukî, vesaire... Buna katılıyorsak, onu maddenin başına yazalım; ama, o zaman da şu ortaya çıkacak; muhalefet partisi diyecek ki: Siz, sosyal, siyasî, hukukî dediniz -her alanın, her kanunun böyle yönleri vardır- temel yasa saydınız, bizden kaçırdınız. O yüzden, diyorum ki, burada tanımın olmaması, Danışma Kuruluna bırakılmış olması, 3/5 gibi bir çoğunluk aranması, bana öyle geliyor ki, muhalefeti kollayan düzenlemelerdir. Ben, o anlamda düşünüyorum. Bunu, bugünkü sayıya göre değerlendirmemek lazım Sayın Önder Sav; bunu anlatmaya çalışıyorum.

Anayasa Mahkemesi de yanlış karar verebilir arkadaşlar. Anayasa Mahkemesinin kararına uymak, elbette ki, bizim boynumuzun borcudur, netice itibariyle -gerekli hükmü okudu- uymak için gayret gösterilmiş "bölüm" falan denilmiş, bazı ibareler eski metinden çıkarılmış, vesaire; ama, temel yasa kavramının tanımı, söylediğim gibi, yapılamıyor. Anayasa Mahkemesi yanlış karar verebilir; her kararı doğru değildir. Nasıl değildir; nihayet bir mahkemedir, yanlış karar vermesi çok normaldir. O bakımdan, getirip getirip Anayasa Mahkemesinin kararı tartışılmaz, dünyaya uygun... Eğer, Anayasa Mahkemesinde karar veren değerli üyelerimiz, benim demin verdiğim şu bilgilerin farkında olsalardı, bu karar böyle çıkmazdı veya çıkmaması lazımdı. Öyle düşünüyorum; evet. (AK Parti sıralarından alkışlar, CHP sıralardan "Yapmayın" sesleri)

Son olarak, Sayın Sav'ın -yine, Kapusuz da bu konuya değindi- tehdit ve acı son sözlerini söylenmemiş kabul ediyorum; kendisinin de bu konuyu düzeltmesini bekliyorum.

Teşekkür ediyorum efendim. (AK Parti sıralarından alkışlar)